HOME
Tin Quê Nhà
 
Thúc đẩy mạng xã hội do doanh nghiệp Việt cung cấp: Một cách kiểm duyệt khác
 




Một nhóm bạn trẻ đọc tin tức qua điện thoại có kết nối internet trên vỉa hè Hà Nội. Ảnh chụp năm 2014. AFP


Kiểm soát thông tin qua mạng xã hội
(RFA): Trong báo cáo trả lời chất vấn gửi Đại biểu Quốc hội hôm thứ Tư, 15 tháng 11, Bộ trưởng Trương Minh Tuấn cho biết, tính đến ngày 30 tháng 9, hai trang mạng xã hội nước ngoài phổ biến nhất tại Việt Nam là Facebook có khoảng 53 triệu thành viên và YouTube có 35 triệu thành viên, và hiện tại, các trang mạng xã hội nước ngoài cung cấp dịch vụ tại Việt Nam gần như “không bị điều chỉnh bởi các quy định của pháp luật Việt Nam, dẫn đến tình trạng việc theo dõi, xử lý các thông tin vi phạm còn gặp khó khăn.”
Do đó, Bộ Thông tin và Truyền thông đang thúc đẩy việc phát triển các trang mạng xã hội do người Việt Nam sáng tạo để cạnh tranh với các trang mạng xã hội của nước ngoài như YouTube, Facebook, nhằm “kiểm soát, hạn chế thông tin xấu, độc hại, phản cảm trên mạng xã hội và định hướng thông tin, tuyên truyền văn hoá, đạo đức.”
Lời kêu gọi của ông Trương Minh Tuấn được đưa ra sau khi Dự thảo Luật An ninh mạng Việt Nam, khoản 4, Điều 34 được đề xuất hồi đầu tháng 11, quy định các công ty quốc tế cung cấp dịch vụ viễn thông, internet tại Việt Nam đặt máy chủ quản lý dữ liệu người sử dụng là công dân Việt Nam trên lãnh thổ quốc gia này.
Thế nhưng, qua phân tích của Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội Tư vấn về Khoa học Công nghệ và Khoa học Quản lý thì việc đặt máy chủ quản lý của dịch vụ internet, cung cấp mạng xã hội ở nơi nào không phải là điều quan trọng: “Về vấn đề kỹ thuật thì đâu cần phải là máy chủ phải đặt ở đâu. Trên thế giới này có một góc nào đấy, một hòn đảo xa xôi nào đấy cũng được, rừng Targa hay đảo Guam của Mỹ cũng được.”
Điều này được hiểu rằng, những mạng xã hội do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp thì máy chủ sẽ được đặt ở Việt Nam, dữ liệu người dùng sẽ được quản lý chặt chẽ, thông tin đăng tải được kiểm duyệt sát sao. Từ Sàigòn, phóng viên Đỗ Cường của tờ Thời báo Kinh tế Sàigòn cho biết những động thái này đang ngày càng xiết chặt quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận của người Việt Nam trong nước. Hơn thế nữa, theo anh, thu hẹp những quyền này của người dân thì xã hội chẳng khác nào là một xã hội chết: “Khi quyền biểu đạt của con người trên mạng xã hội như Facebook, Google là những công cụ để người Việt Nam vươn ra ngoài thế giới, nắm bắt thông tin đa chiều hơn, cởi mở hơn thì quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận bị thắt chặt thì tức là Việt Nam đang bị tụt hậu và không thể phát triển được.”
Theo Bộ trưởng Trương Minh Tuấn, hiện Việt Nam có 363 trang mạng xã hội do tổ chức, cá nhân trong nước cung cấp, được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép hoạt động, chịu sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam, nhưng theo phản hồi của các độc giả trong nước, rất nhiều người cho biết “Mình không nhớ nổi một tên gọi trong số đó”.
Người đứng đầu ngành thông tin của Việt Nam cũng chưa nhắc đến kế hoạch triển khai việc phát triển và quảng bá các trang mạng xã hội của Việt Nam.
Bóp nghẹt thông tin báo chí
Theo Bộ trưởng Trương Minh Tuấn, nội dung thông tin trên mạng được cung cấp bởi hai nguồn, từ các cơ quan báo chí chính thống và từ truyền thông xã hội. Việt Nam hiện có 838 cơ quan báo chí, bao gồm các loại hình báo in, báo hình, báo nói, báo điện tử đều thuộc sự quản lý của nhà nước. Trước đó chỉ 1 ngày, ngày 14 tháng 11, cũng chính Bộ Thông tin và Truyền thông quyết định đình bản tạm thời hoạt động chuyên trang Phụ Nữ và Đời Sống của báo điện tử Người Đưa Tin, xử phạt 140 triệu đồng và đình bản 3 tháng Tạp chí Người Quản Lý với lý do là đưa tin sai sự thật trong bài viết tựa đề ‘Bình Phước: Báo chí đứng bên lề công cuộc đấu tranh chống tham nhũng?’ đăng trên báo này hôm 21/8/2017.
Trao đổi với RFA, phóng viên Đỗ Cường cho biết theo quan điểm của anh, những trang mạng tin tức, báo chí chính thống do Bộ Thông tin quản lý cũng có ưu điểm và khuyết điểm. “Có những thông tin mà người ta phải chứng minh được việc anh tác nghiệp, cung cấp tài liệu khi làm việc với Ban Tuyên giáo và Bộ Thông tin truyền thông. Nó có những phóng sự, những câu chuyện đưa lên có độ chính xác khá là cao.”
Tuy nhiên, nếu nói về tự do thông tin và tự do báo chí thì theo phóng viên Đỗ Cường, những trang mạng xã hội này không thể đáp ứng vì nội dung nằm trong giới hạn của Ban Tuyên giáo và Bộ Thông tin và Truyền thông nếu đó là “những thông tin ảnh hưởng đến vận mệnh của dân tộc”: “Những vụ án tôi theo dõi như kiện cáo oan sai hay đất đai, những vụ quan cấp tỉnh, quận, huyện thì tôi làm rất tự do, nhưng khi đụng đến những người như bà Bộ trưởng Y tế vừa rồi, hoặc những người cao hơn như Thủ tướng, Phó Thủ tướng thì không thể nào tự do tác nghiệp, luôn bị giới hạn bởi Ban Tuyên giáo, Bộ Thông tin và Truyền thông. Đấy là nhược điểm. Thứ 2 nữa là những trang này, thông tin của nó không mang tính cởi mở, không dám tập trung vào những vấn đề nhạy cảm, chính trị.”
Nhà báo tự do Vũ Bình, người bất đồng chính kiến từng bị nhà nước Việt Nam tuyên án 7 năm tù giam vì cáo buộc tội gián điệp cho RFA biết theo quan điểm của ông thì các trang mạng điện tử của Bộ Thông tin và truyền thông không thể có tính chân thực, khách quan khi truyền tải nội dung. Lý do ông nêu ra: “Đã gọi là nhà nước cấp phép thì nó có sự kiểm duyệt. Đã là kiểm duyệt thì những thông tin bị sàng lọc rồi, còn đâu là những thông tin chân thực khách quan nữa? Cho nên chất lượng thì không phải bàn, chắc chắn theo định hướng nhà nước. Cho nên nói thẳng luôn là nó không có ưu điểm gì cả.”
Nhà báo độc lập, blogger Trương Duy Nhất, chủ trang mạng Một Góc Nhìn Khác cũng có quan điểm đồng thuận khi chia sẻ ý kiến về định hướng của báo chí quốc doanh xưa nay: “Báo chí Việt Nam lâu nay bị nhốt trong một cái lồng rồi. Hãy thả báo chí ra. Tôi nghĩ trong tình thế này báo chí cũng là một kênh bị tiết chế bởi chính truyền thông.”
Hôm 14 tháng 11, tại tại buổi công bố Bản phúc trình thường niên về “Tự do Internet năm 2017” ở Thủ đô Washington, Freedom House cho Việt Nam điểm số 76 trên thang điểm 100, tức nằm trong danh sách các quốc gia không có tự do internet.
Cát Linh, RFA
2017-11-20

