| Tin Quê Nhà |
|
| |
|
Vụ di dời lư hương gây tranh cãi ở Saigon |
 Tượng đài Trần Hưng Đạo ở Saigon (VOA): Dù chính quyền đã lên tiếng giải thích, vụ di dời lư hương trước tượng đài ở trung tâm TP HCM dịp 40 năm ngày xảy ra cuộc chiến biên giới Việt - Trung vẫn tiếp tục gây tranh cãi. Một ngày sau khi di dời lư hương trước tượng đài Trần Hưng Đạo, khiến nhiều Facebooker phản ứng, Bí thư quận ủy quận 1 Trần Kim Yến hôm 18/2 nói: “Có thể một số người cho đây là vấn đề nhạy cảm nhưng quận thấy việc này bình thường”. VnExpress dẫn lời quan chức này nói thêm: “Đặt lư hương giữa công viên, là nơi công cộng, để thờ thì không phù hợp lắm. Quận không phải là không có nơi để người dân thể hiện tâm linh, mà có hẳn ngôi đền Đức Thánh Trần Hưng Đạo nên đưa lư hương về đó". Động thái của chính quyền TP HCM hôm 17/2 đã khiến nhiều người đặt dấu hỏi, nhất là sau khi một số nhà hoạt động dự tính tới dâng hương dưới tượng đài Trần Hưng Đạo để đánh dấu 40 năm xảy ra cuộc chiến biên giới Việt - Trung. Đây là nơi từng diễn ra nhiều cuộc biểu tình chống Trung Quốc trong nhiều năm qua. Sau câu trả lời của bà Yến, nhiều người sử dụng mạng xã hội, trong đó có các nhà hoạt động, tiếp tục đăng các hình ảnh về các lư hương được đặt trước nhiều bức tượng ở nhiều nơi ở Việt Nam, như tượng đài Lý Thái Tổ ở Hà Nội, nơi cũng từng diễn ra nhiều cuộc tập hợp phản đối chính quyền quốc gia láng giềng phương Bắc. Trên Facebook, nhạc sĩ Tuấn Khanh đăng một bức ảnh được cho là chụp bà Doãn Hải Hồng, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, đứng trước bia tưởng niệm liệt sĩ Trung Quốc ở Gia Lâm, Hà Nội, cuối tháng Chín năm ngoái. Nghệ sĩ này viết thêm: “Mấy anh chị nên gửi công văn ra yêu cầu di dời cho phù hợp tình hình đối phó với nhân dân”. Trong một diễn biến liên quan, các nhà quan sát cho rằng báo chí Việt Nam năm nay dường như đã được “bật đèn xanh” nên đã đồng loạt đăng bài về cuộc chiến biên giới với Trung Quốc 40 năm trước. Hôm 17/2, một bản tin về cuộc chiến xảy ra 4 thập kỷ trước của Truyền hình Việt Nam (VTV) cũng đã gây ra nhiều tranh cãi. MC Phan Anh viết trên Facebook: “Một thời lượng hơn 9 phút dành cho Kỷ niệm 40 năm Chiến tranh Bảo vệ biên giới phía Bắc - chống quân Trung Quốc xâm lược. NHƯNG không một lần nào từ Trung Quốc được nhắc tới mà chỉ là “đối phương”, “lính bên kia biên giới”’. Và nghệ sĩ có nhiều người “follow” (theo dõi) trên mạng xã hội này đặt câu hỏi: “NHỤC như vậy mà cũng chịu được sao???” Tối ngày 18/2 (giờ Việt Nam), VOA tiếng Việt không thể liên lạc được với lãnh đạo VTV để phỏng vấn. VOA, 19/02/2019 -------------------- |
 Công nhân Việt Nam tại nhà máy Samsung ở tỉnh Thái Nguyên. (VOA): Một quan chức cấp cao của Bắc Hàn đã tới Việt Nam và đi xem xét các khu vực gần hai nhà máy sản xuất điện thoại thông minh thuộc sở hữu của công ty Sam Sung của Nam Hàn. Hãng tin Yonhap của Nam Hàn dẫn các nguồn tin hôm 17/2 đưa rằng ông Kim Chang-son, vốn trên thực tế được coi là chánh văn phòng của ông ông Kim Jong Un, và các quan chức khác đã tới Hà Nội hôm 16/2 để kiểm tra công tác hậu cần cho cuộc họp thượng đỉnh lần hai giữa lãnh tụ Kim Jong Un và Tổng thống Trump vào ngày 27 và 28/2. Theo Yonhap, phái đoàn của ông Kim Chang-son rời nhà khách của chính phủ Việt Nam ở Hà Nội vào lúc 7 giờ sáng ngày 16/2 và đi tới tỉnh Bắc Ninh, nơi đặt dây chuyền lắp ráp điện thoại thông minh của Samsung. Hãng tin của Nam Hàn dẫn các nguồn tin nói rằng nhóm này đã lái xe vòng qua khu vực quanh nhà máy và đánh giá các tuyến đường đi xuất phát từ Hà Nội. Ngoài ra, phái đoàn này cũng đi thăm tỉnh Thái Nguyên, nơi đặt một nhà máy sản xuất điện thoại thông minh khác của Samsung. Chuyến đi thị sát trên được thực hiện trong khi có tin rằng ông Kim Jong Un có thể tới thăm một trong các nhà máy của Samsung ở Việt Nam. Trước đó, hãng tin Reuters dẫn lời các nguồn tin nói rằng ông Kim sẽ tới Việt Nam vào ngày 25/2, hai ngày trước khi gặp Tổng thống Trump. Bản tin của hãng tin Anh nói thêm rằng ông Kim sẽ tới thăm tỉnh Bắc Ninh và thành phố cảng Hải Phòng. VOA, 18/02/2019 -------------------- |
 Nghi can Đoàn Thị Hương được dẫn giải ra tòa. (VOA): Gia đình cô Đoàn Thị Hương, nghi can người Việt trong vụ ám sát anh trai cùng cha khác mẹ của lãnh tụ Kim Jong Un, mới lên tiếng kêu gọi chủ tịch của Bắc Hàn giúp đỡ cô. Ông Đoàn Văn Thạnh, bố cô Hương, nói với Reuters: “Ông Kim Jong Un sắp tới Việt Nam thì gia đình cũng mong muốn ông giúp đỡ gia đình để cho Hương được về gần [sớm] nhất”. Từ ngôi nhà đơn sơ tại tỉnh Nam Định, ông Thạnh hôm 15/2 cho hãng tin Anh biết thêm rằng con gái mình đã gọi điện về nhà trước Tết và đã nói với mọi người trong nhà cầu nguyện cho cô. Cô Hương, 30 tuổi, cùng với một nghi can Indonesia bị cáo buộc sử dụng chất độc thần kinh VX để ám sát ông Kim Jong Nam tại phi trường ở Kuala Lumpur ở Malaysia. Vụ xét xử các nghi can đã bị hoãn hồi tháng Một và nhiều khả năng sẽ kéo dài tới hết nửa năm 2019. Bà Nguyễn Thị Vì, mẹ kế của cô Hương, nói với Reuters: “Tôi cũng chả biết nhắn gì. Nếu mà ông [Kim Jong Un] có sang thì cũng nhờ ông ý giúp đỡ cháu [Đoàn Thị Hương]. Thủ phạm nó tròng cháu vào, chứ còn nó không dám làm như vậy. Thôi thì cũng nhờ ông ý giúp đỡ”. Theo Reuters, các luật sư bào chữa nói rằng cô chỉ là “tốt thí” trong vụ việc “có động cơ chính trị”, liên quan tới nhiều nghi phạm tại Đại sứ quán Bắc Hàn ở Kuala Lumpur. Cô Hương cũng như nghi can Indonesia từng nhiều lần nói rằng hai cô cứ nghĩ mình tham gia một chương trình thực tế trên truyền hình. Anh trai Đoàn Văn Bình, anh trai của cô Hương, nói: “Nó xảy ra chuyện như thế này thì gia đình chúng tôi và tất cả mọi người không ai mong muốn cả. Nói thật sự như thế. Chỉ mong muốn làm sao cái sự thật [được làm rõ] để em càng nhanh về nước càng tốt. Bình Nhưỡng đã bác bỏ cáo buộc của các quan chức Nam Hàn và Mỹ rằng chính quyền của ông Kim Jong Un có dính líu tới vụ sát hại người anh cùng cha khác mẹ của ông. Ông Kim dự kiến sẽ gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Hà Nội vào hai ngày 27 và 28/2 ở Hà Nội. VOA, 18/02/2019 -------------------- |
