HOME
Tin Quê Nhà
 
Bộ Công an Việt Nam thành lập Cục An Ninh Mạng
 




Một người đàn ông đang sử dụng máy tính xách tay ở một cửa hàng cà phê ở Hà Nội hôm 28/11/2013 AFP


(RFA): Bộ Công an Việt Nam đã thành lập Cục An ninh Mạng hay còn gọi là Cục A68 với mục tiêu được cho biết nhằm bảo vệ an ninh mạng và đấu tranh chống lại các thế lực chống lại Đảng và Nhà nước. Đây là thông tin được ông Bùi Văn Nam, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết tại buổi họp báo về kết quả công tác năm 2017 và phương hướng 2018 của Bộ Công an, diễn ra vào chiều 15 tháng giêng vừa qua.
Ông Nam nói rằng những thông tin lan truyền trên mạng liên quan đến ngành công an đều được giao cho Cục A68, chẳng hạn như vụ án Vũ “nhôm” hay tin đồn ông Phan Văn Vĩnh, cựu Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát dính líu đến một vụ đánh bài. Báo cáo của Bộ Công an cũng khẳng định rằng năm 2017 là một năm an ninh quốc gia của Việt Nam phải đối mặt với nhiều khó khăn do biến động trên thế giới, khu vực và trong nước.
Trong khi đó, tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 73 diễn ra vào cùng ngày, ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam đã tái khẳng định rằng nhiệm vụ của Bộ Công an là làm sao để bảo đảm Đảng lãnh đạo lực lượng công an một cách trực tiếp và tuyệt đối. Ông Trọng cũng ngỏ lời khen ngợi công an Việt Nam đã làm tốt trong các vụ án chống tham nhũng lớn, bao gồm việc điều tra và khởi tố hàng trăm vụ án tham nhũng trong đó có cả các quan chức cấp cao của Đảng. Ông Trọng hy vọng chiến dịch chống tham nhũng năm 2018 sẽ quyết liệt và cứng rắn như năm 2017 vừa qua.
Trước đó, vào ngày 8/1 Bộ Quốc phòng cũng công bố quyết định thành lập Bộ tư lệnh tác chiến không gian mạng với nhiệm vụ được nói là bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng và công nghệ thông tin trong toàn quân. Lực lượng này còn được gọi là lực lượng 47 với 10,000 người. Tên gọi lực lượng 47 được lấy theo số của chỉ thị 47 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về những điều đảng viên không được làm, trong đó có quy định về việc giám sát, quản lý việc cung cấp, sử dụng dịch vụ internet trong quân đội, quản lý báo chí, xuất bản.
RFA, 16/1/2018

--------------------
Thêm người Việt bị cáo buộc ăn cắp dầu ở Singapore

 




Một người bị tình nghi (ở giữa) trong vụ trộm dầu đang ở trên xe của cảnh sát đến tòa ở Singapore hôm 13/1/2018. AFP


(RFA): Có 14 nghi phạm, trong đó 3 người mang quốc tịch Việt Nam, dính líu vào vụ ăn cắp xuyên biên giới số lượng lớn dầu từ nhà máy lọc dầu lớn nhất của Shell. Hãng thông tấn Reuters, vào ngày 16/1, dẫn nguồn từ giới chức của Singapore cho biết họ đã phát hiện và điều tra một số công ty quốc tế liên quan đến vụ ăn cắp dầu vừa nêu trong những tháng qua, từ đầu tháng 10 năm ngoái cho đến đầu tháng 1/ 2018. Cảnh sát cũng đã bắt giữ một tàu chở dầu cùng với hàng triệu đô la Mỹ tiền mặt, cũng như đã đóng băng một số tài khỏan ngân hàng.
Theo hồ sơ của tòa án, có 14 người phải đối mặt với cáo buộc dính líu trong vụ ăn cắp dầu. Trong đó, 11 người Singapore và 3 người Việt Nam. Ba người quốc tịch Việt Nam bị cáo buộc nhận số dầu ăn cắp trên hai chiếc tàu có tên Prime South và MT Gaea, đều treo cờ hiệu Panama. Giới chức Singapore còn cho biết đã bắt giữ ít nhất 17 người trong vụ việc này và cuộc điều tra vẫn còn tiếp diễn. 11 người bị cáo buộc ăn cắp trong vụ việc vừa nêu sẽ phải ra tòa trong ngày 18 và ngày 22 tháng này và có thể sẽ phải đối mặt với một số tội danh khác.
RFA, 16/1/2018

--------------------
Y án 5 năm tù và 4 năm quản chế cho Nguyễn Văn Oai

 




Nhà hoạt động Nguyễn Văn Oai. Courtesy citizen


(RFA): Phiên tòa phúc thẩm xét xử nhà hoạt động Nguyễn Văn Oai đã được diễn ra tại tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An sáng ngày 15/01/2018 trong bầu không khí căng thẳng. Bên trong phiên tòa, những lời khai của bị cáo và luận chứng của luật sư đều bị bác bỏ và cuối cùng thẩm phán vẫn tuyên y án sơ thẩm 5 năm tù giam và 4 năm quản chế đối với ông Nguyễn Văn Oai. Bản án được luật sư nhận định là “oan sai”. Bên ngoài tòa án, băng rôn biểu ngữ với khẩu hiệu “tự do cho Nguyễn Văn Oai” bị giằng lấy xé nát, nhiều người bị đánh đập, cướp điện thoại và hai trẻ vị thành niên đã bị công an bắt đi đâu chưa rõ.
Một phiên tòa còn nhiều khúc mắc
Ngay khi phiên tòa vừa kết thúc, Bà Nguyễn Thị Liệu - mẹ của tù nhân lương tâm Nguyễn Văn Oai nói trong tiếng nấc nghẹn “Con tôi nó chống lại, nó không nhận tội nào hết. Phiên tòa xử bất công. Con tôi bị oan. Các ông hãy xử lại cho con tôi.”
Nói về những yếu tố pháp lý và căn cứ luận tội ông Nguyễn Văn Oai, Luật sư Hà Huy Sơn cho biết khi vừa ra khỏi cổng tòa án: “Tòa cuối cùng vẫn y án sơ thẩm. Tội không chấp hành án 2 năm, tội chống người thi hành công vụ là 3 năm. Là luật sư tại tòa, tôi đã nói là không có tội. Để kết tội một người tội không chấp hành án thì phải có điều kiện là đã áp dụng cưỡng chế cần thiết, khi đã áp dụng biện pháp đó rồi mà người ta vẫn không thi hành thì mới kết được tội “không chấp hành án”.
Biện pháp cưỡng chế được pháp luật quy định bao gồm: áp giải, dẫn giải, niêm phong tài sản. Cả ba biện pháp này đều chưa được chính quyền thực hiện. Nhưng mà người ta đã quy vào tội không chấp hành án. Do vậy đó là oan sai.
Với tội danh thứ hai, Oai tuy bị thực hiện việc quản chế, bị tước một số quyền của công dân, nhưng quyền được bảo đảm nơi ở là quyền không được tước đoạt. Trên thực tổ công tác công an xã cứ xâm phạm vào nhà anh, đó là vi phạm điều 22 của Hiến Pháp quy định.”
Điều 22, Hiến Pháp năm 2013 quy định:
1. Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp.
2. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý.
3. Việc khám xét chỗ ở do luật định.
Tổ Chức Theo dõi Nhân Quyền (Human Rights Watch) nêu quan điểm trong thông cáo hôm 14/1/2018: “Nguyễn Văn Oai bị kết án 5 năm tù vì vi phạm điều kiện quản chế, theo điều 304 của bộ luật hình sự và chống người thi hành công vụ, theo điều 257 của bộ luật hình sự trong phiên xử hồi tháng Chín năm 2017. Lệnh quản chế đối với anh, có nội dung buộc phải trình báo theo định kỳ với Ủy ban Nhân dân sở tại và hạn chế đi lại, được căn cứ trên một bản cáo trạng và bản án không thỏa đáng về việc anh có liên quan tới một tổ chức chính trị bị cấm ở Việt Nam, là một sự vi phạm quyền tự do nhóm họp và tự do ngôn luận đối với Nguyễn Văn Oai.”
Linh Châu - Vợ của ông Nguyễn Văn Oai và bà Liệu là hai người thân duy nhất được tham dự phiên tòa xét xử sáng nay còn những người khác thì bị ngăn không cho vào phiên tòa. Cô Linh Châu kể trong nước mắt rằng ông Nguyễn Văn Oai người trông gầy, yếu. Trong phiên tòa Oai đã bị ngăn phát biểu một số quan điểm. Một chi tiết mà cô Linh Châu lưu ý là người được cho “là bị hại cũng là người làm chứng” và “phải cầm giấy để đọc”. Điều này được luật sư Hà Huy Sơn cho là không khách quan: “Ở đây người làm chứng cũng là người thực thi công vụ, giống như người đó là người bị hại và là người làm chứng luôn. Ở phiên tòa thì luật sư và anh Oai cũng nói là không hợp lý. Không thể vừa là người bị hại và là người làm chứng được.”
Hai người được cho là nạn nhân và là nhân chứng là ông Võ và ông Toán, công an thị xã Hoàng Mai. Chúng tôi đã cố liên lạc với hai ông này để hỏi quan điểm nhưng không được trả lời.