--------------------
Bộ Quốc phòng xác nhận phi công tử nạn tại Anh

 




Hiện trường vụ tai nạn ở Anh. Hình chụp màn hình Sky News


(RFA): Đại úy Nguyễn Thành Trung đã hy sinh khi tham gia chương trình bay huấn luyện nâng cao tại Vương quốc Anh.
Tin này được Cổng thông tin điện tử Bộ quốc phòng Việt Nam xác nhận vào sáng ngày 20 tháng 11.
Theo tin tức từ Tổng công ty trực thăng Việt Nam cung cấp cho báo chí trong nước, phi công Nguyễn Thành Trung hy sinh khi đang ngồi trên ghế học viên của máy bay Cabri G2 để thực hiện nhiệm vụ bay theo kế hoạch huấn luyện ở độ cao 330 mét thì bất ngờ bị chiếc máy bay nhỏ Cessna cũng đang bay huấn luyện giảm độ cao đột ngột đâm vào đuôi gây ra tai nạn.
Hiện cơ quan chức năng đang hoàn tất thủ tục để đưa thi thể đại úy Trung về nước, dự kiến sẽ được chuyển về Bà Rịa - Vũng Tàu trong 2-3 ngày tới.
Sinh năm 1985, Đại úy Nguyễn Thành Trung là phó trưởng phòng đào tạo trung tâm huấn luyện thuộc binh đoàn 18 của Tổng công ty trực thăng Việt Nam. Ông được Bộ Quốc phòng Việt Nam cử đi hoc tập tại Vương Quốc Anh từ ngày 20 tháng 10 năm 2017 và dự kiến trở về nước ngày 22 tháng 12 năm nay.
RFA, 20/11/2017

--------------------
17 cán bộ tỉnh Sơn La bị khởi tố liên quan đến thủy điện Sơn La

 




Ông Phạm Tiến Diện, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Sơn La. Hình chụp màn hình VTV


(RFA): Công an tỉnh Sơn La ngày 15/11 đã quyết định khởi tố 17 cán bộ liên quan đến những sai phạm tại dự án Nhà máy thủy điện Sơn La. Trong số 17 cán bộ này có ông Triệu Ngọc Hoan, giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường, bị khởi tố vì tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Cụ thể, ông Hoan đã ký 16 bản đồ của đơn vị đo đạc trong dự án thủy điện Sơn La nhưng không kiểm tra nội dung có chính xác không. Ông này hiện vẫn được tại ngoại nhưng không được phép đi khỏi nơi cư trú.
Hai ông Trương Tuấn Dũng, phó giám đốc Sở Tài chính và Phan Tiến Diện, phó giám đốc sở tài nguyên môi trường bị khởi tố với tội danh cố ý làm trái quy định Nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng. Ông Dũng và ông Diện mắc sai phạm khi còn là phó chủ tịch huyện Mường La, và Chủ tịch hội đồng bồi thường.
Để xây dựng dự án thủy điện Sơn La, cơ quan chức năng 3 tỉnh Sơn La, Điện Biên và Lai Châu phải di dời 20,000 hộ dân với 92,000 nhân khẩu ra khỏi vùng ngập. Trong số này có đến 61% là người dân tỉnh Sơn La. Tuy nhiên, 17 cán bộ này đã có những hành vi sai phạm trong việc đo đạc, lập bản đồ địa chính, thẩm định, thu hồi và bồi thường cho những người dân chịu ảnh hưởng. Hiện tại 15 người trong số này đã bị tạm giam, còn 2 người được tại ngoại nhưng không được phép rời nơi đang cư trú.
RFA, 20/11/2017

--------------------
Phụ nữ Việt Nam chiếm đa số các cô dâu nước ngoài ở Nam Hàn

 




Album cưới của một cô gái lấy chồng nước ngoài ở Cần Thơ hôm 7/5/2008. AP


(RFA): Phụ nữ Việt Nam vượt qua các nước Trung Quốc và Philippines, lần đầu trở thành nhóm cô dâu ngoại quốc đông nhất tại Nam Hàn năm 2016. Đây là thông tin được báo Hankyoreh loan tải dựa theo báo cáo của Cơ quan Thống kê Nam Hàn công bố vào ngày 16 tháng 11 vừa qua.
Theo báo cáo, nhóm cô dâu Việt Nam dẫn đầu với 27.9%, kế đến là Trung Quốc 26.9%, và thứ 3 là Philippines với 4.3%. Giải thích lý do vì sao cô dâu Việt có thể vượt qua cô dâu Trung Quốc, người lãnh đạo bộ phận nghiên cứu xu hướng dân số của cơ quan thống kê nhận định “Số lượng người Việt Nam tới Nam Hàn làm việc và học tập tăng lên trong Làn sóng Nam Hàn trong khi cuộc hôn nhân Trung - Hàn giảm đi, do phụ nữ Trung Quốc có nhiều cách để định cư ở Nam Hàn mà không cần kết hôn.”
Báo cáo cũng đề cập đến chú rể ngoại quốc tại Nam Hàn. Theo đó, các chú rể người Trung Quốc dẫn đầu với tỷ lệ 9.9% trên tổng số chú rể ngoại quốc, thứ nhì là Hoa Kỳ chiếm 6.4%, và xếp thứ ba là Việt Nam với 2.6%.
RFA, 20/11/2017

--------------------
Tổ chức xã hội dân sự độc lập thành lập Quỹ hỗ trợ nữ sinh mang bầu

 




Các ngôi mộ chôn xác thai nhi tại một nghĩa trang ở Nha Trang. Hình chụp ngày 28/02/2008. AP