 Đồng bằng sông Cửu Long, nơi sinh cư của gần 18 triệu người và sản xuất một nửa sản lượng lương thực của Việt Nam, đang sụt lún do khai thác nước ngầm quá mức. Bangkok: Gần như toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long ở Việt Nam - một khu vực giúp nuôi sống khoảng 200 triệu người - sẽ chìm dưới nước đến năm 2100 với tốc độ diễn biến hiện thời, một nghiên cứu mới dự đoán. Vùng đồng bằng này, nơi sinh cư của gần 18 triệu người và sản xuất một nửa sản lượng lương thực của Việt Nam, đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân đạo tiềm tàng này phần lớn là do việc khai thác nước ngầm quá mức đang khiến đất sụt lún trong khi mực nước biển đồng thời đang dâng lên, nghiên cứu nhận thấy. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Utrecht ở Hoà Lan đã tạo ra một mô hình số rộng khắp toàn vùng đồng bằng để theo dõi tác động của việc khai thác nước ngầm trong 25 năm qua và sử dụng nó làm cơ sở cho các dự đoán trong tương lai. Khi kết hợp với tốc độ gia tăng của mực nước biển do biến đổi khí hậu, họ nhận thấy rằng dù có hành động gì được thực hiện đi chăng nữa, vùng đồng bằng trũng thấp rộng lớn sẽ bị mất - mặc dù những thay đổi trong việc sử dụng đất có thể cứu vãn một số khu vực khác. "Kết quả cho thấy khi khai thác nước ngầm được cho phép tăng liên tục như trong những thập niên qua, sụt lún do khai thác có thể nhấn chìm gần như toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long," họ kết luận. Philip Minderhoud, một nhà nghiên cứu các hệ thống dưới mặt đất và nước ngầm tại Đại học Utrecht và là người đứng đầu nghiên cứu này, cho biết khai thác nước ngầm là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong một loạt các yếu tố khiến đồng bằng sụt lún trung bình khoảng một centimét mỗi năm. "Đồng bằng sẽ chứng kiến rất nhiều thay đổi trong những thập niên tới," ông nói. Việc Việt Nam chuyển sang nền kinh tế thị trường vào năm 1986 đã kéo theo việc khai thác nước ngầm ồ ạt từ mức gần như bằng không 30 năm trước cho tới 2.5 triệu lít hiện đang bị rút khỏi tầng nước ngầm của đồng bằng mỗi ngày. Ông giải thích nước mất đi làm giảm áp lực trong cấu trúc địa chất bên dưới, khiến đồng bằng lún xuống. "Tất nhiên người dân sống ở đồng bằng có thể phát triển được trong nhiều thập niên qua một phần là do họ có nguồn nước ngầm này như một nguồn nước ngọt miễn phí," ông nói. "Đó sẽ là một thách thức lớn bởi vì hoặc là bạn tăng tốc sự sụt lún hoặc là bạn không có gì để uống và tưới cho hoa màu của mình." Ông nói mực nước biển đồng thời đang tăng với tốc độ khoảng 3 mm đến 4 mm mỗi năm. Trọng lượng của những cấu trúc nhân tạo xây trên đồng bằng, dòng chảy trầm tích từ thượng nguồn suy giảm và độ nén tự nhiên cũng là những yếu tố góp phần làm mất đất đồng bằng, ông nói. "Nhưng khai thác nước ngầm là nguyên nhân duy nhất mà con người thực sự có thể thay đổi một cách tích cực nếu muốn mức độ sụt lún," ông cho biết. Dù việc nâng nhà và đường sá được thực hiện khéo léo hơn để ứng phó với vấn đề này, song tác động của nó đối với nông nghiệp là không thể tránh khỏi và nghiêm trọng, ông nói thêm.  Các nhà nghiên cứu nói trừ phi có hành động quyết liệt, phần lớn đồng bằng sông Cửu Long sẽ chìm dưới nước đến năm 2100. Việt Nam là nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai trên thế giới và 95 phần trăm sản lượng đó được sản xuất ở đồng bằng sông Cửu Long, nơi cũng chiếm 60 phần trăm lượng cá xuất khẩu của cả nước. Bùi Chi Bửu, cố vấn của chính phủ Việt Nam về sản xuất lúa gạo và là cựu viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam, cho biết tác động kinh tế của việc mất đất vẫn chưa rõ ràng. "Chúng tôi lo lắng về tương lai. Tài nguyên nước ngọt, nó có nghĩa là nguồn nước tự nhiên đến từ sông Mekong vào mùa khô là không ổn," ông nói. Năm 2016, Việt Nam thiệt hại hơn 1.6 tỉ đôla do lũ lụt và hạn hán hủy hoại ít nhất 300 triệu tấn gạo ở vùng đồng bằng, ông nói. Chín nhánh của sông Mekong bồi đắp phù sa cho vùng đất màu mỡ và phì nhiêu này khi chúng đổ ra biển khắp một khu vực có diện tích khoảng 40,000 km vuông. Chín nhánh đó giờ chỉ còn bảy, ông Bửu nói. "Nhưng trong tương lai có lẽ chúng tôi còn bốn hoặc năm, tôi không biết." Mất đi lượng trầm tích được bổ sung tự nhiên là một yếu tố hệ trọng khác góp phần làm đồng bằng sụt lún. Các đập trên thượng nguồn sông Mekong, có chiều dài hơn 4,000 km bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng ở Trung Quốc rồi chảy qua Lào và Campuchia trước khi tuôn qua vùng đồng bằng, đã dẫn tới việc mất đi khoảng 40 phần trăm dòng chảy trầm tích, ông nói. Một nghiên cứu năm 2018 của Ủy ban Sông Mekong cho thấy 97 phần trăm dòng chảy trầm tích đến đồng bằng sẽ bị mất đến năm 2040 nếu tất cả các con đập dự định xây trên sông Mekong và các phụ lưu của nó được xúc tiến. Ông Bửu nói các biện pháp chính sách ứng phó với nhiều thế lực làm xói mòn đồng bằng, có thể bao gồm đê và cửa xả nước, đang được soạn thảo. Phạm Văn Hùng, Phó Liên đoàn trưởng Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra Tài nguyên Nước miền Nam, người đóng góp vào nghiên cứu này, nói một số hạn chế đối với việc khai thác nước ngầm đã được chính phủ ban hành hồi gần đây. Hàng chục triệu tấn cát cũng đang được khai thác hàng năm từ sông Mekong, bao gồm cả ở đồng bằng sông Cửu Long, và việc này càng làm vấn đề trầm trọng hơn, Marc Goichot, chuyên gia đặc trách về nước thuộc chương trình Tiểu vùng Sông Mekong Mở rộng của WWF, nói. Tất cả các thế lực này đã tác động đến trạng thái cân bằng động vốn bổ sung cho vùng đồng bằng này một cách tự nhiên. "Điều rõ ràng là tất cả các thế lực đó đều đang góp phần đưa tới một vấn đề," ông nói. "Đồng bằng sụt lún là một vấn đề rất lớn." David Boyle VOA, 17/02/2019 -------------------- |