Bên ngoài tòa án người ủng hộ bị hành hung
Ở bên ngoài, ngay từ sáng sớm khi mới gần tới phiên tòa, băng rôn biểu ngữ với khẩu hiệu “tự do cho Nguyễn Văn Oai” bị giằng xé giật đi, nhiều người đã bị đánh đập và cướp điện thoại. Bà Nguyễn Thị Tri, chị của ông Nguyễn Văn Oai nói: “Chúng tôi rất hoảng sợ. Phiên tòa ngày hôm nay nam rất ít, chỉ toàn là đàn bà phụ nữ cả thôi nên chúng tôi rất sợ. Khi chúng tôi giương băng rôn biểu ngữ lên liền bị xông vào cướp.”
Lúc 10:45 phút sáng, tường thuật trực tiếp từ Nghệ An, một người xin giấu tên vì lý do an toàn cho RFA biết “Tại hiện trường ngay lúc này, vào lúc 10:30 sáng, một số người mặc thường phục đã lao vào tấn công, cướp giật băng rôn, biểu ngữ của những người thân Nguyễn Văn Oai. Trong lúc đang làm truyền thông, thì anh Nguyễn Văn Thông bị một số người mặc thường phục lao vào ôm lấy anh, đánh đập anh, lôi anh lên xe. Một anh nữa cũng bị bắt đi là anh Huỳnh. Một số chị em vào can thì liền bị đánh đập.”
Hai người bị bắt đi đó là em Nguyễn Văn Huỳnh, sinh năm 2000 và em Hồ Huy Thông sinh năm 2002. Cả hai đều chưa đủ 18 tuổi nhưng đã bị đánh đập và bắt đưa đi đâu không rõ. Hai người cũng bị đánh đập là bà Nguyễn Thị Tri - chị của ông Nguyễn Văn Oai và em Nguyễn Thị Thanh - cháu của ông Oai. Em Thanh cũng mới chỉ 17 tuổi và bị những người mặc thường phục tát vào mặt.
Chị Nguyễn Thị Hương xác nhận với chúng tôi từ trước cổng tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An: “Khi lấy điện thoại ra chụp ảnh, lúc đầu thì họ làm khá gắt. Họ giành điện thoại. Sau đó lấy băng rôn ra chụp ảnh thì họ cướp luôn băng rôn. Mà đa số là họ mặc thường phục và mặc đồng phục, với mấy người mặc như bảo vệ dân phố.”
Hình ảnh mà chúng tôi có được cho thấy, công an đã đứng chặn đường đi lại khu vực này, ai đi qua đều phải xuất trình giấy tờ và được phép thì mới được đi qua. Trong đó có hai xe phá sóng, và nhiều xe đặc chủng của quân đội, cảnh sát cơ động được điều tới xung quanh phiên tòa.
Lúc 1:30 phút chúng tôi đã liên lạc được với hai em Hồ Văn Thông và Nguyễn Văn Huỳnh khi hai em đang trên đường về nhà. Hai em cho biết đã bị dùng dùi cui, và đánh đập nhiều. Hồ Văn Thông, 16 tuổi, kể: “Trong khi em bị bắt trên xe, họ toàn đập vào đầu em. Nó bắt cầm điện thoại, cầm đồng hồ, dây thắt lưng, ép vào cánh xe. Nó đánh chừng khoảng 15-16 cái vào đầu em. Rồi nó lôi vào đồn, bắt em khai báo. Nhưng em không có gì để khai báo cả. Thì nó dùng dùi cui nện 5-6 quả vào tay. Nện xong, nó hỏi lại quay phim như vậy là đúng hay sai? Em nói là quay đúng, nên nó bắt em quay đầu vào tường, bắt quỳ xuống. Nó nện tiếp. Cái anh không mặc đồng phục tiếp tục đánh em, xong nó bỏ đi. Rồi có một người không mặc đồng phục đến lập biên bản với em. Khi lập biên bản với em xong thì nó không đánh nữa.”
Em Nguyễn Văn Huỳnh, 17 tuổi cũng tường thuật trong khi còn đang đau đớn rằng: “Khi đưa lên xe, họ tập trung vào người, vào lưng và đánh. Sau đó họ bắt ghi lời khai, bắt ghi rõ họ tên, gia đình, họ hàng và hỏi nhiều chuyện. Họ niết mặt em xuống. Lúc mới lên xe, một anh niết cổ em xuống, hai anh lên giẫm vào lưng, một người đằn lưng em xuống, một người chỏ lên lưng và tát lên mặt. bây giờ em còn đau bả vai và cột xương sống.”
Trước phiên tòa diễn ra, nhiều giáo xứ tại giáo phận Vinh như Phú Yên, Song Ngọc, Cẩm Trường, Vạn Lộc, Yên Đại, Yên Hòa… đã thắp nến cầu nguyện cho nhà hoạt động Nguyễn Văn Oai. Đó được cho là lý do mà nhà cầm quyền sợ sẽ có hàng ngàn người tham dự phiên tòa xử ông Nguyễn Văn Oai và 13 thanh niên Công Giáo như hồi năm 2011.
Năm 2011, ông Nguyễn Văn Oai bị bắt với cáo buộc “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân” theo điều 79, bộ luật hình sự. Cũng với khí khái như trong phiên tòa năm 2013, tại phiên toà lần này Nguyễn Văn Oai quả quyết mình chỉ một lòng với đất nước mà bị kết án thôi. “Trong lời nói sau cùng, anh Oai khẳng định mình vô tội. Tòa kết án anh Oai cũng chỉ là để chia cắt tình cha con, tình mẹ, tình anh em thôi. Chứ với anh thì anh luôn một lòng với đất nước chứ anh không có tội gì cả, vì sự tự do của đất nước, anh phải nói lên điều anh nên làm chứ anh không có tội gì hết. Anh luôn hướng về một đất nước tự do và công bằng.” cô Linh Châu thuật lại.
Tiến Thiện
2018-01-15

--------------------
Thực trạng băng nhóm “xã hội đen” trong nền kinh tế: Làm sao xóa bỏ?

 




Hình minh họa: Ông Phan Văn Anh Vũ (giữa), có biệt danh Vũ 'Nhôm"-"mafia" của Đà Nẵng. Ảnh chụp ngày 29 tháng 4 năm 2016. AFP


