| Tin Thế Giới |
|
| |
|
Đài Loan quyết không thỏa hiệp về dân chủ với Trung Quốc |
 Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn. (VOA): Đài Loan sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào phá hủy nền dân chủ và chủ quyền của mình, Reuters dẫn lời Tổng thống Thái Anh Văn nói hôm 20/2 sau khi Quốc Dân Đảng đối lập nói họ có thể ký một thỏa thuận hòa bình với Trung Quốc nếu giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới. Trung Quốc luôn xem hòn đảo dân chủ tự trị Đài Loan là của mình và tuyên bố sẽ đưa hòn đảo “ly khai” về dưới sự kiểm soát của Bắc Kinh bằng vũ lực nếu cần thiết. Trong khi Trung Quốc chưa hề đề xuất ý tưởng về một thỏa thuận hòa bình trong nhiều năm, thì Chủ tịch Quốc Dân Đảng thân Bắc Kinh, Ngô Đôn Nghĩa, cho biết vào tuần trước rằng đảng có thể sẽ ký một thỏa thuận hòa bình với Trung Quốc nếu giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sắp tới. “Xã hội Đài Loan sẽ không chấp nhận bất kỳ hiệp ước nào gây tổn hại đến nền dân chủ và chủ quyền quốc gia Đài Loan”, Reuters dẫn lời Tổng thống Thái Anh Văn nói với các phóng viên ở Đài Bắc. Bà nói thêm rằng sẽ không thể có hòa bình thực sự trừ khi Trung Quốc từ bỏ ý định sử dụng vũ lực để đưa Đài Loan về dưới sự kiểm soát của họ. Bắc Kinh dự kiến sẽ thực hiện các cuộc trao đổi mới với Quốc Dân Đảng trước cuộc bầu cử, các nguồn tin am tường trong chính phủ Đài Loan nói với Reuters, một động thái mà họ nói có thể cô lập chính phủ của bà Thái và làm thay đổi kết quả bầu cử. Đảng Dân Tiến của bà Thái Anh Văn đã thua Quốc Dân Đảng nặng nề trong cuộc bầu cử ở cấp thị trưởng và ở địa phương vào tháng 11. Bà Thái luôn khẳng định muốn duy trì hiện trạng. Bà nói Trung Quốc phải sử dụng các biện pháp ôn hòa để giải quyết khác biệt với Đài Loan và tôn trọng các giá trị dân chủ của Đài Bắc. Bắc Kinh thường xuyên điều tàu và máy bay quân sự vây quanh hòn đảo trong các cuộc tập trận vài năm gần đây và gây áp lực lên Đài Loan trên phạm vi quốc tế, bao gồm chiêu dụ một số đồng minh ngoại giao ít ỏi còn lại của Đài Loan. Bà Thái nhiều lần kêu gọi hỗ trợ quốc tế để bảo vệ nền dân chủ và quốc gia Đài Loan trước các mối đe dọa mới từ Trung Quốc. VOA, 21/02/2019 -------------------- |
 Ủy viên Quốc vụ viện-Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị gặp phái đoàn lãnh đạo doanh nghiệp Hoa Kỳ tại Bắc Kinh ngày 19/2/2019. (VOA): Hoa Kỳ nên tôn trọng quyền phát triển và trở nên thịnh vượng của Trung Quốc, Reuters dẫn lời nhà ngoại giao hàng đầu của chính phủ Trung Quốc nói với một phái đoàn Hoa Kỳ đến thăm nước này, và nhắc lại rằng cánh cửa của Trung Quốc ra thế giới bên ngoài sẽ rộng mở hơn. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã bắt đầu vòng đàm phán thương mại mới nhất trong tuần này để giải quyết cuộc tranh chấp thương mại gay gắt dẫn đến việc hai bên đã đánh thuế lên hàng hóa nhập khẩu của nhau. Hoa Kỳ cáo buộc Trung Quốc tiến hành thương mại không công bằng, bao gồm cưỡng bức chuyển giao công nghệ, nhưng Bắc Kinh bác bỏ cáo buộc này. “Tôn trọng và hợp tác là lựa chọn đúng đắn cho cả hai nước, điều mà cộng đồng quốc tế hy vọng sẽ nhìn thấy”, Reuters dẫn lời Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc Vương Nghị nói với phái đoàn lãnh đạo doanh nghiệp