 Trương Duy Nhất trả lời phỏng vấn trong studio của Đài Á Châu Tự do, ngày 31 tháng 5, 2016. (VOA): Ba dân biểu Quốc hội Hoa Kỳ hôm thứ Sáu yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ mở một cuộc điều tra về chuyện nhà bất đồng chính kiến Trương Duy Nhất đột ngột mất tích tại Thái Lan trong một vụ việc bị nghi là do các đặc vụ Việt Nam thực hiện. Ông Nhất, một blogger cộng tác với Đài Á Châu Tự do (RFA) và chủ trang web “Một Góc Nhìn Khác,” mất liên lạc với gia đình vào ngày 26 tháng 1, một ngày sau khi ông đến văn phòng của Cao ủy Người Tị nạn Liên Hiệp Quốc tại Bangkok để xin bảo hộ tị nạn, RFA đưa tin. Trước đó ông được nói là đã rời Việt Nam vì lo sợ bị bắt giữ. Nhà chức trách Thái Lan tuần trước cho biết họ không có dữ liệu nhập cảnh của ông Nhất và đang điều tra xem ông có nhập cảnh bất hợp pháp hay không và chuyện gì đã xảy ra với ông. Trong bức thư đề ngày 15 tháng 2 gửi tới Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, ba dân biểu Đảng Dân chủ trong Hạ viện Hoa Kỳ, Alan Lowenthal, Zoe Logren và Harley Rouda, bày tỏ “lo ngại sâu sắc” về việc ông Nhất mất tích mà giờ đã qua ba tuần. Bức thư nhấn mạnh thân thế của ông Nhất là một nhà báo độc lập thường xuyên viết bài chỉ trích chính quyền Việt Nam về những điều bị xem là vi phạm nhân quyền, quyền tự do biểu đạt và tự do báo chí. Họ lưu ý rằng năm 2014, ông được tổ chức Kí giả Không Biên giới vinh danh là một trong “100 anh hùng thông tin” vì giúp cổ vũ quyền tự do được minh định trong Điều 19 của Tuyên bố Nhân quyền Phổ quát của Liên Hiệp Quốc. “Quyền tự do báo chí là một giá trị Mỹ căn bản, và chúng tôi hối thúc ông tận dụng mọi kênh ngoại giao để gây áp lực lên chính phủ Việt Nam để họ tiết lộ thông tin cho biết Ông Trương Duy Nhất đang ở đâu,” ba vị dân biểu nói, sau khi lưu ý Việt Nam sẽ là nơi đăng cai hội nghị thưởng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và lãnh tụ Triều Tiên Kim Jong un vào cuối tháng 2. “Chúng tôi cũng hối thúc Bộ Ngoại giao tiến hành một cuộc điều tra về vụ biến mất đột ngột của ông Trương. Hơn nữa, chúng tôi yêu cầu ông làm áp lực để chính phủ Thái Lan tiếp tục điều tra vụ việc này.” Ba vị dân biểu Quốc hội đều đến từ bang California và đại diện những địa hạt có đông đảo người gốc Việt sinh sống. Việt Nam vẫn im tiếng về vụ mất tích của ông Nhất, người từng bị tuyên án hai năm tù vào năm 2013 về cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm hại lợi ích của Nhà nước.” Vụ mất tích của ông Nhất gợi liên tưởng đến vụ cựu lãnh đạo dầu khí Trịnh Xuân Thanh bị mật vụ Việt Nam bắt cóc hồi năm 2017 ở Berlin, nơi mà ông này khi đó đang xin bảo hộ tị nạn. Ông Thanh sau đó tái xuất hiện ở Việt Nam và bị kết án tù chung thân về các cáo buộc tham nhũng. John Lansing, Giám đốc điều hành của Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ - cơ quan chủ quản của RFA và VOA, trong một thông cáo đầu tuần này gọi ông Nhất là một trong những “nhà báo dũng cảm” vẫn kiên định bất chấp những hiểm nguy “vì họ tin vào sức mạnh của báo chí độc lập tạo nên một thế giới tốt đẹp hơn.” Ông kêu gọi chính phủ Thái Lan làm mọi điều có thể để xác định ông Nhất đang ở đâu và bảo đảm an toàn cho ông. VOA, 17/02/2019 -------------------- |
 Lãnh tụ Triều Tiên Kim Jong Un thăm khách sạn The Marina Bay Sands ở Singapore, ngày 11 tháng 6, 2018. (VOA): Lãnh tụ Triều Tiên Kim Jong Un sẽ đến Việt Nam vào ngày 25 tháng 2 trước hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai được lên kế hoạch với Tổng thống Mỹ Donald Trump, ba nguồn tin biết trực tiếp lịch trình của ông Kim nói với Reuters vào ngày thứ Bảy. Ông Trump và Kim sẽ gặp nhau tại Hà Nội vào ngày 27 và 28 tháng 2 sau cuộc hội kiến lịch sử đầu tiên vào tháng 6 năm ngoái tại Singapore. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo ngày thứ Năm nói rằng Washington nhắm mục tiêu “tiến xa nhất có thể” tại hội nghị thượng đỉnh. Ông Kim sẽ gặp gỡ các quan chức Việt Nam khi ông đến Hà Nội, theo các nguồn tin của Reuters. Hãng tin này cho biết những người này yêu cầu được ẩn danh vì tính chất nhạy cảm và bí mật xung quanh những di chuyển của nhà lãnh đạo Triều Tiên. Ông cũng sẽ đến thăm tỉnh Bắc Ninh, một cơ sở của ngành sản xuất của Việt Nam, và thành phố cảng công nghiệp Hải Phòng, theo một nguồn tin. Tổng bí thư Đảng Cộng sản kiêm Chủ tịch Việt Nam, Nguyễn Phú Trọng, sẽ hội kiến ông Kim trước chuyến đi được lên lịch của ông Trọng tới nước Lào láng giềng, Reuters dẫn một trong những nguồn tin biết trực tiếp cho hay. Hãng tin này nói một người mục kích của họ đã nhìn thấy phụ tá thân cận của ông Kim, Kim Chang Son, tại Hà Nội vào ngày thứ Bảy tới thăm một nhà khách chính phủ và hai khách sạn Metropole và Melia ở trung tâm thủ đô. Việt Nam, nước có cùng ý thức hệ cộng sản với Triều Tiên, đã tiến hành những cải cách kinh tế và phát triển quan hệ ngoại giao gần gũi với cựu thù thời chiến là Mỹ. Việt Nam được nhiều người khen ngợi là một mô hình cải cách cho nước Triều Tiên bị cô lập và nghèo khó. VOA, 16/02/2019 -------------------- |
 Camera an ninh cạnh logo của công ty Huawei ở Bắc Kinh. (VOA): Trả lời phỏng vấn VOA, các chuyên gia cảnh báo về nguy cơ an ninh quốc gia có thể bị xâm phạm bởi các hoạt động gián điệp Trung Quốc ngay sau khi lãnh đạo công ty Huawei nói họ “tự tin là sẽ thắng thầu” gói cung cấp mạng viễn thông 5G tại Việt Nam. Từ Na Uy, Giáo sư Tiến sĩ Đỗ Văn Thành, nhà nghiên cứu viễn thông mạng 5G của Công ty Telenor, nói với VOA rằng Việt Nam nên thận trọng trước các chiêu giá hời của công ty Huawei. “Nếu muốn giữ độc lập và chủ quyền đất nước cho Việt Nam thì chúng ta nên cẩn thận. Đừng vì những cái lợi trước mắt như giá rẻ hay có sự ủng hộ hay bảo trợ của chính quyền Trung Quốc mà mua 5G của Huawei vì một khi mạng lưới viễn thông đã gắn kết và tung ra rồi thì khó mà thay đổi.” Trả lời phỏng vấn tờ Nikkei Asian Review hôm 13/2, ông Fine Fan, Giám đốc điều hành Huawei-Việt Nam, đơn vị thành viên của Huawei Technologies nói: “Chúng tôi tự tin về triển vọng mở rộng kinh doanh ở Việt Nam”. Là một trong những tờ báo hiếm hoi ở