(RFA): Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lên tiếng đề nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam góp phần loại bỏ những băng nhóm “xã hội đen” xuất hiện trong nền kinh tế. Liệu rằng lời đề nghị vừa nêu của người đứng đầu Chính phủ Việt Nam được thực hiện một cách hiệu quả?
Quyền lực không được kiểm soát
Trong lời phát biểu tại Hội nghị của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ 8, diễn ra vào ngày 5 tháng Giêng ở Saigon, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị cơ quan này góp phần vào công tác loại bỏ băng nhóm mà ông gọi là “xã hội đen” trong nền kinh tế thị trường đe đọa cuộc sống người dân và doanh nghiệp. Băng nhóm “xã hội đen” mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề cập đến như vừa nêu được báo giới trong nước nhắc lại lời của Chủ tịch thành phố Hà Nội, Tướng Nguyễn Đức Chung từng tuyên bố rằng đó không phải là những người đi chiếm đoạt vài ba ngàn đồng ở các bến xe, mà đã chuyển hướng sang các hoạt động lấn chiếm đất đai và đất công. Một số bài báo còn nêu lên nhiều trường hợp minh chứng cho thực trạng băng nhóm “xã hội đen” góp phần không nhỏ trong việc thao túng kinh tế và thao túng cả giới chính quyền, như nhân vật Vũ “nhôm” có biệt danh “mafia” của Đà Nẵng, một doanh nhân sở hữu nhiều công ty và sở hữu các khu đất, nhà cửa có nguồn gốc là nhà đất công.
Đài Á Châu Tự Do ghi nhận câu hỏi dư luận đặt ra là các băng nhóm “xã hội đen” trong nền kinh tế mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói đến có phải là những nhóm người hay cá nhân giống như nhân vật Vũ “nhôm” hay không? Và làm thế nào các băng nhóm này có thể thao túng được nền kinh tế quốc gia? Dư luận cho rằng phải chăng băng nhóm “xã hội đen” mà người đứng đầu Chính phủ nhắm tới mục tiêu xóa sổ chính là các nhóm lợi ích?
Một số nhà quan sát tình hình Việt Nam ở trong nước nói với Đài Á Châu Tự Do rằng thực trạng hoạt động “xã hội đen” trong nền kinh tế luôn tồn tại với mức độ không hề thuyên giảm. Những nhà quan sát tình hình Việt Nam, mà RFA tiếp xúc khẳng định nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do quyền lực không được kiểm soát. Họ cho biết quyền lực điều hành của hệ thống công quyền thay vì phục vụ cho nền kinh tế của đất nước, thì được sử dụng để mang lại lợi ích cho các nhân và lợi ích nhóm. Nhà quan sát chính trị Việt Nam, ông Vũ Hồng Lâm, ở Hawaii, Hoa Kỳ lên tiếng sự kết hợp giữa những doanh nghiệp và các thế lực có quyền hành trong chính quyền như là một mắc xích để cả hai bên cùng có lợi. Ông Vũ Hồng Lâm nói: “Nói chung, tình hình chung ở Việt Nam là ông đại gia nào cũng có ô dù, không có ô dù thì không thể nào sống được. Còn nếu trở thành đại gia rồi mà không có ô dù thì ô dù sẽ chạy đến xin làm ô dù cho ông ta.”
Từ trong nước, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, thành viên Ủy ban Chính sách Phát triển của Liên Hiệp Quốc, nêu lên nhận xét của ông với RFA về thực trạng hoạt động “xã hội đen” trong các nhóm lợi ích: “Tôi nghĩ rằng tình hình các nhóm lợi ích đã đề ra là vấn đề thực sự thời sự và cũng rất là gay gắt hiện nay. Các lợi ích nhóm đó không phải chỉ có ở tầm đầu tư hay đất đai… mà bây giờ có thể xuất hiện kể cả trong việc ảnh hưởng đến những chính sách được quyết định ở các cấp cao. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề cập đến vấn đề đó là một sự thẳng thắng. Đây là điều rất đáng chú ý và tôi hoan nghênh.”

Xóa bỏ được hay không?
Trả lời câu hỏi của chúng tôi điều kiện tiên quyết mà Chính phủ phải thực hiện để loại bỏ các hoạt động “xã hội đen” trong nền kinh tế là cần phải công khai minh bạch, cung cấp thông tin cho người dân liên quan các dự án, chính sách về kinh tế cũng như phải có trách nhiệm giải trình và công bố khi đã có quyết định cuối cùng. Tiến sĩ Lê Đăng Doanh dẫn chứng một ví dụ: “Ví dụ trong trường hợp ông Đinh La Thăng, chúng ta thấy rất rõ là có hiện tượng ông Đinh La Thăng đã chỉ định thầu. Thế nhưng mới đây, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng của Chính phủ vừa ra quyết định từ nay trở đi cấm chỉ định thầu, mà phải đấu thầu tất cả dự án đầu tư công. Tôi nghĩ đây là dấu hiệu tiến bộ rất đáng chú ý. Và nếu chúng ta thực hiện được các điều đó thì đây là bước ban đầu để có sự giám sát và kiểm soát các lợi ích nhóm.”
Tiến sĩ Nguyễn Quang A cũng cho rằng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Mặt trận Tổ quốc phải góp phần trong việc giúp Chính phủ loại bỏ các băng nhóm “xã hội đen” trong nền kinh tế, có thể sẽ đem lại hiệu quả với điều kiện có sự hợp tác chặt chẽ với các cơ quan chấp pháp và hành pháp cùng người dân. Tiến sĩ Nguyễn Quang A khẳng định: “Tôi nghĩ bản thân Mặt trận Tổ quốc chẳng làm được việc gì cả hoặc là làm được rất ít, mà bây giờ có chăng ngày càng nhiều người tham gia mạng xã hội để người dân có thể đưa các phản ảnh liên quan những chuyện đó lên mạng xã hội để gây sức ép. Nhưng tôi nghĩ rằng quan trọng nhất vẫn là các lực lượng chấp pháp. Ở Việt Nam, chủ yếu là cảnh sát và tòa án, nếu họ làm nghiêm thì sẽ được cải thiện và hiệu quả hơn nhiều.”
Trong khi đó, không ít những người quan tâm đến yêu cầu loại bỏ các băng nhóm xã hội đen trong nền kinh tế thị trường của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lại cho rằng họ không lấy làm lạc quan và có niềm tin là Chính phủ sẽ dẹp bỏ được thực trạng này, khi mà doanh nghiệp liên kết với chính quyền địa phương, thậm chí sử dụng cả côn đồ để hành hung các tài xế phản đối trạm BOT thu phí quá cao hay đặt sai vị trí, trấn áp nạn nhân thảm họa môi trường biển khiếu kiện nhà máy Formosa, hay cưỡng chế phi pháp đất đai và tư liệu sản xuất của người dân dân một cách trắng trợn đến mức họ bị dồn vào đường cùng phải nổ súng.
Những ngày đầu năm 2018, dư luận đặc biệt quan tâm đến phiên tòa xét xử các nông dân nổ súng ở Đắk Nông chống đối Công ty tư nhân Long Sơn tiến hành cưỡng chế đất phi pháp và cho côn đồ đến phá hoại tài sản hồi tháng 10 năm 2016. Dư luận cho rằng Tòa án tỉnh Đắk Nông vào ngày 3 tháng Giêng đã tuyên các bản án quá nặng nề đối với những nông dân này, trong đó nông dân Đặng Văn Hiến bị mức án tử hình, dù ông Hiến đã đầu thú để được khoan hồng.
Một số những người dân quan tâm thời cuộc tại Việt Nam chia sẻ với RFA rằng họ trông đợi phiên tòa phúc thẩm đối với nông dân Đặng Văn Hiến, ở Đắk Nông; vì nếu Tòa án tỉnh Đắk Nông tuyên hủy bản án tử hình, đồng thời xét xử việc làm sai trái của công ty Long Sơn cũng như xem xét trách nhiệm của chính quyền huyện Tuy Đức đến nơi đến chốn, thì đó là dấu hiệu cho thấy Chính phủ Việt Nam thực tâm loại bỏ tình trạng hoạt động “xã hội đen” trong nền kinh tế mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh đang đe dọa cuộc sống của người dân.
Hòa Ái, phóng viên RFA
2018-01-12

--------------------
Kinh tế Việt Nam 2017 có tín hiệu tích cực

 




Toàn cảnh thành phố Hồ Chí Minh. RFA


(RFA): Nhiều chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước nhìn nhận, nền kinh tế Việt Nam năm 2017 đã có nhiều chuyển biến tốt, đạt kết quả tích cực, mặc dù vẫn còn những hạn chế và khó khăn nhất định, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu và khu vực đang hồi phục.
Kinh tế 2017 có chuyển biến tích cực
Bước vào đầu năm 2017, các chuyên gia kinh tế có tâm lý bi quan, lo ngại nền kinh tế Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn và khó hồi phục, vì những biến động trên toàn cầu: Tổng thống Donald Trump nhận chức và rút khỏi TPP; Trung Quốc đang chuẩn bị cho Đại hội đảng cộng sản, ông Tập Cận Bình củng cố quyền lực; chủ nghĩa khủng bố hoành hành; các hiệp định thương mại tự do mới chưa hình thành, …
Theo GS-TS Nguyễn Mại - Cựu thứ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư, hiện là Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài, các tác động bên ngoài là những ẩn số, chưa thể dự báo được, và có nhiều điểm tiêu cực. Bên cạnh đó là các vấn đề nội tại của nền kinh tế Việt Nam.
“Trong nước thì có hai sự kiện mà chúng ta cũng biết rằng là: kinh tế 2016 chuyển sang 2017 là tăng trưởng thấp; và sự cố môi trường Formosa lúc bấy giờ chưa giải quyết được mà cũng không ai biết bao giờ khắc phục được sự cố Formosa. Cho nên không ai dám khẳng định kinh tế Việt Nam năm 2017 tăng trưởng được.”
Bên cạnh đó, theo Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, di sản của thời kỳ trước như nợ công cao, nợ xấu ngân hàng đáng báo động, doanh nghiệp nhà nước hoạt động kém hiệu quả, khu vực kinh tế tư nhân còn nhiều khó khăn là những vấn đề nội tại khiến tăng trưởng kinh tế gặp khó khăn.
Tuy nhiên, kinh tế Việt Nam trong năm 2017 đã phục hồi trở lại, với những kết quả tích cực, đặc biệt trong Quý 3 và Quý 4. Giáo sư Nguyễn Mại cho biết, tốc độ tăng trưởng kinh tế cả năm đạt 6.81% - cao nhất trong vòng 9 năm, tổng kim ngạch xuất - nhập khẩu đạt 430 tỷ USD - đứng thứ 2 khu vực ASEAN, thứ 25 thế giới; dự trữ ngoại tệ tăng 12 tỷ USD lên thành 53 tỷ USD; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục tăng, …
Bà Phạm Chi Lan cho rằng, kết quả này có được nhờ sự cố gắng của Chính phủ mới của ông Nguyễn Xuân Phúc trong việc cải thiện môi trường kinh doanh, điều chỉnh lại quan hệ nhà nước và thị trường, xóa bỏ sự phân biệt giữa khu vực nhà nước và tư nhân, tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát triển.
Bởi vì tăng trưởng hay phát triển kinh tế thì trước hết phải dựa vào doanh nghiệp, chứ không thể chỉ dựa vào kinh tế nhà nước hay lực lượng doanh nghiệp nhà nước. Cho nên tập trung cải thiện môi trường kinh doanh tối đa để cho doanh nghiệp phát triển là mũi nhọn của Chính phủ, tập trung và thể hiện xuyên suốt trong năm nỗ lực đó. Kết quả mang lại đã phản ánh cố gắng đó.”
Mặt khác, bối cảnh kinh tế toàn cầu và khu vực đã có chuyển biến phục hồi, có cải thiện nhất định, tạo thuận lợi cho Việt Nam gia tăng thu hút FDI và xuất khẩu.