Nỗ lực giảm tình trạng nạo phá thai
(RFA): Một “Quỹ hỗ trợ nữ sinh mang bầu” vừa được Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam cùng một số tổ chức xã hội dân sự độc lập khác và quý thân hữu thành lập trong tháng 11 năm 2017, với mục đích hỗ trợ cho các bà bầu sinh viên để hạn chế thực trạng phá thai hay phải uống thuốc phá thai tại Việt Nam. “Quỹ hỗ trợ nữ sinh mang bầu” này có thể được xem như là một quỹ hỗ trợ hiếm hoi dành cho nữ sinh viên mang thai ngoài ý muốn được công bố chính thức.
Việt Nam được xếp vào danh sách quốc gia dẫn đầu Châu Á về tỷ lệ phá thai và đứng hàng thứ 5 trên thế giới, theo báo cáo được công bố trong Hội nghị Phụ sản và Phụ khoa Pháp-Việt Nam, tổ chức ở Hà Nội năm 2014. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết tỷ lệ phá thai trong năm 2016, tại Việt Nam được thống kê ở mức đáng báo động, gần 20% ở nữ thanh thiếu niên.
Cô Ngọc Kim, đại diện của Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam cho RFA biết điều kiện và thủ tục để nhận được sự giúp đỡ từ “Quỹ hỗ trợ nữ sinh mang bầu” rất đơn giản. Các nữ sinh viên mang thai ngoài ý muốn có thể liên lạc qua email của Hội để được tư vấn một cách tận tường: “Các bạn sinh viên mang thai ngoài ý muốn nếu muốn nhận được sự giúp đỡ của Hội thì đầu tiên các bạn cần liên lạc với Hội thông qua thông tin liên lạc mà Hội đã thông báo. Các bạn chụp hình giấy tờ chứng minh các bạn mang thai và thẻ sinh viên gửi đến Hội. Các bạn không nên e ngại vì những thông tin này, chúng tôi sẽ giữ bí mật cho các bạn. Từ đó, Hội sẽ xem xét và chủ động liên lạc với các bạn để hỗ trợ cho các bạn về vật chất lẫn tinh thần, như một phần nào đó giúp các bạn có thể yên tâm học tập, đặc biệt bảo đảm cho thai nhi được ra đời.”
Đại diện của Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam cho biết thêm Hội sẽ giúp cho một phần chi phí về tài chính, đường, sữa và chỗ ở cho những nữ sinh mang bầu, đồng thời sẽ đề nghị các trường đại học tạo điều kiện thuận lợi về thời gian đến trường khi họ mang thai.
Báo mạng suckhoedoisong.vn, hồi tháng Hai năm 2017 đăng tải thông tin một nghiên cứu của Viện Sức khỏe sinh sản và gia đình cho thấy hàng năm ở Việt Nam có khỏang 300 ngàn nữ giới từ 12 đến 19 tuổi phá thai, 20-30% ca phá thai là phụ nữ chưa kết hôn và 60-70% là sinh viên.
Qua nghiên cứu của Viện Sức khỏe sinh sản và gia đình, Viện trưởng là Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoài Đức cảnh báo rằng con số nạo phá thai trên thực tế còn cao hơn rất nhiều vì không thể thống kê những trường hợp thực hiện chui.
Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoài Đức giải thích rất nhiều cô gái do xấu hổ hay bất đồng với cha mẹ nên giấu việc mang thai và thường tìm đến các cơ sở y tế kém chất lượng hoặc thầy lang để phá thai, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, thậm chí có thể gây tử vong và vô sinh.
Giáo sư-Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phương, Phó Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam cho biết số liệu thống kê trong năm 2016 ước tính cứ 4 ca phá thai thì có 1 ca phá thai không an toàn, chiếm 13% nguyên nhân tử vong mẹ.
Những đón nhận từ sinh viên
Trước thông tin về “Quỹ hỗ trợ nữ sinh mang bầu” vừa được các tổ chức xã hội dân sự độc lập thành lập, nhằm giúp đỡ cho những nữ sinh viên mang thai ngoài ý muốn, Đài RFA liên lạc với một số bạn trẻ sinh viên để tìm hiểu xem những quỹ hỗ trợ như thế này có thể tiếp cận cũng như phần nào đóng góp ích lợi cho cộng đồng sinh viên hay không. Một sinh viên trường Trung cấp Kế toán, tại Sàigòn chia sẻ mặc dù các bạn sinh viên những năm qua ngày càng cập nhật kiến thức về giới tính và tình dục trên internet để tự trang bị cho bản thân sự hiểu biết nhiều hơn; tuy nhiên tình trạng nữ sinh viên mang thai ngoài ý muốn cũng không phải là ít. Nhưng, theo quan điểm cá nhân thì bạn nữ sinh viên trường Trung cấp Kế toán này cho rằng những nữ sinh lỡ mang bầu có thể sẽ không cởi mở để đón nhận sự giúp đỡ từ các tổ chức xã hội: “Mình nói quan điểm cá nhân của mình là việc có thai ngoài ý muốn cũng thuộc vào những điều mà người ta muốn giấu, không muốn chia sẻ cho nhiều người biết để nhận sự giúp đỡ. Ví dụ là cá nhân mình thì mình không muốn. Còn các bạn khác thì không rõ vì mỗi người mỗi ý.”
Trong khi đó, một vài nữ sinh viên có con ngoài ý muốn, mà chúng tôi tiếp xúc thổ lộ là họ rất cần những sự giúp đỡ như vậy trong thời gian họ chưa dám thông báo cho gia đình biết sự thật họ có con. Một bà mẹ trẻ đơn thân, ở Bình Dương nói với RFA: “Theo em nghĩ thì rất là tốt khi có một tổ chức giúp cho các bà mẹ cơ nhỡ. Trong lúc họ muốn gục ngã thì có người nâng đỡ họ lên nên dĩ nhiên họ sẽ có động lực nhiều hơn. Chính bản thân em cũng vậy. Nhiều bạn khác cũng rất vất vả khi họ lỡ mang bầu, họ sẽ an tâm hơn trong những lúc bế tắc không đủ điều kiện nuôi con nếu như có tổ chức thiện nguyện giúp đỡ thì họ sẽ mừng vì hàng tháng con mình được giúp đỡ. Dần dần họ tự thân cố gắng và không vướng vào những hướng suy nghĩ như từ bỏ con hay tự tử…”
Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam cũng cho biết bên cạnh “Quỹ hỗ trợ nữ sinh mang bầu”, Hội cùng một số tổ chức xã hội dân sự độc lập trong nước mong muốn sẽ có được cơ hội hợp tác với các chuyên gia trong những hoạt động hỗ trợ kiến thức cho nữ sinh viên mang bầu cũng như phổ biến kiến thức cho sinh viên về các biện pháp phòng tránh thai, phòng tránh các bệnh lây qua đường tình dục như HIV/AIDS.
Hòa Ái, phóng viên RFA
2017-11-17

--------------------
Hàng Trung Quốc ồ ạt sang Việt Nam

 




Súng nhựa Trung Quốc không nhãn mác được bày bán ở Lào Cai. TTVN


(RFA): Vùng núi Tây Bắc Việt Nam được xem là vùng có nhiều cửa khẩu liên thông giữa Việt Nam và Trung Quốc đứng đầu Việt Nam. Có gần 100 cửa khẩu lớn nhỏ gọi là cửa khẩu hữu nghị hoặc cửa khẩu quốc tế Việt - Trung. Tây Bắc cũng là đầu mối, là vùng đệm để tất cả các loại hàng hóa thứ cấp của Trung Quốc tuồn vào Việt Nam và các loại nông sản Việt Nam xuất sang Trung Quốc. Nếu như nông sản và các loại hàng hóa của Việt Nam chỉ được xuất sang Trung Quốc theo đường chính ngạch, qua các cửa hải quan kiểm tra gắt gao thì ngược lại, hàng hóa Trung Quốc dễ dàng sang Việt Nam theo cả đường chính ngạch và tiểu ngạch.
Hàng không chính ngạch và cận chính ngạch
Ông Trần Văn Chính, cựu cán bộ, cửa khẩu Lào Cai, chia sẻ: “Cứ đi mua cái gì xong rồi mình thuê người đi chở, đồ chơi, đồ điện tử, các loại ấy, mình thuê người chở về bên này mình lấy thôi.
Bà Trần Thị Nga, người buôn rau củ quả ở chợ Cốc Lếu, Lào Cai, chia sẻ: “Bên ấy thì thị trường hành, tỏi của nó về đây. Nó đi toàn người đi bằng xe đẩy, đẩy từng tạ một ấy.
Ông Chính, bà Vương và bà Nga chia sẻ thêm, hầu hết hàng rau, củ quả từ Trung Quốc chuyển sang Việt Nam là theo đường tiểu ngạch và cận chính ngạch. Giải thích khái niệm tiểu ngạch và cận chính ngạch, họ cho biết là đường tiểu ngạch thì có vẻ quen, chủ yếu người ta chẻ đường rừng hoặc bằng cách nào đó qua mặt hải quan. Ví dụ như tại cửa khẩu quốc tế Lào Cai, nơi này không có các xe chở hàng hóa lưu thông nhưng nhà buôn Việt Nam chế ra những chiếc xe đạp tải có thể chở lên đến vài trăm ký. Dựa vào việc mua bán dễ dãi từ phía Trung Quốc, người ta sẽ sang Trung Quốc để mua hàng và chở về đến đầu cầu phía Việt Nam. Tại đầu cầu Việt Nam, người ta ném hàng qua rào, vào trước sân đền Mẫu và có người khuân hàng tập trung về chợ.
Mặc dù qua cầu cửa khẩu nhưng hàng không phải qua hải quan. Ở các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Đông Bắc Việt Nam, người ta còn dễ dàng chất hàng lên trâu, bò hoặc vác bộ qua các đường rừng bởi địa hình ở các tỉnh này giáp với Trung Quốc theo diện “núi liền núi” không giống như Lào Cai “sông liền sông”, phải chở qua cầu và lách hải quan.
Trường hợp hàng cận chính ngạch, theo ông Chính, bà Vương và bà Nga thì đây là lượng hàng không thể quản lý được và số lượng của nó chiếm rất cao. Ví dụ như tại cửa khẩu Lạng Sơn, người buôn hàng Việt Nam trước đây được đẩy hàng từ Trung Quốc về Việt Nam, chỉ cần nộp cho mỗi xe hàng nặng chừng 300 ký lô với giá 20 ngàn đồng là qua cửa, không có kiểm định chất lượng hay vệ sinh an toàn thực phẩm gì. Sau này, cũng tại các cửa Lạng Sơn, đặc biệt là cửa khẩu Tân Thanh, Chi Ma, người buôn không được dùng xe tự chế để chở mỗi lần 300 ký lô hàng về Việt Nam nữa. Người buôn hàng chuyển sang gánh hàng, mỗi lần gánh được từ 50 ký đến 70 ký và nộp 20 ngàn đồng là qua cửa, cũng không thông qua kiểm định chất lượng hay vệ sinh an toàn thực phẩm gì cả.
Như vậy, việc cấm xe chở hàng chỉ gây khó cho nhà buôn, thay vì nộp 20 ngàn đồng cho mỗi chuyến hàng 300 ký lô và đẩy xe nhẹ hơn, người ta phải chia ra làm sáu lần để gánh vất vả và đóng thành 120 ngàn đồng. Hàng Trung Quốc vẫn cứ qua Việt Nam như mọi ngày, chỉ có mức phí cận chính ngạch là cao hơn gấp sáu lần.
Ở các cửa khẩu tại Lào Cai, tình trạng này cũng chẳng khác mấy, việc lưu thông hàng thứ cấp qua cửa hải quan theo diện cận chính ngạch vẫn diễn ra hằng ngày và dể thấy nhất là các mặt hàng này được bày bán khắp nơi trong thành phố Lào Cai, và chợ Cốc Lếu giống như một trung tâm phân phối hàng Trung Quốc thứ cấp về Việt Nam, đưa đi các tỉnh.