Việt Nam đã lược dịch bài của Nikkei và chạy dòng tít: “Huawei tự tin sẽ thắng thầu cung cấp thiết bị 5G ở Việt Nam”, tờ Kinh tế Sàigòn viết: “Huawei vẫn tự tin về khả năng thắng các gói thầu cung cấp thiết bị xây dựng mạng lưới 5G cho các nhà mạng Việt Nam giữa lúc các nước phương Tây bày tỏ lo ngại về những rủi ro an ninh của các thiết bị của tập đoàn Huawei.” Tờ Los Angeles Times hôm 13/2 cho biết Tòa Bạch Ốc đang soạn thảo một sắc lệnh hành pháp có thể cấm các công ty Trung Quốc bán thiết bị cho các mạng lưới viễn thông Mỹ trong tương lai, vì những lo ngại về các hoạt động gián điệp và tấn công mạng từ Trung Quốc. Sắc lệnh này không đích danh nêu tên công ty Trung Quốc nào, tuy nhiên ai cũng biết mục tiêu mà Mỹ muốn nhắm đến là công ty Huawei. Tháng 8 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký thông qua dự luật cấm chính phủ Mỹ và các nhà thầu chính phủ sử dụng công nghệ Huawei vì những lo ngại về an ninh. Đầu tuần qua, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo thậm chí đe dọa Mỹ sẽ buộc phải thu hẹp quy mô hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định tại Châu Âu và khu vực khác, nếu các nước liên quan vẫn tiếp tục hợp tác với Huawei. Giáo sư kinh tế Khương Hữu Lộc ở tiểu bang Texas nói với VOA rằng chính phủ Hoa Kỳ đang vận động các quốc gia đồng minh phương Tây không sử dụng thiết bị của công ty Huawei vì nghi làm gián điệp cho Bắc Kinh. Ông cho rằng cuộc vận động của Washington có ảnh hưởng rất lớn. Giáo sư Khương Hữu Lộc lý giải nguyên nhân vì sao Huawei quyết tâm đưa 5G vào Việt Nam “bằng mọi giá” giữa lúc công ty đang lâm vào khủng hoảng thị trường. “Sau khi Huawei thiết lập hệ thống 2G, 3G, và cả 4G ở Việt Nam, tuy 4G của họ không có ảnh hưởng nhiều, công ty này đang bằng mọi giá, ngay cả khi chấp nhận lỗ, để lấy cho được thị trường trị giá khoảng 16-20 tỷ đôla ở Việt Nam, cộng thêm một hợp đồng tại đây để chứng minh cho các nước khác rằng đã có khách hàng chấp thuận Huawei.” Ông Đỗ Văn Thành nêu nhận định: “Mạng lưới 5G rất khác với mạng lưới 4G. 5G không những dùng cho điện thoại cầm tay mà còn được ứng dụng trong tất cả mọi ngành, ví dụ như lái xe không người lái, trong ngành điện, điều khiển các nhà máy… Trong tương lai, 5G sẽ là nền tảng của xã hội và cần được bảo vệ một cách chu toàn. Na Uy cũng xem xét kỹ lưỡng công ty nào sẽ cung cấp 5G. Hiện tại Huawei cũng đang cung cấp mạng lưới 4G cho Na Uy, và đang tranh để trúng thầu 5G. Tuy nhiên, chính phủ Na Uy có sự dè dặt vì thật sự không biết được ai là chủ hãng Huawei, mặc dù họ nói rằng họ là hãng tư, vì có thể do chính quyền Trung Quốc làm chủ. Và nếu như vậy thì tất cả mọi thông tin đều sẽ “đi ngang” qua nhà cầm quyền Bắc Kinh. Đó là một điều cần phải được lưu ý.” Tiến sĩ Khương Hữu Lộc đồng ý với quan điểm đó. Ông nói: “Về mặt quốc phòng, nếu Việt Nam sử dụng 5G của Huawei thì mặt trận phòng vệ quốc gia của Việt Nam sẽ rơi vào tay Trung Quốc. Họ có thể cài gián điệp bất cứ lúc nào. Với 5G có vận tốc nhanh hơn 4G đến 100 lần, và ảnh hưởng đến tất cả hệ thống thông tin, viễn thông… Trung Quốc có thể tấn công Việt Nam bằng quân sự hay thương mại. Đây là điều rất nguy hại.” Từ Vĩnh Phúc, Trung tá quân đội nhân dân Trần Nam, người từng tham gia quản lý doanh nghiệp quân đội của Việt Nam, nhận định với VOA về khả năng có hay không một “thỏa thuận” giữa chính phủ Trung Quốc và Việt Nam khiến Huawei “tự tin trúng thầu” để cung cấp gói 5G. Khi được hỏi liệu có một sự “dàn xếp chính trị” trong vụ Huawei cung cấp mạng 5G cho Việt Nam, ông Nam khuyến cáo: “Có thể có các “bài thương lượng” giữa chính quyền Việt Nam và Trung Quốc. Chúng ta nên cân nhắc vì việc để Trung Quốc lấn sâu vào mọi ngỏ ngách của nền kinh tế nước mình là một điều hết sức nguy hiểm. Bản chất và mục đích của họ là nhằm bành trướng và thôn tính.” Ông Nam nói thêm: “Tôi mong rằng chính quyền Việt Nam khi hợp tác bất kỳ lĩnh vực gì với Trung Quốc đều phải hết sức cẩn thận, nên tránh việc các nước bị bẫy nợ của Trung Quốc, nay đến bẫy thông tin. Rõ ràng là có thiệt hại đến an ninh và quyền lợi của đất nước. Mong rằng chính quyền Việt Nam dần dần thoát khỏi thế kìm tỏa của Trung Quốc.” Blogger Hiệu Minh viết trên Facebook hôm 15/2: “Huawei hay không Huawei thuộc về quyết định chính trị/quân sự hơn là kỹ thuật hay kinh tế.” Chưa đầy 24 giờ qua, một khảo sát của tờ Kinh tế Sàigòn cho thấy có đến 95% độc giả không muốn Huawei thắng thầu 5G tại Việt Nam. An Hải, VOA 15/02/2019 -------------------- |
 Phi trường Tùng Sơn ở Đài Bắc, Đài Loan. (VOA): Bắt đầu từ 6 giờ chiều ngày 15/2, tất cả hành khách Việt Nam đến Đài Loan đều bị kiểm tra hành lý xách tay xem có thực phẩm làm từ thịt lợn hay không, sau khi một mẫu bánh mì thịt lợn do một du khách mang từ Saigon sang thử nghiệm dương tính với bệnh dịch tả lợn châu Phi (ASF), Focus Taiwan đưa tin. Theo Hội đồng Nông nghiệp Đài Loan, mẫu bánh mì dương tính với ASF đã được phát hiện trong một cuộc kiểm tra ngẫu nhiên một hành khách Việt Nam tại sân bay Đài Nam sau khi người này bay từ Saigon đến Đài Loan hôm 5/2. Nhằm ngăn chặn dịch tả lợn châu Phi đang hoành hành tại Trung Quốc lây lan sang Đài Loan, chính phủ nước này đã áp dụng việc kiểm tra toàn bộ hành lý xách tay của hành khách đến từ Trung Quốc và tăng tiền phạt lên 200,000 Đài tệ (6,486 USD) đối với hành khách mang sản phẩm thịt lợn mà không khai báo vi phạm lần đầu, và 1 triệu Đài tệ cho người vi phạm nhiều lần. Nhà chức trách Đài Loan lo ngại dịch ASF lây lan gây tử vong cho lợn và có thể phá hủy ngành chăn nuôi lợn, vốn đóng góp hơn 100 tỷ Đài tệ (3.24 tỷ USD) mỗi năm cho nền kinh tế Đài Loan. “Bắt đầu từ 6 giờ chiều thứ Sáu (15/2), Đài Loan thực hiện kiểm tra 100% hành lý xách tay của hành khách đến từ Việt Nam, và biện pháp này sẽ được thực hiện cho đến khi chúng tôi có thể xác nhận rằng không có dịch ASF tại Việt Nam”, Focus Taiwan dẫn lời người đứng đầu Hội đồng Nông nghiệp Đài Loan Chen Chi-chung cho biết trong cuộc họp báo