Tăng trưởng nhưng còn hạn chế
Nhìn về tổng thể, theo Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, hiệu quả và năng suất của nền kinh tế Việt Nam dù đã có bước cải thiện nhất định, nhưng vẫn còn thấp hơn yêu cầu và so với các nước trong khu vực và thế giới.
Tức là Việt Nam vẫn cần phải cải thiện rất nhiều về năng suất lao động và hiệu quả của nền kinh tế. Đặc biệt là hiệu quả sử dụng các nguồn lực, nhất là khi các nguồn lực nằm phần lớn trong tay khu vực nhà nước mà sử dụng không hiệu quả, thì nó kéo theo cả nền kinh tế kém hiệu quả. Nó cũng đồng thời làm khó cho khu vực tư nhân, khó tiếp cận nguồn lực cho phát triển.”
Bên cạnh đó, khu vực kinh tế tư nhân tuy có những bước tiến, được tạo thêm điều kiện thuận lợi trong môi trường kinh doanh, nhưng vẫn còn gặp khó khăn bởi chi phí kinh doanh tại Việt Nam còn cao làm cho doanh nghiệp khó hoạt động hiệu quả.
“Có những doanh nghiệp đã từng hoạt động một số năm, đã thành công, nhưng bây giờ họ phải rút khỏi thương trường. Điều đó chứng tỏ họ hoạt động còn khó khăn thế nào.”

Tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước có tiến triển

Theo đánh giá của Quốc hội và Chính phủ, quá trình cổ phần hóa và thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước còn diễn ra chậm chạp so với kế hoạch, nhiều doanh nghiệp còn né tránh, nhiều trường hợp hoạt động kém hiệu quả, gây thua lỗ và có tác động tiêu cực đến nền kinh tế như bà Phạm Chi Lan đã nhắc tới.
Mặt khác, ngân sách Việt Nam trong năm tài khóa 2016 có sự thâm hụt, nên Chính phủ Việt Nam cần tạo thêm nguồn thu, trong khi dòng vốn ODA và các dòng vốn ưu đãi khác đã ít đi và chi phí vay cao hơn. Vì vậy, trong năm 2017, quá trình cổ phần hóa và thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước đã được đẩy mạnh với nhiều cố gắng.
Nhà nước đang giữ trong tay mình để sở hữu quá nhiều và sử dụng kém hiệu quả, nhất là khu vực doanh nghiệp nhà nước, thì nên bán bớt tài sản của nhà nước ở các doanh nghiệp nhà nước đó đi, để đưa các DNNN đó hoạt động theo cơ chế thị trường và từ đó họ có thể tăng hiệu quả lên. Mặt khác, cần phải giải tỏa bớt nguồn lực đó để cho các doanh nghiệp khu vực tư có thể sử dụng có hiệu quả hơn, mang lại lợi ích lớn hơn cho nền kinh tế, cũng như sự phát triển của khu vực tư nhân như Đảng và Chính phủ Việt Nam đều thừa nhận là động lực của nền kinh tế.”
Theo Giáo sư Nguyễn Mại, trong năm 2017, quá trình cổ phần hóa DNNN gắn liền với xu hướng M&A (mua bán và sáp nhập công ty) trong dòng vốn FDI 5,8 tỷ USD chảy vào Việt Nam. Trong đó, chỉ tính riêng việc đại gia Thái Lan mua lại Tổng công ty Bia và nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) đã có giá trị khoảng 5 tỷ USD.
Giáo sư Nguyễn Mại đánh giá, đây là biểu hiện tích cực của hai xu thế tại Việt Nam. Đầu tiên là khẳng định quyết tâm tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước, thay vì “chỉ nói mà không làm” trước đây.
Cái thứ hai, cái tái cấu trúc DNNN này còn quan trọng hơn là chắc chắn đưa lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều. Bởi khi doanh nghiệp nước ngoài vào, thì năng lực quản trị doanh nghiệp, tiếp cận thị trường tốt hơn. Và như vậy tạo nên hiệu quả kinh tế cao hơn so với khi còn là DNNN. Và chắc chắn đây là một cú hích, mà chúng ta cùng với kinh tế tư nhân, và kinh tế đầu tư nước ngoài sẽ là cú hích lớn trong những năm tiếp theo.”

Triển vọng năm 2018
Giáo sư Nguyễn Mại và Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan đều cho rằng, khó dự đoán về tình hình tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2018. Tuy nhiên, họ đều có niềm tin vào sự phục hồi của nền kinh tế.
Giáo sư Mại cho rằng, xu hướng M&A trong dòng vốn FDI sẽ tiếp tục tăng trong năm 2018, tạo thêm động lực cho nền kinh tế Việt Nam
Còn bà Phạm Chi Lan cho rằng, cả những kết quả đã đạt được và những điểm hạn chế sẽ thúc đẩy Việt Nam tiếp tục có những thay đổi tích cực hơn trong năm 2018.
Phải nói là nhu cầu phát triển của Việt Nam là rất cao, sức ép hoặc đòi hỏi của phát triển là rất lớn. Nếu Việt Nam không cố gắng đi theo hướng phát triển một cách bền vững hơn, bao trùm hơn, thì Việt Nam sẽ khó có thể đuổi kịp được các nước khác, mà khoảng cách về tụt hậu giữa Việt Nam với các nước xung quanh sẽ ngày càng xa hơn. Điều đó nó đang hiển hiện rất rõ. Nó trở thành động lực, cũng như áp lực rất rõ để Việt Nam phải thay đổi, phải làm tốt hơn trong những năm tới.”
RFA, 12/1/2018

--------------------
Trong tương lai bạn sẽ dành ít thời gian cho Facebook hơn?

 