Hàng Trung Quốc sang Việt Nam ngày càng nhiều
Bà Lý Thị Vương, người buôn rau củ quả ở Lào Cai, chia sẻ: “Cà chua là một, bí đỏ là hai, cải thảo là ba, bắp cải tàu là bốn, khoai tây là năm, nấm là nhiều nhất, tràn ngập thị trường là nấm của nó, cà chua, khoai tây.”
Ông Trần Văn Chính, cựu cán bộ, cửa khẩu Lào Cai, chia sẻ: “Hoa quả, hàng quặng, các hàng máy móc cũng có, hoa quả, nông lâm sản cũng có. Còn Trung Quốc qua đây chủ yếu là phân bón, hóa chất, các loại hóa chất, máy móc.”
Theo hai vị này, số lượng hàng Trung Quốc tuồn sang Việt Nam chưa bao giờ giảm. Năm sau nhiều hơn năm trước, nhà buôn hàng từ Trung Quốc về Việt Nam cũng năm sau nhiều hơn năm trước. Trong đó, hầu hết hàng Việt Nam xuất sang Trung Quốc là nông sản, lợn nguyên con và các loại trái cây nổi tiếng miền Nam. Ngược lại, hàng Trung Quốc nhập sang Việt Nam, ngoài trái cây, các loại rau và thực phẩm biến đổi gen, còn có thêm các loại phân bón và chất hóa học.
Theo quan sát của một chủ quán gần cửa khẩu Mường Khương, một cửa khẩu chuyên lưu thông của các loại xe container từ Việt Nam sang Trung Quốc và từ Trung Quốc vào Việt Nam thì tỉ lệ hàng Việt - Trung là 1/5, nghĩa là cứ 1 xe container Việt Nam chở hàng qua Trung Quốc thì có 5 xe container từ Trung Quốc chở hàng sang Việt Nam. Điều này càng dễ nhận biết hơn khi chúng tôi vào bãi xe tập trung hàng bên cạnh cửa khẩu Mường Khương, hầu hết là xe mang biển số Trung Quốc, đang chờ các xe từ phía Nam Việt Nam ra sang hàng để quay về Trung Quốc.
Tình trạng này cũng diễn ra tại các cửa khẩu ở Lạng Sơn, Cao Bằng và hầu hết các cửa khẩu Việt - Trung trên vùng Tây Bắc. Có thể nói rằng hàng thứ cấp, phân bón và chất hóa học cũng như lương thực, thực phẩm không qua kiểm định chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm từ Trung Quốc vẫn hằng ngày ồ ạt vào Tây Bắc, Đông Bắc và phân tán ra khắp mọi nẻo đường Việt Nam.
Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.
TTTVN, 2017-11-17

--------------------
Việt Nam vào danh sách các nước cần chú ý về buôn bán động vật hoang dã

 




Sừng tê giác lậu bị tịch thu được trưng bày tại một phòng hải quan ở Hà Nội hôm 14/3/2017. AFP


(RFA): Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vừa xếp Việt Nam vào danh sách những nước cần chú ý về buôn bán và tiêu thụ động vật hoang dã năm 2017.
Báo cáo công bố ngày 16/11 của Bộ Ngoại giao Mỹ xếp 26 nước vào danh sách này. Đây là những nước được xác định là nguồn cung cấp chính các sản phẩm từ động vật hoang dã, là điểm chuyển giao chính cho các sản phẩm từ động vật hoang dã, hoặc là nướ tiêu thụ chính các sản phẩm từ động vật hoang dã.
Theo báo cáo, những nước bị xếp vào danh sách chú ý không có nghĩa là tích cực hay tiêu cực bởi vì đã có những nước từng bị xếp vào danh sách này và đã thực hiện các bước quan trọng chống lại nạn buôn bán động vật hoang dã, bao gồm cả việc hợp tác với Mỹ.
Việt Nam hiện được coi là trung tâm buôn bán nhiều sừng và các bộ phận của tê giác nhất thế giới. Đây là loài động vật được xếp vào danh sách nguy cấp vì bị giết trộm nhiều ở châu Phi.
Năm 2016, nhân chuyến thăm của Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama sang Việt Nam, hai chính phủ đã thiết lập quan hệ đối tác trong đấu tranh chống buôn bán trái phép các loài động vật, thực vật hoang dã.
Bên cạnh những nước cần chú ý, báo cáo mới của Bộ ngoại giao Hoa Kỳ cũng đưa ra danh sách các nước quan ngại bao gồm 3 nước là Lào, Madagascar và Congo. Đây là những nước có thể có sự tham gia của chính phủ trong việc buôn bán động vật hoang dã.
RFA, 17/11/2017

--------------------
Thêm một trường hợp tử vong tại đồn công an

 




Hình minh họa. Vợ con anh Nguyễn Hữu Tấn trong đám tang anh Tấn, một nạn nhân chết trong đồn công an Vĩnh Long hôm 3/5/2017 Ảnh chụp từ Youtube 108TV Channel