cùng ngày. Truyền thông Đài Loan cho biết đây là lần đầu tiên nước này phát hiện sản phẩm từ thịt lợn dương tính với ASF ngoài Trung Quốc. Giới hữu trách nghi ngờ mẫu thịt lợn có trong bánh mì của hành khách Việt Nam có nguồn gốc thực sự là từ Trung Quốc, vì mẫu thịt này chứa các chuỗi di truyền giống hệt với chủng virus gây ra ASF từ Trung Quốc được phát hiện trước đó. Cũng trong ngày 15/2, Đài Loan phát hiện thêm 2 sản phẩm thịt lợn khác được mang từ Trung Quốc sang Đài Loan dương tính với ASF, nâng tổng số trường hợp bị phát hiện lên đến 22 trường hợp. Vì số lượng sản phẩm thịt lợn được đưa vào Đài Loan từ Việt Nam nhiều thứ hai, chỉ sau Trung Quốc, nên kể từ tháng 11 năm ngoái, các giới chức hải quan Đài Loan đã bắt đầu thu thập các mẫu sản phẩm thịt lợn mang từ Việt Nam sang trong các đợt kiểm tra ngẫu nhiên hành khách đến nước này. Tin cho hay hành khách Việt bị phát hiện mang bánh mì thịt nhiễm ASF chỉ bị phạt 30,000 Đài tệ, chứ không phải 200,000 Đài tệ như quy định, vì Đài Loan phân loại Việt Nam là nước bị ảnh hưởng bởi bệnh lở mồm long móng chứ không phải ASF. VOA, 15/02/2019 -------------------- |
 Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Daniel J. Kritenbrink trao thư của FAA tới Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Đinh Việt Thắng và chúc mừng Việt Nam đạt được xếp hạng an toàn hàng không loại 1. (VOA): Hôm 15/2, Cơ quan Hàng không Liên bang (FAA) thuộc Bộ Giao thông Hoa Kỳ thông báo rằng Việt Nam tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) và đã được xếp hạng 1. Theo hãng tin Reuters thì một khi được xếp hạng an toàn hàng không loại 1 (CAT1) các hãng hàng không Việt Nam có thể bay thẳng đến Hoa Kỳ hoặc bay liên danh (coshare) với các hãng hàng không Mỹ. Ngay trong hôm 15/2, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Daniel J. Kritenbrink trao thư của FAA tới Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Đinh Việt Thắng, và chúc mừng Việt Nam được xếp hạng an toàn hàng không loại 1, theo tin từ Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội. VNExpress trích lời ông Đinh Việt Thắng nói: “Đạt CAT 1 là điều kiện cần để các hãng hàng không của Việt Nam mở đường bay đến Mỹ và tạo thuận lợi rất lớn cho việc hợp tác liên danh giữa các hãng hàng không hai bên.” Hiện Vietnam Airlines, Vietjet Air, Bamboo Airways đều đã lên kế hoạch mở đường bay đến Mỹ, trong đó Vietnam Airlines dự định bay thẳng đến Mỹ trước cuối năm 2019, cũng theo VNExpress. CAT1 là chuẩn giám sát an toàn hàng không được phê chuẩn bởi chương trình đánh giá an toàn hàng không quốc tế của FAA, dựa trên 8 tiêu chuẩn an toàn trọng yếu của ICAO. Theo FAA, để duy trì xếp hạng Loại 1, một quốc gia phải tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn của ICAO, cơ quan kỹ thuật của LHQ về hàng không có vai trò thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế và các thông lệ khuyến nghị cho hoạt động và bảo trì máy bay. VOA, 15/02/2019 -------------------- |
 Truyền thông Nhật cho biết công ty Huawei của Trung Quốc đang nhắm tới việc cung cấp hạ tầng công nghệ mạng không dây thế hệ thứ năm (5G) cho Việt Nam. (VOA): Truyền thông Nhật cho biết công ty Huawei của Trung Quốc đang nhắm tới việc cung cấp hạ tầng công nghệ mạng không dây thế hệ thứ năm (5G) cho Việt Nam trong khi nhà cung cấp viễn thông này đang bị Hoa Kỳ “tẩy chay” vì nghi làm gián điệp cho Bắc Kinh. Trong một cuộc phỏng vấn của tờ Nikkei với ông Fine Fan, Giám đốc Điều hành Huawei Việt Nam, nói rằng công ty ông “tự tin sẽ tăng trưởng tại Việt Nam.”: “Thiết bị của chúng tôi không có đối thủ về chất lượng cũng như giá bán tại Việt Nam. Huawei mang lại công nghệ và giải pháp tốt hơn, ngoài ra còn có hỗ trợ về tài chính để các nhà mạng Việt Nam triển khai 5G”, ông Fan nói với Nikkei. Tờ báo Nhật hôm 14/2 còn chưa biết rằng công ty Huawei, đã có mặt tại Việt Nam trong 20 năm qua, đang đàm phán với các đối tác ở Việt Nam để thử nghiệm mạng 5G trong năm nay. Ông Đặng Kim Long, phụ trách truyền thông của công ty Huawei Việt Nam, xác nhận với trang Zing.vn về hầu hết các thông tin trong bài phỏng vấn của hãng tin Nikkei, nhưng bác bỏ tin Huawei sẽ “hỗ trợ về tài chính để các nhà mạng Việt Nam triển khai 5G.” Trang Zing.vn nói hiện chưa rõ hãng viễn thông nào sẽ "thắng thầu" cung cấp hạ tầng 5G cho các nhà mạng Việt Nam, nhưng Huawei được cho là cái tên “tiềm năng” bên cạnh Ericsson, Nokia hay Samsung. Ông Fan cho biết hiện Huawei là nhà cung cấp thiết bị mạng 2G và 3G lớn nhất tại Việt Nam, nhưng với mạng 4G thì không còn giữ được vị trí dẫn đầu. Do đó, “chúng tôi sẽ tập trung hơn để làm việc với các nhà mạng và chính phủ nhằm thúc đẩy mạng 5G,” ông Fan nói thêm.  Huawei tại một cuộc triển lãm ở Bắc Kinh. Hiện nay, các nhà mạng Việt Nam đều đang chạy đua để triển khai thử nghiệm mạng 5G, và ông Fan cho biết Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng “chấp nhận mọi nhà cung cấp.” Vào tháng trước, truyền thông trong nước cho biết công ty MobiFone đã ký kết thỏa thuận với Samsung để thử nghiệm mạng 5G, còn VNPT ký kết thỏa thuận với Nokia. Trong khi đó, Viettel cũng cho biết họ đã bắt đầu nghiên cứu về 5G từ năm 2015, nhưng không nêu tên đối tác nước ngoài. Ngày 22/1, Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã ký quyết định cấp phép triển khai thử nghiệm mạng và dịch vụ viễn thông 5G cho nhà mạng Viettel. Trong thời gian qua, thiết bị viễn thông của Huawei đã gặp nhiều sự khó khăn khi bị Mỹ cấm cửa, và nhiều nhà mạng tại các quốc gia tại châu Âu hay Australia, New Zealand cũng đang cân nhắc không sử dụng thiết bị của công ty này. Ông Fan thừa nhận với tờ Nikkei: “Những vấn đề này không dễ để giải quyết trong thời gian ngắn.” Tại Hoa Kỳ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc một sắc lệnh hành pháp trong năm nay để tuyên bố tình trạng khẩn cấp tầm quốc gia, cấm các công ty Hoa Kỳ sử dụng thiết bị viễn thông do hai hãng Huawei và ZTE của Trung Quốc sản xuất. Mỹ lo ngại Trung Quốc có thể sử dụng thiết bị của Huawei cho hoạt động gián điệp - mối lo ngại mà Huawei nói là không có cơ sở. Trong một cuộc phỏng vấn với Zing vào tháng 1/2019, ông Fine Fan khẳng định hồ sơ bảo mật của công ty này là “sạch sẽ, tại Việt Nam và trên toàn thế giới,” và tất cả các sản phẩm mà Huawei cung cấp là “hoàn toàn đáng tin cậy.” Nhiều chuyên gia dự đoán rằng công nghệ mạng 5G sẽ cách mạng hóa toàn bộ nền kinh tế công nghiệp của thế giới. Họ nói rằng mạng 5G nắm giữ chìa khóa cho một thế giới thông minh, hiệu quả, kết nối và giàu sang hơn nhiều. Tuy nhiên, một báo cáo của Quốc hội Hoa Kỳ gần đây đã chỉ ra cách Trung Quốc dự định sử dụng quá trình chuyển đổi sang 5G và quyền truy cập vào hàng tỷ thiết bị điện tử nối mạng để thu thập thông tin tình báo, phá hoại hay phục vụ cho mục đích kinh doanh. VOA, 14/02/2019 -------------------- |