Facebook, mạng xã hội thông dụng hiện nay. AFP


(RFA): Ông chủ của Facebook, Mark Zuckerberg mới đây đã viết trên trang cá nhân của mình rằng sắp tới Facebook sẽ thay đổi cách thức hoạt động của chức năng News Feed trên Facebook, có nghĩa là Facebook sẽ ưu tiên những nhận xét từ bạn bè và gia đình nhiều hơn là các tin và video từ các hãng và cơ quan truyền thông.
Mark Zuckerberg nói với tờ New York Times rằng việc thay đổi này nhằm thúc đẩy những tương tác có ý nghĩa hơn giữa mọi người thay vì để mọi người chỉ ngồi lướt facebook, đọc tin và xem video đơn thuần. Ông nói Facebook đã nghiên cứu để tìm hiểu về người sử dụng trang mạng này cũng như những tin, bài, hình ảnh… được post lên trang. Vì vậy Facebook muốn giới hạn những nội dung có tính thụ động như những video, bài viết không yêu cầu nhiều phản ứng từ người xem. Mark Zuckerberg nói rằng ông muốn những sản phẩm của Facebook không chỉ là vui vẻ mà còn phải có ý nghĩa thực sự với con người.
Với thay đổi này, người dùng Facebook sắp tới sẽ có thể thấy ít hơn những nội dung mà họ thường thấy trên Facebook trước kia, và như vậy người dùng cũng sẽ dành ít thời gian hơn cho Facebook. Tuy nhiên, những người muốn xem những tin, hình ảnh và video từ các trang Facebook mà họ tin tưởng bấy lâu nay, vẫn có thể tiếp tục nhận được những tin và video từ các nguồn này. Trong những lựa chọn ở ngay phía dưới nút News Feed, họ có thể lựa chọn ưu tiên những tin, video từ các trang nào mà họ thích.
Ông Adam Mosseri, người đứng đầu nhóm phụ trách phần News Feed của Facebook hôm 11/1 viết trên trang blog của công ty cho biết những post từ các trang mà người dùng quan tâm sẽ vẫn tiếp tục được đưa lên trên. Ngoài ra những trao đổi, bình luận bắt nguồn từ các video trực tiếp, các post từ những người nổi tiếng hay các nhóm… sẽ vẫn được chú ý trong News Feed mới.
Facebook từ hồi năm 2016 đã phải đối mặt với nhiều những chỉ trích liên quan đến sự lan rộng các tin được coi là ‘tin giả’ trên trang này, ảnh hưởng đến cuộc bầu cử Tổng thống ở Mỹ. Từ năm ngoái, Facebook đã có những nghiên cứu tìm cách hạn chế sự xuất hiện tin giả trên Facebook.
Chính phủ Việt Nam mới đây cũng cho biết Facebook sẽ xây dựng một kênh riêng để giải quyết những vấn đề mà Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị xử lý, như những thông tin trái pháp luật. Bộ trưởng Trương Minh Tuấn trong buổi tiếp ông Damian Yeo, Giám đốc chính sách và nhóm pháp lý khu vực Châu Á Thái Bình Dương của Facebook, hôm 11/1 đã ghi nhận sự hợp tác của Facebook với Việt Nam. Ông cho biết Facebook trong thời gian qua đã gỡ bỏ hơn 670 tài khoản giả mạo tuyên truyền xuyên tạc về Việt Nam trong tổng số hơn 5,000 tài khoản được chính phủ Việt Nam yêu cầu.
Việt Nam hiện là 1 trong 10 nước có nhiều người sử dụng Facebook nhất trên thế giới. Con số thống kê mới đây của cơ quan chuyên nghiên cứu về mạng xã hội We Are Social and Hootsuite được Reuters trích dẫn cho biết Việt Nam hiện có hơn 52 triệu tài khoảng Facebook đang hoạt động.
RFA, 12/1/2018

--------------------
Cựu tù nhân lương tâm bị bắt giữ trái phép

 




Hình cựu tù nhân lương tâm Đoàn Huy Chương (bên trái), và ông Đoàn Văn Diên bên góc phải. Courtesy FB Huy Chương Đoàn


(RFA): Đã một tháng trôi qua, cựu tù nhân lương tâm Đoàn Văn Diên vẫn chưa được thả và gia đình cũng không nhận được bất kỳ giấy tờ nào liên quan đến vụ bắt giữ trái phép này. Gia đình ông Diên cho Đài Á Châu Tự Do biết tin này hôm 12/1.
Mục Sư Đoàn Văn Diên bị bắt giữ vào ngày 14/12/2017 vì bị cáo buộc là ‘phát tán tài liệu trên mạng’ có nội dung chống đối nhà nước, theo gia đình ông cho biết. Con trai ông Đoàn Văn Diên là Cựu tù nhân lương tâm Đoàn Huy Chương, hôm 12/1 đã chia sẻ trên trang facebook cá nhân, kêu gọi cộng đồng mạng và các tổ chức quốc tế lên tiếng và đòi lại công bằng cho gia đình anh về vụ bắt giữ trái phép mục sư Đoàn Văn Diên.
Chia sẻ với Đài Á Châu Tự Do sáng nay qua skype video, ông Chương cho biết thêm thông tin về cha ông là mục sư Đoàn Văn Diên: “Gia đình đã lên gặp được ba tôi và đã gặp bên PA92 của Bộ công an, họ nói chỉ giữ ba tôi để làm việc, nhưng họ giữ tới nay đã 20 ngày, nhưng không có bất cứ một thông báo hoặc lệnh hay giấy triệu tập gì, nhưng vẫn giữ một cách vô cớ, họ cũng không nói đến khi nào thả ba tôi và đưa ra một lý do là ba tôi phát tán tài liệu gì trên mạng”
Tuy nhiên, khi Đài Á Châu Tự Do gọi cho Phòng trực ban PA92 thì bên này phủ nhận thông tin bắt ông Diên: “Chúng tôi trả lời anh là chúng tôi không giữ ai tên Đoàn Văn Diên”.
Theo ông Đoàn Huy Chương, trong một vài ngày tới gia đình sẽ mời luật sư đến để trực tiếp làm việc với cơ quan công an tỉnh Đồng Nai để tìm hiểu thêm nguyên nhân về vụ bắt không có lệnh này. Ông Đoàn Văn Diên sinh năm 1954 tại Quảng Nam, từng bị tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai kết án 4 năm 6 tháng tù vào ngày 10-12-2007 với cáo buộc "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” theo điều 258 Bộ luật Hình sự. Trong vụ án này, con trai ông là Đoàn Huy Chương và cũng là thành viên sáng lập Phong trào Lao Động Việt cũng bị kết án 18 tháng tù giam với cáo buộc tuyên truyền chống nhà nước theo điều 88 Bộ Luật Hình sự Việt Nam. Anh Chương được thả vào ngày 12 tháng 2 năm 2017 vừa qua, nhưng đang phải ẩn lánh vì những hoạt động vì quyền lợi của công nhân của anh hiện nay.
RFA, 12/1/2018

--------------------
Hoa Kỳ nêu tên 8 công ty nhà nước Việt Nam lên WTO

 




Bên ngoài văn phòng chính của PetroVietnam ở Hà Nội hôm 5/6/2004. AFP


(RFA): Hoa Kỳ đã thông báo cho Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) về 8 công ty Việt Nam không đăng ký là “doanh nghiệp thương mại nhà nước” theo các quy tắc thương mại toàn cầu, theo hồ sơ của Mỹ được WTO công bố hôm thứ Năm. Theo hãng tin Reuters, Hoa Kỳ “thông báo cho WTO thay mặt Việt Nam” vì Việt Nam đã không làm như vậy.
Danh sách các công ty được Mỹ nêu tên bao gồm: Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PetroVietnam) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) trực thuộc PetroVietnam, Công ty TNHH MTV Nhiên liệu Hàng không Việt Nam (SKYPEC), Công ty Xăng dầu hàng không Việt Nam (VINAPCO), Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood I) và Tổng công ty Lương thực miền Nam (Vinafood II), Công ty Vàng Bạc Đá Quý Sàigòn (SJC), và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin).
Cũng theo Reuters, Washington trước đây đã thực hiện các bước tương tự để định danh các công ty Trung Quốc mà họ nghi ngờ đang cạnh tranh một cách không công bằng do mối liên hệ với chính phủ của họ. Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer đã tuyên bố sẽ tăng cường tính minh bạch trong WTO.
Theo một tài liệu của Trung tâm WTO - đơn vị trực thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thì trong Tổ chức Thương mại Thế giới “doanh nghiệp thương mại nhà nước” được hiểu là doanh nghiệp được Nhà nước dành cho những đặc quyền hay độc quyền nhất định trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu. Nguyên tắc cơ bản mà WTO áp đặt đối với nhóm doanh nghiệp này là yêu cầu buộc phải tuân thủ các tiêu chí thị trường trong hoạt động mua bán liên quan đến loại mặt hàng mà doanh nghiệp đó có độc quyền/đặc quyền xuất nhập khẩu.
Tài liệu của VCCI cũng đề cập đến việc tăng số doanh nghiệp thương mại nhà nước (theo quyết định của Chính phủ, nếu đó là việc cần thiết để điều tiết nền kinh tế) nhưng Việt Nam sẽ phải chuẩn bị cho những phản đối từ phía các thành viên khác của WTO và có thể sẽ phải có biện pháp đền bù cho các nước liên quan.
RFA, 12/1/2018

--------------------
Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư: Việt Nam “chỉ còn hơn Lào và Campuchia”

 




Hình chụp hôm 11/1/2017: công nhân Việt Nam ở nhà máy ô tô Ford tại tỉnh Hải Dương. AFP