(RFA): Việt Nam có thêm một trường hợp được cho là người dân bị công an đánh chết trong thời gian tạm giữ. Truyền thông trong nước hôm 17/11 cho biết vụ việc xảy ra ở xã Tân Phú, huyện Tân Phú Đông, tỉnh Tiền Giang. Phó Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang, Đại tá Nguyễn Văn Tảo nói với báo giới rằng công an địa phương bắt giữ ông Nguyễn Ngọc Nhân, sinh năm 1988 vì trên người có tàng trữ chất ma túy, vào chiều ngày 16 tháng 11 và ông Nhân tử vong vào lúc 5 giờ chiều cùng ngày với kết quả khám nghiệm tử thi là chết do nhồi máu cơ tim.
Gia đình của ông Nhân, vào 2 giờ chiều ngày 17 tháng 11 được thông báo đến Bệnh viện Đa Khoa huyện Tân Phú Đông nhận xác người thân. Gia đình mang xác nạn nhân về chôn cất vì được cho biết người thân chết do tai biến. Tuy nhiên, trong lúc tẩm liệm thì phát hiện có nhiều vết bầm tím ở lưng và các dấu tích bị còng xiết, bị chích điện.
Ông Nguyễn Ngọc Tân, cha của nạn nhân Nguyễn Ngọc Nhân đến công an huyện đề nghị trả lời về các vết thương trên người của con trai. Tuy nhiên yêu cầu của ông Tân không được giải đáp. Gia đình làm đơn cầu cứu làm rõ nguyên nhân gây tử vong cho người thân và Công an tỉnh Tiền Giang cho biết sẽ tiến hành điều tra.
Hồi năm 2015, một báo cáo của Bộ Công An đưa ra số liệu từ năm 2011 đến 2014 có 226 người chết trong nhà tạm giữ, trại tạm giam, nguyên nhân chủ yếu là do bệnh lý, do đối tượng tạm giữ tạm giam tự sát. Trong khi đó, các tổ chức nhân quyền thế giới kêu gọi Việt Nam phải điều tra các trường hợp tử vong do bị công an dùng nhục hình tra tấn cũng như phải chấm dứt tình trạng này theo Công ước Quốc tế chống tra tấn mà Việt Nam đã ký kết.
RFA, 17/11/2017

--------------------
5 ngư dân Việt Nam bị Indonesia kết án

 




Hải quân Indonesia (trái) nhắm bắn tàu cá Việt Nam vì đánh bắt cá bất hợp pháp tại vùng nước của Indonesia ở đảo Anambas, tỉnh Riau hôm 5/12/2014. AFP


(RFA): 5 thuyền trưởng Việt Nam vừa bị bị toà án Ranai (Natuna, Indonesia) hôm 16/11 tuyên phạt vì cáo buộc khai thác hải sản trái phép trong vùng lãnh hải của Indonesia.
Phiên toà diễn ra với sự tham gia của ông Trần Minh Cừ, tham tán phụ trách chính trị của Đại sứ quán Việt Nam tại Indonesia.
Báo Tuổi trẻ dẫn tin cho biết 5 ngư dân đó là thuyền trưởng Võ Văn Tuấn (Phước Tỉnh, Bà Rịa - Vũng Tàu) bị 6 tháng tù giam, phạt 300 triệu rupiah (khoảng 600 triệu đồng), Nguyễn Quang Thanh (Bình Định) bị 6 tháng tù và 300 triệu rupiah, Nguyễn Văn Nguyên (Bình Định) bị 6 tháng tù và 300 triệu rupiah, Lê Văn Thức (Bà Rịa - Vũng Tàu) bị 4 tháng tù và 200 triệu rupiah, Đỗ Được (Bình Thuận) bị 6 tháng tù và 300 triệu rupiah.
Toà án Ranai cho biết nếu các ngư dân này sẽ được xem xét đề giảm hoặc miễn phạt tù nếu họ đóng đủ tiền phạt. Tuy nhiên thuyền trưởng Võ Văn Tuấn cho báo Tuổi Trẻ biết ông sẽ chấp hành hình phạt tù giam do không có khả năng đóng 300 triệu rupiah.
Cũng trong phiên xử tại Toà án Ranai ngày 16 tháng 11, còn có 5 thuyền trưởng Việt Nam khác bị phía Indonesia bắt giữ vào tháng 4 vừa qua.
Bị cáo Hứa Minh Trung, một trong năm thuyền trưởng bị bắt giữ ngày 13 tháng 4 năm 2017 vẫn một mực kêu oan vì cho rằng mình đã đánh bắt cá ở vùng nước thuộc chủ quyền của Việt Nam.
5 người này, gồm ông Lưu Văn Lý, Cao Văn Hoàng, Lê Thanh Thiện, Lê Thanh Thừa và Hứa Minh Trung bị phía Indonesia cáo buộc là đánh bắt bất hợp pháp tại vùng nước thuộc chủ quyền của Indoneisa, gần quần đảo Natuna.
Khu vực quanh đảo Natuna của Indonesia là vùng nước chồng lấn chưa được phân định chủ quyền rõ ràng giữa Việt Nam và Indonesia, gây ra việc có nhiều ngư dân Việt Nam bị phía Indonesia bắt giữ thời gian qua do đánh bắt cá tại vùng này.
RFA, 17/11/2017

--------------------
Việt Nam yêu cầu Youtube gỡ bỏ 5,000 clip có nội dung xấu

 




Youtube là một trong những kênh chuyển tải thông tin thông dụng. Ảnh chụp một người dùng Youtube trên smart phone tại Paris hôm 27/1/2010. AFP photo


(RFA): Việt Nam đã tác động đến các nhà mạng nước ngoài yêu cầu gỡ bỏ 5,000 clip trên mạng Youtube có nội dung xấu, phản cảm, sai sự thật. Thông tin trên được Bộ trưởng Thông tin Truyền thông Trương Minh Tuấn cho biết tại phiên chất vấn trước Quốc hội và ngày 17/11.
Ông Tuấn cho biết hiện Việt Nam có 53 triệu người sử dụng mạng xã hội Facebook và 2 triệu trong số này là những phần tử xấu. Bên cạnh đó tình trạng nói xấu, ném đá nhau trên mạng xã hội cũng xảy ra tràn lan, và thu hút sự quan tâm của dư luận hơn cả những lời nói tốt đẹp. Ông cho biết từ năm 2014 đến nay Việt Nam ghi nhận ít nhất năm, sáu trường hợp tự tử vì bị bôi xấu trên mạng xã hội.
Người đứng đầu ngành thông tin truyền thông cũng thừa nhận mạng xã hội đã mang lại nhiều tai hại cho Việt Nam trong đó có các thông tin bôi nhọ, kích động bạo lực, khiêu dâm, chia rẽ dân tộc, tôn giáo,… Ông cho biết bên thông tin truyền thông đã phối hợp với bên tuyên giáo để đẩy mạnh thông tin tích cực trên báo chí thay vì những thông tin tiêu cực trên mạng xã hội.
Xin được nhắc lại đầu năm nay chính phủ Hà Nội đã yêu cầu Youtube gỡ bỏ hơn 2,000 clip có nội dung được nói là xấu, phản động. Sau đó, Youtube đã đồng ý gỡ hơn 1,000 clip trong số này. Hà Nội tiếp tục đàm phán với Facebook yêu cầu chặn những tài khoản bôi nhọ, giả mạo người khác và phía Facebook cũng đã đồng tình hợp tác.
Cũng tại phiên họp Quốc hội sáng 17/11, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nói người dân Việt Nam sử dụng mạng xã hội quá nhiều so với những nước khác trên thế giới, và cho rằng người dùng trong nước đã quá dễ dãi với thông tin mạng. Ông Phó Thủ tướng nói người Việt chủ yếu sử dụng dịch vụ như mạng xã hội, công cụ tìm kiếm,… của nước ngoài. Ông so sánh với Trung Quốc và khen ngợi quốc gia này rất quyết liệt trong việc sử dụng mạng trong nước. Ông cũng nói với đại ý là Việt Nam nên học tập những nước như Thái Lan hay Đức vì Đức chỉ có 37% sử dụng mạng xã hội, trong khi Việt Nam có đến 60%.
Theo ông Vũ Đức Đam, các chuyên gia nước ngoài nói rằng người sử dụng Internet ở Việt Nam quá dễ dãi và không nhận thức được những nguy cơ tiềm ẩn trong hành động của mình trên mạng Internet. Ông cho rằng điều này đáng bạo động nhất cho an ninh thông tin ở Việt Nam. Về vấn đề an ninh mạng, ông Đam cảnh báo Việt Nam đứng thứ 100 trên thế giới, tức là thuộc loại trung bình yếu. Và các chỉ số liên quan cá nhân ở mức yếu nhất toàn cầu. Ông cũng nói rằng Việt Nam đầu tư quá ít vào an ninh thông tin, chỉ bằng 1/3 hoặc ¼ so với các nước khác.
Bộ trưởng Thông tin Truyền thông Trương Minh Tuấn cho biết tại Hội nghị cấp cao APEC vừa qua, Việt Nam đã phát hiện 27 cuộc tấn công mạng nhắm vào máy chủ và trung tâm báo chí. Ngoài ra, các cơ quan chức năng còn phát hiện 17 lỗ hổng và hàng ngàn cuộc có nguy cơ tấn ông.
Bộ trưởng Trương Minh Tuấn nói rằng từ đầu năm đến nay Việt Nam đã ghi nhận hơn 11,000 vụ tấn công mạng dưới các hình thức khác nhau. Ông cũng chỉ ra rằng hiện 41% các tổ chức không đánh giá rủi ro, không phát hiện nguy cơ mã độc tiềm ẩn; 51% chưa có thao tác chuẩn để phản hồi khi xảy ra "sự cố"; và đến 73% chưa thực hiện các biện pháp an toàn thông tin. Ông thúc giục các cá nhân, tổ chức phải nâng cao trách nhiệm trong việc bảo đảm an ninh mạng.
RFA, 17/11/2017