 Blogger Phan Rio, tức Phan Chí Toàn, bị công an tỉnh Bến Tre triệu tập. Photo VietnamNet (VOA): Ít nhất 3 blogger ở tỉnh Bến Tre bị chính quyền mời làm việc, phạt tiền vì kêu gọi biểu tình, viết bài nói xấu lãnh đạo. Ông Phan Chí Toàn, một blogger ở Bến Tre, trong tuần này vừa bị công an tỉnh mời làm việc “vì có hành vi sử dụng tài khoản facebook cá nhân để tuyên truyền kích động biểu tình chống Nhà nước.” Trang VietnamNet cho biết ông Phan Chí Toàn, 35 tuổi, “có hành vi sử dụng tài khoản facebook cá nhân để viết bài đăng tải, chia sẻ, bình luận nhiều bài viết có nội dung kích động kêu gọi biểu tình, tuyên truyền xuyên tạc đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thể hiện thái độ chống đối cực đoan.” Người thứ hai bị công an Bến Tre mời làm việc vào đầu tháng 2 này là sinh viên Trần Ngọc Phúc, 21 tuổi, ngụ xã Tân Phú, huyện Châu Thành, vì đã “sử dụng tài khoản facebook cá nhân để tuyên truyền chống Đảng và Nhà nước." Báo Đồng Khởi cho biết Phúc sử dụng tài khoản Facebook tên “Ngọc Phúc” tham gia nhiều hội, nhóm chống đối chính trị như: Miền Nam Việt Nam, Đô Thành Sàigòn Fanclub, Thích BBC Vietnamese… Ngoài ra, Phúc đã “viết bài đăng tải, chia sẻ, bình luận nhiều bài viết có nội dung tuyên truyền phá hoại tư tưởng, xuyên tạc đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, xuyên tạc lãnh tụ Hồ Chí Minh.”  Ông Đặng Trí Thức làm việc với lực lượng chức năng tỉnh Bến Tre. Ảnh: Tin nhanh Bến Tre Một blogger khác cũng ở Bến Tre là ông Đặng Trí Thức, 54 tuổi, bị phạt 15 triệu đồng vì đã sử dụng facebook cá nhân để livestream “kêu gọi người dân trong nước xuống đường biểu tình tại các tuyến đường giao thông quan trọng trong các ngày 22 và 28/12/2018,” cũng theo trang VietnamNet. Báo CAND cho biết ông Đặng Trí Thức là tài xế xe đường dài. Trong 2 ngày 21/9 và 10/12, ông Thức được cho là đã sử dụng Facebook cá nhân để livestream, kêu gọi người dân trong nước xuống đường biểu tình tại các tuyến đường giao thông quan trọng “nhằm gây mất an ninh trật tự tại các địa phương.” Trước đó vào cuối tháng 8/2018, vài ngày trước lễ Quốc Khánh 2/9, ông Nguyễn Ngọc Ánh, một kỹ sư nuôi tôm, đã bị công an tỉnh bắt tạm giam vì bị cho là có hành vi “Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 117 Bộ luật hình sự. VOA, 14/02/2019 -------------------- |
 Lãnh tụ Triều Tiên Kim Jong Un tại Bình Nhưỡng, ngày 1/1/2019. (VOA): Truyền thông Nam Hàn loan tin Lãnh tụ Triều Tiên Kim Jong Un có thể thăm chính thức Việt Nam 3 ngày trước cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều tại Hà Nội, và ông được dự báo là sẽ thăm một khu công nghiệp ở Hải Phòng và tham quan vịnh Hạ Long. Hôm 13/2, hãng thông tấn UPI trích nguồn tin của đài truyền hình MBC của Nam Hàn cho biết ông Kim Jong Un có thể sẽ đến Hà Nội sớm nhất là ngày 24/2 và trễ nhất là 25/2, hội kiến với Tổng Bí thư Việt Nam kiêm Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và đi thăm một số doanh nghiệp ở Hải Phòng và thắng cảnh vịnh Hạ Long. Theo UPI, Việt Nam vừa khánh thành một tuyến cao tốc nối Hà Nội và Hạ Long, và “chuyến đi này có thể là một cơ hội để ông Kim quan sát quá trình phát triển của Việt Nam kể từ khi thực hiện chính sách đổi mới.” Ngoài ra, trang Sputniknews dẫn nguồn từ đài MBC cho biết lãnh đạo Triều Tiên cũng có thể đến tham quan tỉnh Bắc Ninh, phía bắc Hà Nội, nơi hãng Samsung đặt nhà máy sản xuất điện thoại di động và bán dẫn lớn nhất thế giới. Cũng theo trang này, dự kiến trong chuyến thăm Hà Nội, lãnh tụ Kim sẽ đến viếng lăng mộ của ông Hồ Chí Minh. Theo Bộ Ngoại giao Việt Nam, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh vừa kết thúc chuyến thăm chính thức Triều Tiên 3 ngày từ ngày 12-14/2, theo lời mời của Bộ trưởng Ngoại giao Triều Tiên Ri Yong Ho. Theo TTXVN, Ngoại trưởng Phạm Bình Minh đã hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Triều Tiên Ri Yong Ho và với Phó Chủ tịch Ban chấp hành trung ương Đảng, Trưởng Ban Quốc tế Đảng Lao động Triều Tiên Ri Su Yong. TTXVN trích lời Phó Chủ tịch Ri Su Yong nói ông “khẳng định lập trường trước sau như một của Đảng, Chính phủ Triều Tiên coi trọng và quyết tâm tiếp tục củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước do Chủ tịch Kim Nhật Thành và Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng và vun đắp.” Truyền thông trong nước dẫn lời ông Phạm Bình Minh nói: “Việt Nam sẵn sàng chia sẻ với Triều Tiên kinh nghiệm xây dựng đất nước, phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế trên cơ sở các đề nghị của Triều Tiên.” VOA, 14/02/2019 -------------------- |