(RFA): Việt Nam “chỉ còn hơn Lào và Campuchia” là nhận định của ông Bộ trưởng Kế hoạch - Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đưa ra tại buổi thảo luận dự án Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt được gọi tắt là đặc khu, do Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức vào ngày 11 tháng 1, 2018 tại Hà Nội.
Theo ông Dũng, Việt Nam đã tụt hậu rất xa so với khu vực và thế giới. Ông đưa ra thắc mắc nếu mức thu nhập bình quân của Việt Nam năm 2017 đạt 2.385 USD, chỉ tăng 170 USD, thì không biết bao giờ Việt Nam mới đuổi kịp các nước.
Trong buổi thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hôi Phùng Quốc Hiển đề nghị làm rõ các hiệu quả nếu Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc trở thành đặc khu, đồng thời nêu lên mong muốn tìm kiếm các nhà đầu tư chiến lược có tầm vóc để tạo động lực phát triển cho các đặc khu.
Về mặt tổ chức, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho biết có ba phương án gồm mô hình chỉ có trưởng đặc khu, mô hình có Hội Đồng Nhân Dân và Ủy Ban Nhân Dân, mô hình có trưởng đặc khu và hội đồng đặc khu.
Ông Bộ trưởng Kế hoạch - Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết việc thành lập các đặc khu là cho quốc gia, chứ không phải cho địa phương nên trưởng đặc khu phải do Thủ tướng bổ nhiệm. Theo ông Dũng, mô hình cũ với hội đồng đặc khu là không đột phá.
Còn Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng Phan Thanh Bình thì cho rằng hội đồng đặc khu nên thiên về tư vấn cho trưởng đặc khu chứ không phải là cơ quan giám sát như Hội Đồng Nhân Dân hiện hành.
RFA, 12/1/2018

--------------------
Luật sư: không đủ căn cứ buộc tội Trịnh Xuân Thanh

 




Trịnh Xuân Thanh (giữa) trong phiên tòa ở Hà Nội hôm 8/1/2018. AFP


(RFA): Luật sư bào chữa cho bị cáo Trịnh Xuân Thanh nói rằng Viện Kiểm sát đề nghị án chung thân đối với thân chủ của ông là không đủ căn cứ. Báo giới trong nước vào ngày 12 tháng Giêng tường thuật trong ngày xét xử thứ năm vụ án Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh cùng 20 bị cáo khác, Viện Kiểm sát đưa ra mức án chung thân đối với bị cáo Trịnh Xuân Thanh với lập luận có đủ căn cứ để truy tố ông Thanh hai tội danh “cố ý làm trái quy định của nhà nước” và “tham ô tài sản”.
Tuy nhiên, Luật sư Nguyễn Quốc Hùng, người bào chữa cho ông Trịnh Xuân Thanh phản bác rằng bản luận tội của Viện Kiểm sát đối với hành vi của bị cáo Trịnh Xuân Thanh là không đủ căn cứ. Luật sư Nguyễn Quốc Hùng viện dẫn lời khai của ông Trịnh Xuân Thanh rằng đã luôn nghiêm cấm thuộc cấp lập quỹ tại Tổng Công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PVC) và có chứng cứ ngoại phạm trong ngày 13/01/2012, là ngày ông Thanh bị cáo buộc nhận tiền từ quỹ ban điều hành để chi tiêu đối ngoại của công ty để chiếm hưởng 4 tỷ đồng.
Đồng thời, hai nhân chứng là thủ quỹ và nhân viên văn phòng của PVC cho lời khai rằng ông Thanh không chỉ đạo lập quỹ. Do đó, Luật sư Nguyễn Quốc Hùng cho rằng không có đủ yếu tố cấu thành tội tham ô tài sản theo luật định.
Về tội “cố ý làm trái quy định của nhà nước” trong dự án xây dựng nhà máy nhiện điện Thái Bình 2 đối với bị cáo Trịnh Xuân Thanh, Luật sư Nguyễn Quốc Hùng cho là không đủ căn cứ vì có 5 thành viên trong ban quản trị PVC chịu trách nhiệm về hợp đồng 33, nhưng chỉ có một mình ông Thanh bị cáo buộc tội là không đúng theo điều lệ.
Luật sư Nguyễn Quốc Hùng còn khẳng định ông Thanh có trách nhiệm chứng minh vô tội và có quyền im lặng trước cáo buộc của điều tra viên rằng bị cáo Trịnh Xuân Thanh quanh co chối tội trong quá trình điều tra.
RFA, 12/1/2018

--------------------
Mức án trong vụ Thăng - Thanh: ‘Đã định trước trong phiên toà biểu diễn’

 




Ông Đinh La Thăng trong phiên tòa ngày ở Hà Nội. Ảnh chụp ngày 8 tháng 1 năm 2018. AP


(RFA): Viện kiểm sát nhân dân Hà Nội hôm 11/1, tức ngày thứ 4 của phiên xử, đã đề nghị mức án đối với hai cựu quan chức dầu khí Việt Nam là ông Đinh La Thăng và ông Trịnh Xuân Thanh cùng 20 bị cáo liên quan. Dư luận và các luật sư có ý kiến gì về những mức án được đề nghị?
Nghiêm khắc nhưng chưa công minh
Ngay khi tin tức loan đi VKS Toà án Nhân dân Hà Nội đề nghị 14 đến 15 năm tù giam cho ông Đinh La Thăng, với cáo buộc đã có hành vi phạm vào tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, Luật sư Phan Trung Hoài - bào chữa cho bị cáo Đinh La Thăng - trả lời phỏng vấn báo trong nước cho biết ông bất ngờ với bản luận tội của VKS vì có nhiều nội dung không giống với bản cáo trạng đã truy tố các bị cáo. RFA có liên lạc với Luật sư Phan Trung Hoài nhưng ông gác máy khi chúng tôi vừa nêu câu hỏi.
Luật sư Hoàng Văn Hướng, trưởng văn phòng luật Hoàng Hưng cho biết ông không trực tiếp tham gia vụ án, nhưng qua thông tin từ báo chí và kinh nghiệm chuyên môn, ông nhận thấy đây là một vụ án đặc biệt nghiêm trọng xét theo căn cứ buộc tội. Nhận định về mức án Viện Kiểm sát đề nghị đối với hai bị cáo là Đinh La Thăng và ông Trịnh Xuân Thanh, Luật sư Hoàng Hướng nói rằng trước tiên cần phải phân tích ra hành vi khách quan của từng bị cáo một với những vai trò khác nhau. Từ đó, ông có ý kiến: “Với mức án đề nghị tôi cho là nó quá nghiêm khắc. Bởi vì qua quan sát của tôi đối với ông Đinh La Thăng, mức từ 14-15 năm tù, xét thấy qua những lời khai của ông ấy tại toà thì để thực hiện việc điều hành ký hợp đồng tổng thầu nhiệt điện Thái Bình thì rõ ràng ông ấy có quyền chủ động. Tuy nhiên về mặt vốn và một số các hoạt động khác thì như ông ấy đã khai là hoàn toàn có chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, thậm chí là Bộ Chính trị nữa. Theo quan điểm của tôi, điều này cần làm rõ. Nếu đúng như thế thì đó là những cái mang tính tương đối khách quan có thể giảm nhẹ hình phạt cho ổng.”
Trong phiên tòa sáng ngày 9/1/2018, ông Đinh La Thăng khẳng định với Hội đồng xét xử rằng: Chỉ định thầu "do chủ trương của Bộ Chính trị".
Với kinh nghiệm 8 năm làm hội thẩm, nhà báo Võ Văn Tạo cũng cho rằng phiên toà chưa thật sư công minh. Ông đặt câu hỏi: “Cái người lớn nhất, tập thể hay cá nhân cao nhất trong việc này tại sao không ra hầu toà?”
Đối với ông Trịnh Xuân Thanh, luật sư Hoàng Văn Hướng đề cập đến một chi tiết để lý giải vì sao khung hình phạt VKS đề ra là mức án chung thân, theo nhận xét khách quan của ông, nó liên quan đến cuộc chạy trốn từng gây xôn xao dư luận của ông Trịnh Xuân Thanh: “Hành vi phạm tội thì đã nhận, nhưng với việc ông ấy trốn tránh, từ việc nọ tạo ra việc kia gây ra khủng hoảng về ngoại giao. Thứ ba nữa là nhà nước và chính phủ đang phát động phong trào chống tham nhũng nên việc áp dụng pháp luật phải nghiêm để có tính chất răn đe.”