--------------------
Công an câu lưu 3 nhà hoạt động xã hội vì gặp phái đoàn EU

 




Blogger Phạm Đoan Trang. Courtesy Facebook Pham Doan Trang


(RFA): Công an Hà Nội đã câu lưu 3 nhà hoạt động xã hội vào trưa ngày 16 tháng 11 sau khi những người này có cuộc gặp và trao đổi với đại diện Liên minh châu Âu về vấn đề nhân quyền Việt Nam. Những người bị câu lưu bao gồm Blogger Phạm Đoan Trang, Tiến sĩ Nguyễn Quang A và cựu tù nhân lương tâm Bùi Thị Minh Hằng. Tiến sĩ Nguyễn Quang A và bà Bùi Thị Minh Hằng được thả ra sau đó vài tiếng.
Theo Luật Khoa tạp chí, một tạp chí do blogger Phạm Đoan Trang là người đồng sáng lập, công an đã áp tải Phạm Đoan Trang về nhà riêng của mình ở Hà Nội vào nửa đêm ngày 16/11 và cho người canh giữ cô. Công an cũng thu giữ những vật dụng riêng của Phạm Đoan Trang bao gồm máy tính, điện thoại. Trong quá trình bị tạm giữ cô không hề được liên hệ với bên ngoài.
Vào sáng ngày 17/11, bà Bùi Thị Minh Hằng cho đài Á Châu Tự Do biết về việc bắt giữ của công an đối với Phạm Đoan Trang như sau: “Khi ở trong tòa nhà đi ra mọi người đều chủ quan thì chị và Đoan Trang đi về một hướng và chuẩn bị bước xuống tầng hầm kiếm gì ăn khi hai chị em khoác tay nhau đi ra, thi họ xô ra trên 20 người, họ đẩy vội chi lên xe mục đích tách rời chị với Đoan Trang ra, người họ muốn bắt chính là Đoan Trang, bởi vì trong thời gian qua phải nói đóng góp của Đoan Trang vào công việc này rất lớn, an ninh Việt Nam họ đang rất cay cú với Đoan Trang.”
Tổng cộng có 4 nhà hoạt động xã hội đã tham gia cuộc gặp với đại diện EU. Người thứ 4 là anh Nguyễn Chí Tuyến. Anh Tuyến sau đó lên Facebook cá nhân và cho biết anh đã về nhà an toàn sau cuộc gặp.
Vào đầu tháng 12 tới, EU và Việt Nam sẽ cuộc đối thoại nhân quyền thường niên. Như thường lệ, trước các cuộc đối thoại nhân quyền, phía EU đều hỏi ý kiến của các nhà hoạt động dân sự tại Việt Nam về tình hình nhân quyền trong nước. Bà Bùi Thị Minh Hằng cho biết: “Nội dung họ cũng nói với mình là sắp tới, sẽ có phiên đối thoại nhân quyền của tháng 12 thường niên. Bao giờ trước phiên thường niên này thì họ cũng muốn gặp mặt một số những nhà hoạt động ở trong nước, thì bên khối EU họ cũng thông báo, họ soạn ra các chương để sắp sửa họ có phiên đối thoại nhân quyền với cả phiá nhà cầm quyền cộng sản thì họ cũng muốn hỏi ý kiến của những người họat động trong nước để lấy ý kiến đa chiều thôi. Thì trong đó có một số vấn đề ví dụ như là về giam giữ tù nhân, về vai trò luật sư, về chế độ nhà tù về luật đất đai và tôn giáo”.
Tại cuộc gặp lần này, blogger Phạm Đoan Trang đã trao cho phái đoàn EU báo cáo cập nhật về tình hình nhân quyền Việt Nam, báo cáo về thảm họa môi trường do Formosa gây ra và báo cáo mới đây về tình hình tự do tôn giáo ở Việt Nam. Đây không phải là lần đầu tiên các nhà hoạt động dân sự của Việt Nam bị an ninh câu lưu, thẩm vấn sau các cuộc gặp với các phái đoàn nước ngoài về vấn đề nhân quyền tại Việt Nam. Tiến sĩ Nguyễn Quang A cũng từng bị công an dẫn đi không cho gặp Tổng thống Obama khi ông đến Việt Nam hồi năm ngoái và muốn gặp các nhà hoạt động dân sự ở Việt Nam.
Thông cáo báo chí của Luật khoa Tạp chí hôm 17/11 lên án vụ bắt giữ, giam giữ tại gia của công an Hà Nội đối với blogger Phạm Đoan Trang, coi đây là những hành động vi phạm luật pháp quốc tế và luật pháp Việt Nam, đặt Đoan Trang vào tình thế cực kỳ nguy hiểm vì sức khỏe thể chất cũng như tinh thần của cô đã bị ảnh hưởng, nhất là khi cô đang phải trải qua quá trình điều trị với vết thương ở chân.
RFA, 17/11/2017

--------------------
Bằng cấp giả tràn lan vì muốn làm quan chức?