 Cờ Mỹ và Bắc Triều Tiên trước khách sạn Métropole, Hà Nội (Việt Nam) ngày 19/02/2019. REUTERS/Kham (RFI): Càng gần đến Thượng Đỉnh Trump-Kim lần thứ 2 tại Hà Nội vào cuối tháng Hai này, giới phân tích càng cố dự đoán xem là liệu hai lãnh đạo Mỹ-Triều có đạt được một thỏa thuận cụ thể hơn lần trước hay không? Thách thức rất lớn đối với cả bên sau những lời hứa xóa bỏ căng thẳng và tranh chấp kéo dài trong hàng thập niên. Thực tế lúc này tuy nhiên vẫn là: Bắc Triều Tiên vẫn nắm giữ vũ khí hạt nhân, còn Washington vẫn tiếp tục trừng phạt Bình Nhưỡng. Trong bài phân tích ngày 14/02/2019, tựa đề “Con đường ngoại giao gập ghềnh từ khi Trump và Kim gặp nhau lần đầu/The bumpy diplomatic road since Trump and Kim first met”, hãng tin Anh Reuters đã điểm qua những gì hai bên đã hứa tại Singapore, nhưng chưa làm được, để xác định xem những gì có thể nằm trên bàn phán tại Hà Nội trong những ngày tới đây. Thỏa thuận Singapore: 4 điểm Thượng đỉnh Singapore tháng 6 năm 2018 là cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa một tổng thống Mỹ đương nhiệm với một lãnh đạo Bắc Triều Tiên. Thế nhưng bản tuyên bố sau đó không mấy cụ thể, chỉ gồm 4 cam kết chung chung. 1 - Hai quốc gia sẽ thiết lập “những quan hệ mới” cho hòa bình và thịnh vượng. 2 - Hoa Kỳ và Bắc Triều Tiên sẽ cùng làm việc với nhau để xây dựng “một chế độ hòa bình bền vững trên bán đảo Triều Tiên”. 3 - Bắc Triều Tiên cam kết “nỗ lực tiến đến phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên”. 4 - Hai quốc gia sẽ tìm lại và hồi hương hài cốt binh lính chết trong cuộc chiến tranh Triều Tiên 1950-53. Những bước tiến nửa chừng sau Singapore Theo ghi nhận của Reuters, ngay sau thượng đỉnh Singapore, Mỹ và Bắc Triều Tiên đã có một vài động thái cụ thể nhưng rất hạn chế nhằm thực hiện những lời hứa trên đây. Về phía Bắc Triều Tiên, ngay trước lúc mở ra thượng đỉnh, vào tháng 5/2018, Bắc Triều Tiên đã cho phá hủy một số đường hầm và cơ sở ở địa điểm thử hạt nhân Punggye-ri với sự chứng kiến của nhà báo quốc tế nhưng không có chuyên gia giám sát. Qua tháng 7, hình ảnh vệ tinh cho thấy Bắc Triều Tiên bắt đầu tháo gỡ một số cơ sở ở trung tâm phóng vệ tinh Sohae, nhưng những báo cáo sau đó của chuyên gia Mỹ lại ghi nhận là không có gì được làm tiếp. Bắc Triều Tiên cũng đã nhanh chóng cho mang đi 55 chiếc hòm được cho là đựng hài cốt lính Mỹ chết trong chiến tranh Triều Tiên. Về phía Mỹ, ngay sau cuộc gặp với Kim Jong Un, ông Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ ngưng tập trận với Hàn Quốc. Các cuộc thao diễn quân sự Mỹ-Hàn luôn bị Bình Nhưỡng chỉ trích là nhằm tấn công Bắc Triều Tiên. Và như thế những cuộc thao diễn với quy mô lớn đã ngưng lại, chỉ còn tiếp tục những cuộc thao diễn nhỏ. Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên cũng tiến hành hòa giải, đã 3 lần họp thượng đỉnh, đã có những bước giảm căng thẳng ở vùng biên giới bằng cách đóng cửa một số đồn biên phòng, tháo gỡ mìn, thiết lập một vùng cấm bay. Tuy nhiên, có những dự án liên Triều khác không thể thực hiện vì lệ thuộc vào ý định của Hoa Kỳ có muốn giảm nhẹ hay không các biện pháp trừng phạt đang đè nặng lên đa số các dự án kinh tế với Bắc Triều Tiên. Nửa cuối năm 2018 vừa qua cũng chứng kiến một loạt những cuộc gặp gỡ chính thức và những chuyến thăm bị hủy bỏ giữa các quan chức Mỹ và Bắc Triều Tiên. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã đến Bắc Triều Tiên nhiều lần, lần đầu tiên thì bị Bình Nhưỡng lên án là có “những yêu sách kiểu gangster” khi đòi Bắc Triều Tiên phi hạt nhân hóa hoàn toàn, không thể đảo ngược và có thể kiểm chứng được, nhưng sau đó, lại nhận được “sự hài lòng” của Kim Jong Un với một cuộc gặp gỡ khác. Trong lúc đó, tổng thống Mỹ đã đón tiếp một nhân vật cao cấp Bắc Triều Tiên tại Nhà Trắng và tuyên bố ông và Kim Jong Un “đã phải lòng nhau” sau khi trao đổi thư từ. Trong phát biểu đầu năm 2019, Kim Jong Un xác nhận sẵn sàng gặp Donald Trump một lần nữa, nhưng cảnh báo về khả năng mở ra “một con đường mới”, hàm ý có thể phát triển trở lại vũ khí nếu không hài lòng với cuộc đàm phán. Những cuộc thương thảo dồn dập vào đầu tháng Giêng đã dẫn đến thông báo của tổng thống Trump về cuộc họp thượng đỉnh Mỹ-Triều lần thứ hai tại Việt Nam vào cuối tháng Hai. Những điều chưa làm được Qua tất cả các cuộc gặp gỡ cũng như thương lượng hậu trường, không bên nào thông báo những bước tiến quan trọng mới tiến đến phi hạt nhân hóa, giảm nhẹ trừng phạt hay thiết lập “chế độ hòa bình” mới trên bán đảo. Truyền thông Bắc Triều Tiên than phiền về việc Washington chống đối giảm nhẹ trừng phạt hay ký bản tuyên bố hòa bình cho đến khi nào Bắc Triều Tiên có thêm bước tiến đến phi hạt nhân hóa. Viên chức tình báo và quốc phòng Mỹ thì cho rằng Bắc Triều Tiên vẫn tiếp tục phát triển kho vũ khí hạt nhân và hỏa tiễn, bất chấp việc tạm ngưng thử nghiệm mà Bắc Triều Tiên tự áp đặt. Họ cũng cho rằng không chắc là Bình Nhưỡng từ bỏ tất cả vũ khí hạt nhân của họ. Sau cuộc gặp với Kim Jong Un vào tháng 9/2018, tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In tuyên bố là phía Bắc sẵn sàng dỡ bỏ một cách lâu dài cơ sở hạt nhân Yongbyon và cho phép quốc tế đến thanh tra một số địa điểm bắn hỏa tiễn nếu Hoa Kỳ có nhượng bộ. Nhưng đến giờ thì nhượng bộ phía Mỹ cũng chưa thấy và thanh tra ở Bắc Triều Tiên cũng chẳng có. Những gì có thể diễn ra ở Việt Nam Viên chức Mỹ và Bắc Triều Tiên đều không hé môi về nội dung thỏa thuận có thể đạt nhân cuộc họp thượng đỉnh thứ hai này tại Hà Nội, nhưng giới quan sát cho rằng thái độ của Hoa Kỳ cần phải cởi mở hơn. Phát biểu với các nghị sĩ Hàn Quốc, ông Stephen Biegun, đặc sứ Mỹ về Bắc Triều Tiên, xác định là phần lớn các cuộc thảo luận gần đây nhất với Bắc Triều Tiên đều xoay quanh vấn đề hậu cần của thượng đỉnh và cần có nhiều trao đổi nữa để giải quyết các vấn đề quan trọng. Nhưng theo lời một nghị sĩ Hàn Quốc, ông Biegun cũng cho biết là khoảng một chục đề tài trong chương trình nghị sự đã được thảo luận, và Bắc Triều Tiên đã đề nghị bãi bỏ trừng phạt, khởi động lại một số đề án kinh tế, mở một văn phòng liên lạc Mỹ ở Bình Nhưỡng, và ký một văn bản để chính thức chấm dứt tình trạng chiến tranh “kỹ thuật” vẫn tồn tại từ cuộc chiến 1950-53. Ngoài ra, còn có những vấn đề khác bao gồm việc bãi bỏ hay giảm nhẹ lệnh cấm người Mỹ đi Bắc Triều Tiên hay tăng trợ giúp song phương. Giới quan chức Hàn Quốc nhận định là để giành một số nhượng bộ từ Mỹ, thì Bình Nhưỡng phải đóng cửa trung tâm hạt nhân Yongbyon, phá hủy những cơ sở phóng hỏa tiễn chính trước sự hiện diện của chuyên gia nước ngoài. Truyền thông nhà nước Bắc Triều Tiên, vào tháng 12 vừa qua, nói là cam kết phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên cũng bao gồm việc “loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa hạt nhân của Mỹ đối với Bắc Triều Tiên”. Có điều là những bước cụ thể mà Mỹ phải thực hiện không được nêu lên. Một số nghị sĩ Mỹ và nhà phân tích dự đoán là ông Trump có thể đồng ý giảm lực lượng Mỹ hiện diện ở Hàn Quốc. Thế nhưng các quan chức chính phủ ở Seoul và Washington đều xác định rằng quân số là điều không thể thương lượng. Mai Vân 20-02-2019 -------------------- |