Phiên toà biểu diễn
Đầu tháng 12 vừa qua, khi ông Đinh La Thăng bị bắt tạm giam để điều tra về việc làm thất thoát tài sản tại Tổng công ty dầu khí Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Quang A, một nhà hoạt động xã hội dân sự đã từng khẳng định “Đây chỉ là cuộc thanh trừng nội bộ.”
Thì bây giờ khi ông Đinh La Thăng nhận mức án đề nghị 14 đến 15 năm tù giam và ông Trịnh Xuân Thanh bị đề nghị mức án chung thân, Tiến sĩ Nguyễn Quang A vẫn giữ nguyên quan điểm đó và nói thêm rằng, đây là “phiên toà biểu diễn với bản án đã định sẵn.”: “Tôi nghĩ rằng người ta đã định trước hết rồi. Nếu đưa thấp quá thì khó, mà nặng quá thì cũng khó. Với ông Trịnh Xuân Thanh, tội cố ý làm trái thì cũng là chục năm thôi. Nhưng nhận hối lộ, tham nhũng thì chuyện phải lên đến tử hình, mà tử hình thì khó ăn khó nói với Đức, nên đề ra chung thân. Còn ông Thăng thì đặt ra mười mấy năm về tội cố ý làm trái. Thật sự nếu khui ra những chuyện khác thì sẽ nặng nề hơn rất nhiều. Nhưng lúc đó thì lại đụng đến quá nhiều người khác nữa.”
Tuy thế, Tiến sĩ Nguyễn Quang A cho rằng chưa thể khẳng định mức án đề nghị của VKS sẽ là mức án cuối cùng dành cho các bị cáo. Một nhận định khác của nhà văn Võ Văn Tạo cho thấy các cáo buộc do VKS đưa ra về phía ông Đinh La Thăng là chưa có sự công bằng. Ông nói: “Việc truy tố ông Đinh La Thăng ở mỗi tội cố ý làm trái gây hiệu quả nghiêm trọng là không đúng, không công bằng và không chính xác. Tôi tin chắc là cơ quan pháp luật đã bỏ lọt 2 tội là nhận hối lộ và lạm dụng chức quyền chiếm đoạt tài sản.”

Án oan?
Quan sát phản ứng của dư luận và các nhà quan sát, chúng tôi thấy luật sư Trần Vũ Hải có ý kiến đối lập với nhà báo Võ Văn Tạo. Trên trang cá nhân của mình, luật sư Trần Vũ Hải đưa ra quan điểm của ông và chúng tôi xin trích dẫn lại ở đây: “Theo ông Đinh La Thăng, việc chỉ định cho PVC làm tổng thầu để khẩn trương thực hiện dự án, được Thủ tướng đồng ý từ 2009 và phù hợp Kết luận 41 năm 2006 của Bộ Chính Trị về Chiến Lược phát triển Tập đoàn Dầu khí (đa ngành). Mặt khác, kết luận giám định thiệt hại 119 tỷ của giám định viên là xác định trên cơ sở tính số tiền lãi tạm ứng 1,115 tỷ đồng này bị PVC chiếm dụng, trong khi hầu hết khoản tiền gốc được coi đã thu hồi. Kết luận này gây tranh cãi… Khi nói đến câu chuyện kinh doanh, lỗ lãi, cần nhìn tổng thể, không thể đơn giản cắt khúc như Kết luận Giám định. Cá nhân tôi cho rằng, ông Đinh La Thăng và các đồng sự liên quan bị oan, trong vụ án này!”
Tiến sĩ Nguyễn Quang A cũng cho rằng đã làm doanh nghiệp, thì có lúc được, lúc không. “Nếu làm cặn kẽ ra thì còn nhiều thứ lắm. Chuyện cố ý làm trái thì có ông pháp doanh nào mà không làm trái? Bản thân qui định của nó đã là như vậy. Doanh nghiệp là doanh nghiệp. Có lúc lỗ, có lúc được. Nếu ăn cắp hay biển thủ thì nó rành rành. Còn cố ý làm trái để thất thoát thì tôi nghĩ là còn có những cái thất thoát gọi là gấp hàng chục lần.”
Hiểu một cách gián tiếp và theo dõi mạng xã hội, có thể thấy quan điểm của Tiến sĩ Nguyễn Quang A cũng là phản ứng của một số không nhỏ dư luận về mức án dành đề nghị trong vụ Thăng - Thanh, đặc biệt là đối với ông Đinh La Thăng. Điều này được Luật sư Hoàng Văn Hướng nhắc đến bằng cách phân tích các điểm có thể xem là tình tiết giảm nhẹ, đó là thành tích của ông Đinh La Thăng trong thời gian tại vị. “Ấn tượng nhất là giai đoạn ổng làm Bộ trưởng Bộ Giao thông thì bộ mặt giao thông của Việt Nam thay đổi hẳn. Giai đoạn thứ hai dù có 1 năm ở Saigon với vai trò Bí thư thành uỷ, tất cả hiện tượng xã hội như cướp giật… đều có chuyển biến, cả thành phố hoạt động, chuyển mình.”
Mức án đề nghị đối với hai ông Đinh La Thăng và Trịnh Xuân Thanh có phải là mức án cuối cùng hay chưa? Câu trả lời chỉ được tiết lộ khi phiên toà kết thúc. Cũng cần phải nói thêm, là chiều tối cùng ngày VKS đưa ra mức án, tờ báo mạng Vietnamnet đã đăng tải bài viết mang nội dung đi ngược lại lời khai trước toà của ông Đinh La Thăng, bài viết có tên “Thực hư thông tin Bộ Chính trị chỉ đạo chỉ định thầu nhà máy nhiệt điện”, trong đó có đoạn viết và chúng tôi xin trích dẫn nguyên văn: “Có thể thấy rõ, văn bản Kết luận số 41 của Bộ Chính trị ngày 19/1/2006 không có nội dung chỉ đạo xây dựng nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2; và càng không có chỉ đạo chỉ định thầu đối với công trình này.”
RFA, 11/1/2018

--------------------
“Hơn 100 triệu tín đồ đạo Thiên Chúa bị hành hung, giết hại, bỏ tù vì niềm tin tôn giáo”

 




An ninh và côn đồ đến đập phá thánh giá tại Đan viện Thiên An. Tin Mừng Cho Người Nghèo


(RFA): Tổ chức Open Doors, một tổ chức quốc tế bảo vệ Thiên Chúa giáo, ngày 10 tháng giêng đã công bố danh sách 50 quốc gia có tình trạng đàn áp tín đồ Kitô giáo tồi tệ nhất trên thế giới trong năm qua, trong đó Việt Nam xếp thứ 18.
Hàng trăm triệu giáo dân là nạn nhân
Danh sách 50 quốc gia được đánh giá là nguy hiểm cho người theo đạo Thiên Chúa được chia thành 3 cấp độ: cực kỳ nguy hiểm, rất nguy hiểm và nguy hiểm. Trong đó Việt Nam được thuộc top đầu của nhóm rất nguy hiểm. Bắc Hàn là quốc gia đứng đầu danh sách, trong nhóm cực kỳ nguy hiểm, tiếp đó là Afghanistan, Somalia, Sudan, Pakistan,…
Danh sách này thể hiện mức độ ngược đãi đạo Kitô trong giai đoạn từ Tháng 11 năm 2016 cho đến hết ngày 31 tháng 10 năm 2017. Open Doors cho biết trên thế giới trung bình cứ 12 người theo đạo Thiên Chúa thì lại có 1 người bị ngược đãi vì niềm tin tôn giáo của họ. Ở Châu Phi, cứ 8 người theo đạo Kitô lại có 1 người bị đàn áp và ở châu Á con số này còn cao hơn, cứ 4 người lại có 1 người là nạn nhân. Tổng cộng trong 50 quốc gia trong danh sách, có đến gần 215 triệu giáo dân Kitô giáo bị ngược đãi, trong số này có đến hơn 1 phân nửa (113 triệu) đang sống ở châu Á.
Open Doors cũng cho biết hiện nay trên thế giới có khoảng hơn 100 triệu người theo Kitô giáo bị quấy rầy, hành hung, giết hại, bỏ tù vì niềm tin vào Chúa Giêsu. Ông David Curry, Chủ tịch kiêm CEO của tổ chức Open Doors nói rằng năm 2017, tình trạng ngược đãi người theo đạo Thiên Chúa được chia thành 3 xu hướng khác nhau: "Xu hướng đầu tiên đó là các cơ quan chức năng có vẻ tiếp tục không quan tâm đến tình hình nhân quyền trên thế giới. Bắc Hàn là quốc gia đứng đầu danh sách về đàn áp Kitô giáo. Hãy tưởng tượng một nhà lãnh đạo quốc gia tự coi ông ta như một vị Chúa nhưng lại hành động như một con vật. Người dân bị ép buộc phải tôn thờ bức tượng của ông Kim Jong-un và cúi lạy trước mặt ông ấy như một vị thần thánh. Ấy vậy mà ông ấy cử người đến canh gác tại các khu xóm hoặc cộng đồng, hay thuê người dân làm gián điệp hoặc trao phần thưởng cho những ai báo cáo người nào sở hữu sách kinh thánh hay có dấu hiệu theo đạo Thiên Chúa.
Xu hướng thứ hai đó là sự gia tăng đàn áp đối với phụ nữ theo đạo Thiên Chúa. Nhiều báo cáo cho thấy phụ nữ là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong xã hội ngày nay với các vấn nạn như quấy rối tình dục, hiếp dâm,… Bình quân mỗi ngày có 6 phụ nữ Kitô giáo bị hiếp dâm, hành hung hoặc cưỡng hôn. Hãy thử tưởng tượng những người này là mẹ của bạn, chị em hay con gái của bạn để hiểu cảm giác như thế nào".