 




Một số bằng cấp giả bị cơ quan chức năng thu giữ. Courtesy of Thanhnien

Bằng giả như nấm sau mưa
(RFA): Một vụ việc thu hút sự quan tâm của dư luận gần đây là chuyện bằng cấp của ông cựu Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh. Sau khi bị kỷ luật về những sai phạm khi còn đương chức bí thư thành ủy, ông Anh đã bị phát hiện sử dụng bằng Tiến sĩ do một trường ở Mỹ cấp nhưng bằng này không đáp ứng các tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục Đào tạo đề ra. Vì vậy bằng Tiến sĩ của ông không được chấp nhận ở Việt Nam. Sự việc đã gây xôn xao dư luận trong một thời gian.
Hay tháng 4 đầu năm nay, chính quyền huyện Đak Tô tỉnh Kon Tum đã kỷ luật cảnh cáo 6 cán bộ ở huyện này vì sử dụng bằng trung học phổ thông giả. Tuy nhiên đây chỉ là một số trong nhiều trường hợp các quan chức bị phát hiện sử dụng bằng giả hay bằng không được chấp nhân ở Việt Nam hiện nay. Thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2004 cho biết có hơn 10 ngàn trường hợp dùng bằng giả đã bị phanh phui.
RFA trao đổi với Giáo sư -Tiến sĩ Vũ Minh Giang, Phó giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội về tình trạng này. Giáo sư Giang cho rằng nguyên nhân phần lớn là do hệ thống đề bạt cán bộ còn chú trọng đến quy trình và tiêu chí hình thức: "Tức là phải đạt qua chứng chỉ này hay cấp kia, đặc biệt là bằng cấp này bằng cấp kia. Tôi nghĩ rằng xuất phát là có thể những người nghĩ ra những nhu cầu điều kiện đó là do muốn chuẩn hóa. Nhưng cái chuẩn hóa đó rất nhanh chóng bị biến dạng. Hiện nay đó đang là một hạn chế trong việc nâng cấp, nâng chức, đề bạt vào vị trí nào đó. Và điều này chắc chắn phải có sự điều chỉnh nào đó".
Nhiều thông tư, quyết định của các Bộ ngành Nhà nước ghi rõ các tiêu chuẩn bắt buộc về giáo dục đối với cán bộ, công viên chức. Ví dụ trong Thông tư 1204/QĐ-BNV ban hành ngày 19/11/2012 của Bộ Nội vụ có ghi rõ tiêu chuẩn chức danh đối với các bậc lãnh đạo của Bộ này, trong đó đều yêu cầu trình độ giáo dục từ cấp đại học trở lên. Hay cũng một quyết định khác của Bộ này yêu cầu tất cả các Giám đốc sở tại các tỉnh thành phải có bằng đại học trở lên. GS Vũ Minh Giang cho rằng đây chính là lý do những người không đáp ứng được các tiêu chuẩn này đã tìm cách làm bằng giả để đạt yêu cầu.
Còn Giáo sư Nguyễn Khắc Mai, Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu - Ban Dân vận Trung ương lại cho rằng bằng cấp giả phát sinh là do sự tha hóa “từ trên xuống”: "Bằng giả không chỉ có ở Việt Nam mà nhiều nước cũng có nhưng ở Việt Nam thì nó quá xá. Là vì một nền chính trị hư danh và một xã hội đề cao sự hư danh. Vì thế nên người ta chạy theo cái hư danh đó và sẵn sàng tìm giải pháp tồi tệ nhất và không chính đáng để cố giành giật để kiếm chác".
Hiện tại Bộ Giáo dục đang dự kiến sẽ chi 12.000 tỷ đồng để đào tạo thêm 9,000 tiến sĩ. Hiện Việt Nam đã có trên 24,300 tiến sĩ trong khi dư luận còn thắc mắc về chất lượng của nhiều người có bằng tiến sĩ ở Việt Nam. Bộ trưởng Giáo dục Phùng Xuân Nhạ mới đây trả lời báo chí với đại ý rằng cần thêm tiến sĩ là do hiện nay không đủ tiến sĩ giảng dạy ở các trường đại học.
Lối thoát
Trong một bài viết đăng trên báo Nhân Dân hồi đầu tháng 7 năm nay, Nguyên Bộ trưởng Giáo dục Giáo sư Phạm Minh Hạc nói rằng điều đáng buồn là đối tượng sử dụng bằng giả chủ yếu là cán bộ và người có quyền mà lừa dối thì làm sao nói được dân. Ông cũng phê bình việc xử lý các đối tượng sử dụng bằng giả chưa kiên quyết, chẳng hạn ở nhiều nơi chỉ cảnh cáo hay cùng lắm là buộc thôi việc.
Ông Phạm Vũ Luận, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục khi còn đương chức cũng từng nói rằng: “Người học giả, bằng giả, học thật nhưng chất lượng giả chỉ có thể “chui” vào hệ thống công chức nhà nước, không vào được doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nước ngoài.”
Giáo sư Vũ Minh Giang cho rằng việc tuyển chọn hay thăng quan tiến chức trong bộ máy công quyền ở Việt Nam cần giảm sự quan trọng hóa về bằng cấp, và chú trọng đến năng lực thì mới có thể chấm dứt được tình trạng làm bằng giả tiến thân: "Đối với hệ thống cán bộ công chức nói chung thì cần điều chỉnh bớt chú trọng đến tiêu chí hình thức mà nên chú ý đến thực chất của con người. Dù thế nào cũng phải chuẩn hóa, nhưng chuẩn hóa không nên dựa quá nhiều vào hệ thống chính trị bằng cấp như hiện nay. Tôi nghĩ nhiều nước họ cũng có cách tuyển dụng hay.
Cũng đã đến lúc phải nghĩ ra một cách nào đó để tuyển dụng những người có năng lực xuất sắc vào các vị trí. Tôi nghĩ có lẽ phải cần một chiến lược nhân tài. Bất cứ cộng đồng nào cũng có bộ phận tinh hoa mà mình gọi là nhân tài, cứ nói chọn nhân tài nhưng lại chọn theo kiểu quy trình anh có cái này không, có cái kia không thì chưa chắc đã được".
Giáo sư Minh Giang cho rằng việc tuyển dụng hay thăng cấp nên dựa vào những thành tích mà người đó đã đạt được trong quá khứ, hay được những đồng nghiệp tin tưởng giới thiệu. Như vậy xã hội sẽ nhận thức được một điều rằng nếu tôi không có tài thì tôi không được trọng dụng, còn nếu tôi có khả năng dù không có bằng cấp tôi vẫn được đánh giá cao.
Còn Giáo sư Nguyễn Khắc Mai lại nhận thấy rằng để giảm thiểu những bất cập trong toàn xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng trong đó điển hình như vấn đề bằng giả, cần phải sửa đổi hệ thống chính trị độc đảng và Quốc hội phải thực sự dân chủ. Bởi vì theo ông, hiện tại còn nhiều giả dối trong chính hệ thống chính trị, nên sẽ không thể làm gương cho các ngành khác, trong đó có giáo dục.
Còn trong bài báo trên trang Nhân Dân, Giáo sư Phạm Minh Hạc cho rằng để hạn chế tình trạng này, quy trình cấp phôi bằng tại các trường cần chặt chẽ hơn. Các lãnh đạo Nhà nước cần kiểm tra thường xuyên và xử lý nghiêm những trường hợp dùng bằng giả. Bằng do cơ sở nước ngoài cần được thẩm định bởi Nhà nước.
RFA, 16/11/2017

--------------------
Sức mạnh “mềm” của Trung Quốc sẽ được tăng cường qua Cung hữu nghị Việt-Trung?