 Ảnh tư liệu: Chiếc xe lửa Bắc Triều Tiên, được cho là đã chở Kim Jong Un sang Trung Quốc, rời nhà ga Bắc Kinh ngày 27/03/2018.Reuters (RFI): Hãng tin Reuters ngày 20/02/2019, trích dẫn hai nguồn tin thông thạo, cho biết lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un sẽ từ Bình Nhưỡng đến Hà Nội bằng xe lửa để họp thượng đỉnh với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hai ngày 27 và 28/02. Hành trình của lãnh đạo Bình Nhưỡng trên đoạn đường dài hàng ngàn km sẽ mất hai ngày rưỡi, xuyên qua Trung Quốc từ bắc xuống nam. Theo Reuters, chiếc xe lửa chở ông Kim Jong Un sẽ dừng lại ở Đồng Đăng, thành phố Việt Nam nằm ở biên giới Việt-Trung, rồi lãnh đạo Bắc Triều Tiên sẽ được đưa bằng xe đến Hà Nội, nằm cách đó 160 km, vào ngày 25/02, để chính thức viếng thăm Việt Nam trước khi gặp tổng thống Mỹ. Ba nguồn tin khác thì cho Reuters biết là cuộc gặp lần thứ hai giữa hai ông Kim Jong Un và Donald Trump rất có thể sẽ diễn ra tại Nhà Khách Chính Phủ, nằm ở trung tâm thủ đô Việt Nam. Khách sạn Métroplole, nằm đối diện với Nhà Khách Chính Phủ, có thể là nơi dự phòng cho thượng đỉnh. Hôm thứ bảy tuần trước, một phóng viên của Reuters đã bắt gặp cố vấn thân cận của ông Kim Jong Un đến thăm Nhà Khách Chính Phủ, khách sạn Métropole và khách sạn Melia. Khách sạn Melia có thể sẽ là nơi mà ông Kim Jong Un lưu trú trong thời gian viếng thăm Việt Nam và họp thượng đỉnh với tổng thống Trump. Tuy nhiên, các nguồn tin được Reuters trích dẫn đều nhấn mạnh là toàn bộ các kế hoạch nói trên có thể thay đổi vào giờ chót. Về phía Việt Nam, Cổng Thông Tin Điện Tử của chính phủ hôm nay cho biết thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hôm qua đã chủ trì cuộc họp rà soát công tác chuẩn bị cho thượng đỉnh Hoa Kỳ-Bắc Triều Tiên. Tại cuộc họp này, ông Phúc đã yêu cầu là "công tác an ninh, an toàn được đặt lên hàng đầu". Thanh Phương 20-02-2019 -------------------- |
 Ảnh tư liệu: Lãnh đạo Bắc Triều Tiên tới Bắc Kinh hôm hôm 08/01/2019 bằng tàu hỏa.KCNA VIA KNS / AFP (RFI): Ngày 18/02/2019, một phái đoàn của Bắc Triều Tiên đã đến thăm Lạng Sơn, thành phố biên giới và nằm trên tuyến đường sắt Việt-Trung. Chuyến thăm này làm dấy lên câu hỏi: Kim Jong Un sẽ đến Hà Nội bằng phương tiện gì? Một nguồn thạo tin về thượng đỉnh Trump-Kim ngày 19/02 cho AFP biết phái đoàn Bắc Triều Triều Tiên «di chuyển từ Hà Nội đến Lạng Sơn bằng xe ca». Theo đài truyền hình Asahi TV của Nhật Bản, phái đoàn này đã thăm một nhà ga ở một thành phố gần biên giới với Trung Quốc và thị sát điều kiện đường xá trong khu vực. Vì Lạng Sơn không có sân bay nên làm dấy lên suy đoán lãnh đạo Kim Jong Un có thể đi tầu từ Bắc Triều Tiên đến Hà Nội. Tuy nhiên, hành trình bằng đường sắt dài gần 4.000 km, từ Bình Nhưỡng qua Bắc Kinh, Lạng Sơn để đến Hà Nội, phải mất gần 60 giờ và sẽ gây rất nhiều vấn đề cho ngành đường sắt Trung Quốc vì tốc độ tối đa của đoàn tầu đặc biệt của Kim Jong Un không vượt quá 60 km/giờ. Một suy đoán khác là Kim Jong Un có thể sẽ đi tầu hỏa đến Bắc Kinh - hành trình mà ông đã thực hiện nhiều lần - sau đó sẽ đi máy bay từ thủ đô của Trung Quốc để đến Hà Nội. Trong trường hợp này, đoàn tầu đặc biệt bí ẩn của lãnh đạo Bắc Triều Tiên sẽ phải dừng lại ở Bắc Kinh vài ngày. Dù phía Bắc Triều Tiên vẫn chưa công khai xác nhận cuộc họp thượng đỉnh với tổng thống Mỹ Donald Trump tại Hà Nội trong hai ngày 27-28/02/2019, nhưng phái đoàn tiền của Bắc Triều Tiên đã tiến hành nhiều chuyến thị sát để chuẩn bị lịch trình cho chuyến thăm chính thức Việt nam của ông Kim Jong Un. Ngoài các cuộc gặp cấp cao với chính quyền Hà Nội, lãnh đạo Bắc Triều Tiên có thể thăm cảng Hải Phòng và một trong hai nhà máy của Sams Thu Hằng 19-02-2019 -------------------- |
 Đoàn Bắc Triều Tiên do ông Kim Hyok Chol (thứ 2 từ trái) dẫn đầu tới Bắc Kinh ngày 19/02/2019 trước khi qua Hà Nội.Ed JONES / AFP (RFI): Theo hãng tin AFP, hôm nay, 19/02/2019 ông Kim Hyok Chol, đặc sứ Bắc Triều Tiên về Hoa Kỳ, đã đến Bắc Kinh trước khi sang Hà Nội để gặp đồng nhiệm Mỹ chuẩn bị cho cuộc họp thượng đỉnh lần thứ hai giữa tổng thống Donald Trump với chủ tịch Kim Jong Un tại Hà Nội trong hai ngày 27 và 28/02. Đầu tháng này, ông Kim Hyok Chol đã gặp đặc sứ Mỹ về Bắc Triều Tiên Stephen Biegun trong 3 ngày tại Bình Nhưỡng để thảo luận về phi hạt nhân hóa, chủ đề chính trong cuộc gặp giữa Donald Trump và Kim Jong Un ở Hà Nội. Theo lời ông Biegun, các cuộc thảo luận với đồng nhiệm Bắc Triều Tiên đã đạt một số kết quả, nhưng còn nhiều việc phải làm trước thượng đỉnh Hà Nội. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho biết, trong các cuộc thảo luận ở Bình Nhưỡng, hai bên đã nêu lên vấn đề phi hạt nhân hóa hoàn toàn, quan hệ tương lai giữa Mỹ với Bắc Triều Tiên và việc thiết lập một nền hòa bình lâu dài trên bán đảo Triều Tiên. Trong khi đó, ông Kim Chang Son, nhân vật coi như là chánh văn phòng của lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un, cũng đã đến thủ đô Việt Nam từ thứ Bảy tuần trước để thảo luận về các vấn đề lễ tân và an ninh với phái đoàn Mỹ chuẩn bị cho thượng đỉnh Trump - Kim lần thứ hai. Nhiệm vụ của ông Kim Chang Son cũng là chuẩn bị cho chuyến viếng thăm chính thức của ông Kim Jong Un ở Việt Nam. Theo lịch trình dự kiến, lãnh đạo Bắc Triều Tiên sẽ đến Hà Nội ngày 25/02. Thanh Phương 19-02-2019
|