Báo cáo của Open Doors cũng ghi nhận trong năm qua có 2,260 phụ nữ theo đạo Thiên Chúa bị cưỡng hiếp, quấy rối tình dục hoặc bị ép kết hôn với người Hồi giáo, và đây chỉ là những trường hợp đủ dũng cảm để báo cáo với cơ quan chức năng. Open Doors ước tính rằng con số này chỉ là một phần nhỏ trong tổng số những phụ nữ Kitô giáo bị ngược đãi tình dục.
Và xu hướng thứ ba, theo ông David Curry, đó là sự phát triển của các nhóm Hồi giáo cực đoan tấn công những người theo đạo Thiên Chúa. Ông nhấn mạnh là ở các quốc gia Trung Đông, ngày càng nhiều bộ phận theo đạo Hồi sử dụng bạo lực để thống trị những tôn giáo khác, và để đạt được những điều họ muốn.

Việt Nam gia tăng đàn áp Thiên Chúa giáo
Nói về tình trạng bức hại đạo Thiên Chúa ở Việt Nam, bà Kristina Arriaga, Phó Chủ tịch Ủy hội của Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế (USCIRF) nói với RFA: "Tình trạng đàn áp đạo Thiên Chúa giáo ở Việt Nam đã gia tăng và thực tế Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế đã yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ phải đưa Việt Nam vào danh sách các quốc gia đáng quan tâm đặc biệt CPC vì những vi phạm đối với những người dân chỉ muốn được đi theo niềm tin tôn giáo của mình. Họ mới áp dụng luật tôn giáo mới từ đầu năm 2018 nhưng chúng tôi không nghĩ là luật này sẽ giúp cải thiện tình hình tự do tôn giáo cũng như tình trạng đàn áp đạo Kitô ở Việt Nam. Thực sự chúng tôi cũng không hiểu một cách tường tận về luật tôn giáo mới này nhưng chúng tôi hy vọng rằng với luật tôn giáo mới này người dân có thể xây dựng hay sửa chữa nhà thờ mà không phải chịu quá nhiều sự can thiệp của Nhà nước. Tuy nhiên cho đến giờ chúng tôi chưa thấy một biến chuyển nào ngoại trừ những diễn biến tiêu cực. Chúng tôi không thể hiểu được vì sao Chính phủ Việt Nam lại sợ tôn giáo đến như vậy nhưng chúng tôi nghĩ chắc chắn liên quan đến việc xây dựng xã hội dân sự. Ở Việt Nam, bạn phải theo sự sắp xếp và chỉ đạo của Nhà nước mà không được phép làm bất cứ chuyện gì ngoài tầm kiểm soát của Chính phủ".
Năm 2017, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ một lần nữa công bố danh sách các quốc gia cần quan tâm đặc biệt về tôn giáo và trong số này không có Việt Nam. Ủy hội của Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế sau đó cho rằng danh sách này chưa đầy đủ vì thiếu tên Việt Nam. Việt Nam từng bị chính phủ Hoa Kỳ đưa vào danh sách CPC từ tháng 9/2004 đến tháng 11/2006. Kể từ khi Việt Nam được xoá tên khỏi CPC từ 2006 đến nay, mỗi năm Ủy hội USCIRF đều đề nghị đưa Việt Nam trở lại CPC vì các vi phạm về tự do tôn giáo.
Buổi công bố danh sách của Open Doors cũng có sự tham gia của một người Việt theo đạo Kitô hiện đang là nạn nhân bị chính quyền ngược đãi vì lý do tôn giáo. Người này (xin giấu tên vì lý do an ninh) trao đổi với đài RFA rằng hiện tại tình hình bức hại tôn giáo ở Việt Nam ngày càng trầm trọng, đặc biệt là ở những vùng quê hẻo lánh hoặc các dân tộc thiểu số. Ông yêu cầu Chính phủ Việt Nam phải chịu trách nhiệm trước những sự việc xảy ra đối với người Kitô giáo: "Chính phủ Việt Nam luôn muốn khoe khoang với cả thế giới là ở Việt Nam có tự do tôn giáo nhưng họ chỉ chú trọng đến những thành phố lớn mà thôi. Trong khi đó những người dân tộc thiểu số vẫn phải đối mặt với sự ngược đãi.
Họ yêu cầu chúng tôi phải cung cấp danh sách giáo dân thì họ mới công nhận cho xây nhà thờ. Nhưng vấn đề là nếu chúng tôi khai ra danh sách những người theo đạo thì họ sẽ gặp rắc rối. Chẳng hạn như nếu làm công ty thì sẽ gặp vấn đề với cấp trên, còn nếu làm giáo viên thì bị hiệu trưởng gây rắc rối. Chính phủ sẽ cho áp dụng luật tôn giáo mới trong tháng này và với luật mới này nếu giáo dân Kitô giáo muốn làm bất cứ chuyện gì đều phải được sự cho phép hoặc công nhận của Chính phủ".
Luật Tôn giáo và Tín ngưỡng mới được Việt Nam thông qua năm 2016 và dự tính được áp dụng từ đầu năm nay. Tuy nhiên, luật này vấp phải sự phản đối của nhiều tổ chức tôn giáo ở Việt Nam vì họ cho rằng theo luật mới này thì Nhà nước vẫn kiểm soát chặt chẽ mọi hoạt động của các tôn giáo và các tôn giáo phải đăng ký với Nhà nước và chỉ khi được cho phép mới có thể hoạt động.
Hôm 22/12 năm 2017, Ông Ed Royce, Chủ Tịch Ủy Ban Đối Ngoại Hạ Viện Liên Bang Mỹ đã gửi một bức thư gửi ông Daniel Kritenbrink, Tân Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam nói rằng hợp tác về an ninh Việt Mỹ không thể tiến triển nếu chính quyền Việt Nam lấy lý do an ninh quốc gia để đàn áp tôn giáo. Vị dân cử Hoa Kỳ bày tỏ quan ngại khi theo luật tôn giáo mới thì các tổ chức tôn giáo phải đăng ký với nhà nước, cũng như báo cáo những hoạt động tôn giáo của họ cho nhà nước. Ngoài ra đạo luật này còn nói rằng các hoạt động tôn giáo sẽ bị cấm nếu những hoạt động đó làm phương hại tới an ninh quốc gia. Ông Ed Royce cho rằng lời lẽ của đạo luật tôn giáo này rất mù mờ, và sẽ tạo điều kiện cho Chính quyền Việt Nam đàn áp tôn giáo.
Trả lời phỏng vấn đài RFA, Chủ tịch Tổ chức Open Doors ông David Curry nhận định rằng Chính phủ Việt Nam cần tạo điều kiện để cộng đồng các tôn giáo được hoạt động một cách tự do và cần giảm thiểu sự can thiệp một cách thái quá đến các hoạt động của họ. Ông nhấn mạnh là Chính phủ chỉ nên can thiệp khi cá nhân hay tổ chức tôn giáo nào có hành vi bạo lực hay vi phạm pháp luật: "Người dân tộc thiểu số theo Kitô giáo ở Việt Nam luôn phải chịu áp lực và chúng tôi muốn chỉ ra điều đó trong báo cáo năm nay. Chúng tôi có nhìn thấy một vài sự tiến bộ trong cách đối xử với người Kitô giáo nhưng những áp lực họ phải chịu đựng vẫn chưa chấm dứt. Chúng tôi muốn người Kitô giáo ở Việt Nam có điều kiện được là những công dân tốt và được quyền có niềm tin tôn giáo của riêng mình và được quyền lựa chọn những điều mà họ tin tưởng. Nếu người dân không có quyền tự do để đọc một cuốn sách về tôn giáo, một cuốn kinh thánh hay bất cứ cuôn sách nào để thể hiện niềm tin tôn giáo của họ thì thử hỏi quyền tự do ở đâu? Và chúng tôi tin rằng đây là một trong những quyền cơ bản nhất của con người. Chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa để bảo vệ những người Thiên Chúa giáo ở vùng sâu vùng xa Việt Nam để bảo đảm là mọi người dân ai cũng được hưởng công lý, nhà thờ của họ không bị tấn công và giáo dân được tự do thờ phụng".
Báo cáo của Open Doors chỉ ra rằng tình hình đàn áp đạo Kitô ở Việt Nam năm 2017 tồi tệ hơn năm 2016, mà nguyên nhân chủ yếu là do các vụ hành hung người theo đạo và 3 vụ người Thiên Chúa giáo bị giết hại. Tổ chức này cũng nêu rõ là trong năm qua chính quyền tiếp tục đàn áp giáo dân đạo Kitô thiểu số và người dân không nên kỳ vọng bất cứ sự tiến bộ nào từ luật tôn giáo mới.
RFA, 11/1/2018