 




Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Lễ Khánh thành Cung hữu nghị Việt-Trung và khai trương Trung tâm Văn hóa Trung Quốc, ở Hà Nội, ngày 12/11/17. Courtesy: Zing.vn


(RFA): Cung hữu nghị Việt-Trung vừa được khánh thành, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Chủ tịch Quốc hội việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân. Dư luận trong nước, một lần nữa lại dấy lên lo ngại rằng Bắc Kinh có thể sử dụng kênh giao lưu văn hóa để bành trướng sức mạnh và tầm ảnh hưởng của Trung Quốc đối với Việt Nam.
Gia tăng sức mạnh “mềm”
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức hai ngày đến Việt Nam của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhân dịp Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2017, vào chiều ngày 12 tháng 11, ông Tập cùng Chủ tich Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chủ trì Lễ khánh thành Cung hữu nghị Việt-Trung và khai trương Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội.
Sự kiện vừa nêu được dư luận rất quan tâm. Tiến sĩ chuyên ngành Hán-Nôm Nguyễn Xuân Diện nói với RFA theo ghi nhận của ông thì dân chúng Việt Nam không tỏ ra phấn khởi khi Chính phủ Hà Nội đón nhận thêm một trung tâm giao lưu văn hóa như thế. Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện giải thích thắc mắc của nhiều người rằng vì sao Cung hữu nghị Việt-Trung và Trung tâm Văn hóa Trung Quốc được đặt chung tại một nơi rộng lớn và bề thế ngay trong thủ đô của Việt Nam: “Điều đó cho thấy người Trung Quốc không còn muốn đóng gói lại ở trong các Viện nghiên cứu nữa, mà muốn bung ra thành những trung tâm văn hóa. Thế thì, khi cả hai Cung hữu nghị Việt-Trung và Trung tâm Văn hóa Trung Quốc đặt ở cùng một nơi gây ra rất nhiều lo ngại. Bởi vì cả hai thực chất là trung tâm để quảng bá cho vấn đề du học, du lịch, học Hoa ngữ và là nơi tụ tập của những người Trung Quốc tại Việt Nam, ví dụ như lưu học sinh, nghiên cứu sinh hoặc những công viên chức và các doanh nghiệp đang sống ở Hà Nội. Mục đích là như vậy.”
Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện khẳng định những trung tâm văn hóa của các nước góp phần làm phong phú thêm cho hoạt động văn hóa của Việt Nam, tăng cường giao lưu văn hóa, cũng như thể hiện sự tôn trọng và sáng tạo trong chừng mực mà những nền văn hóa đặt cạnh nhau để cùng tỏa sáng. Một số trung tâm văn hóa hoạt động rất tốt tại Việt Nam mà Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện kể tên như Trung tâm Văn hóa của Nhật Bản, của Nam Hàn, của Pháp, của Anh và của Đức…Tuy nhiên, riêng Trung tâm Văn Hóa Trung Quốc thì những người quan tâm lo ngại rằng cùng với Học viện Khổng tử, được thành lập tại trường Đại Học Hà Nội sẽ là những kênh mà Chính phủ Bắc Kinh dùng để tuyên truyền có lợi cho Trung Quốc.
Ngay sau khi truyền thông quốc nội loan tin Viện Khổng Tử đặt tại Việt Nam với tiêu chí hoạt động nhằm quảng bá văn hóa và dạy ngôn ngữ Trung Hoa hồi cuối tháng 12 năm 2014, Tiến sĩ Vũ Cao Phan, nguyên Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt-Trung, Cố vấn Viện Chính trị và Quan hệ Quốc tế, Đại Học Bình Dương đã nêu lên quan điểm cá nhân của ông với RFA: “Tôi hoan nghênh việc Trung Quốc phát triển văn hóa khắp thế giới. Nhưng chúng ta phải luôn luôn thấy rằng trong phát triển và quảng bá văn hóa thì Trung Quốc luôn luôn đưa những mục đích khác vào. Có thể là Trung Quốc sẽ rất khôn khéo đưa những vấn đề liên quan đến Trường Sa, Hoàng Sa, Biển Đông một cách nào đó qua quảng bá của họ để tuyên truyền.”



Chủ tịch Tập Cận Bình và phái đoàn Trung Quốc trong chuyến thăm chính thức Việt Nam, ngày 12-13/11/2017. AFP


Giao lưu một chiều
Nhận định của Tiến sĩ Vũ Cao Phan trùng với quan điểm của không ít các chuyên gia nghiên cứu nước ngoài là đánh giá Học viện Khổng Tử như một chương trình thực hiện “quyền lực mềm” nhằm quảng bá kinh tế, văn hóa, ngôn ngữ và ngoại giao của Trung Quốc. Các chuyên gia nghiên cứu cho rằng đó là lẽ đương nhiên khi một quốc gia có quyền lực mạnh mẽ thì quốc gia đó sẽ quảng bá văn hóa của họ để đạt được hai mục đích, bao gồm thúc đấy kinh tế thông qua giao thương văn hóa và phổ biến văn hóa nhằm thực hiện ý thức hệ của quốc gia đó.
Mặc dù giới nhân sĩ trí thức trong nước và những người quan tâm đến hiện tình đất nước Việt Nam không bài trừ văn hóa Trung Hoa, vốn gắn bó và ảnh hưởng sâu rộng ở Việt Nam trong hàng thế kỷ, tuy nhiên rất nhiều người lên tiếng rằng Chính phủ Hà Nội đã không cân nhắc kỹ lưỡng trước động thái Bắc Kinh sẵn sàng đầu tư cho việc quảng bá văn hóa Trung Quốc một cách mạnh mẽ tại Việt Nam. Giáo sư Ngô Đức Thọ, công tác tại Viện Hán Nôm Hà Nội tỏ ra lo lắng. Ông nói với RFA rằng đó là sự sai lầm của chính quyền: “Trong khi tuyên truyền về văn hóa Trung Hoa sẽ bao gồm tất cả tư tưởng chủ nghĩa bành trướng hiện đại của Trung Quốc. Vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa là vấn đề rất lớn. Đây không phải là chuyện ngoài Biển Đông đâu, mà là mang tư tưởng bành trướng Đại Hán cắm ngay ở thủ đô Hà Nội. Tôi cho đó là một sự xúc phạm rất lớn đối với những tư tưởng độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền của Việt Nam.”
Quay trở lại việc khánh thành và đưa vào hoạt động đối với Cung hữu nghị Việt-Trung và Trung tâm Văn hóa Trung Quốc, các chuyên gia văn hóa của Việt Nam cũng lo ngại rằng những hoạt động giao lưu chỉ là một chiều vì người Trung Quốc một mực khẳng định văn hóa của Việt Nam là thuộc về của Trung Quốc. Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện lập luận: “Trung tâm Văn hóa Trung Quốc hay Cung hữu nghị Việt-Trung ở Hà Nội chỉ có trưng bày những thứ thuộc về văn hóa Trung Quốc. Ngược lại, người Việt Nam tổ chức những sự kiện đậm màu sắc dân tộc để giao lưu, như một hình thức chứng minh văn hóa Việt Nam thông qua những điệu múa, bài hát… khác biệt thì tôi cho rằng Việt Nam sẽ không thực hiện được.”
Cung hữu nghị Việt-Trung tọa lạc trong công viên rộng 3.3 héc-ta, với diện tích xây dựng gần 14 ngàn m2, bằng nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Trung Quốc và vốn đối ứng của Việt Nam. Đây là sẽ là nơi tổ chức các hoạt động giao lưu nhân dân, văn hóa, nghệ thuật và hội nghị… Việt Nam từng bị Trung Quốc đô hộ theo chiều dài lịch sử, mà người dân Việt thường gọi là “ngàn năm Bắc thuộc”. Kể từ sau cuộc chiến tranh Việt Nam kết thúc hồi tháng 4 năm 1975, Việt Nam và Trung Quốc có cùng hệ thống chính trị, do Đảng Cộng Sản điều hành quốc gia.
Mặc dù hai nước luôn chủ trương duy trì mối quan hệ hữu nghị mật thiết, nhưng vẫn có những giai đoạn căng thẳng liên quan tranh chấp lãnh thổ; điển hình là cuộc chiến tranh biên giới năm 1979 do Trung Quốc chủ động tấn công, gây ra hàng chục ngàn cái chết thương tâm cho những thường dân Việt Nam ở các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai và số liệu thương vong cho đến nay vẫn chưa được thống kê đầy đủ cũng như công bố chính thức. Bên cạnh đó, xung đột tại Biển Đông giữa hai nước vẫn kéo dài và tiếp diễn, mà Việt Nam luôn bị cho là yếu thế trước người anh khổng lồ Trung Quốc.
Hòa Ái, phóng viên RFA
2017-11-16