Hoa Kỳ và các cựu quan chức ở Bắc Kinh hôm 19/2. “Cũng như Hoa Kỳ, Trung Quốc cũng có quyền phát triển và người dân Trung Quốc cũng có quyền có một cuộc sống tốt đẹp”, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc được dẫn lời lại trong một tuyên bố đưa ra hôm 20/2. “Phía Hoa Kỳ nên công nhận sự phát triển của Trung Quốc là vì lợi ích của thế giới, cũng như của Hoa Kỳ. Chỉ bằng cách xem sự phát triển của Trung Quốc là một cơ hội cho Hoa Kỳ thì mới có thể giúp giải quyết một số vấn đề nhất định, bao gồm vấn đề thương mại và kinh tế”, ông Vương nói. Cải cách và các bước cởi mở là phù hợp với nhu cầu phát triển của Trung Quốc, và cánh cửa mở ra thế giới bên ngoài sẽ rộng mở hơn bao giờ hết, ông Vương nói thêm, lặp lại các cam kết của chính phủ trước đây. “Chừng nào Trung Quốc và Hoa Kỳ còn chủ động thỏa hiệp với nhau, thì chừng đó hợp tác kinh tế và thương mại vẫn có thể đóng vai trò trụ cột trong quan hệ Trung-Mỹ”, ông nói. Phái đoàn Hoa Kỳ bao gồm cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Stephen Hadley, Phó Chủ tịch điều hành Phòng Thương mại Hoa Kỳ Myron Brilliant, và Chủ tịch Trung tâm Trung Quốc, thuộc Phòng Thương mại Hoa Kỳ, Jeremie Waterman. Hôm 19/2, Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc đang diễn ra tốt đẹp và đề nghị sẵn sàng lùi thời hạn là ngày 1/3 để hoàn tất các cuộc đàm phán, nói rằng đó không phải là một ngày “kỳ diệu”. Ngày 1/3 là ngày mà Mỹ sẽ áp đặt mức thuế quan tăng từ 10% lên 25% đối với hàng nhập khẩu trị giá 200 tỷ USD của Trung Quốc nếu các đối tác không giải quyết được tranh chấp thương mại của họ, nhưng ông Trump đã nhiều lần ngỏ ý rằng ông sẽ sẵn sàng hoãn thời hạn này lại. Các cuộc đàm phán ở Washington trong tuần này diễn ra sau khi đợt đàm phán trước đó tại thủ đô của Trung Quốc kết thúc vào tuần trước mà không đạt được thỏa thuận nào, nhưng các quan chức nói nó đã mang lại tiến bộ trong một số vấn đề chính. Tờ báo nhà nước Trung Quốc, Hoàn Cầu Thời báo, trong một bài xã luận hôm 20/2 nói rằng cả hai bên phải giữ bình tĩnh trong các cuộc đàm phán đang diễn ra, nhưng Washington không được ép buộc Bắc Kinh. “Yêu cầu của Hoa Kỳ về việc cải cách cấu trúc của Trung Quốc phải phù hợp với hợp tác thương mại Trung-Mỹ, và phối hợp với việc cải cách và mở cửa của Trung Quốc. Các cuộc đàm phán không được cố ép buộc Bắc Kinh thay đổi cách quản trị kinh tế hay thậm chí là con đường phát triển của mình”, tờ báo nói. “Trung Quốc và Hoa Kỳ phải ký một thỏa thuận mang lại hứng khởi cho người dân của mình, thúc đẩy tăng tốc phát triển kinh tế”, tờ báo nói thêm. VOA, 21/02/2019 -------------------- |
 Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và tướng Phòng Phong Huy, tháng 8/2017. (VOA): Một tòa án quân sự Trung Quốc hôm 20/2 đã kết án tù chung thân tướng Phòng Phong Huy (Fang Fenghui ) về tội tham nhũng, theo Reuters. Reuters dẫn nguồn tin từ Tân Hoa Xã cho biết ông Phòng Phong Huy bị buộc tội nhận hối lộ, đồng thời sở hữu khối tài sản khổng lồ mà ông không thể giải trình nguồn gốc. Reuters cho biết ông Phòng từng là người tháp tùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc gặp đầu tiên với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào năm 2017. Nhưng sau đó ông Phòng bị thay khỏi chức vụ Tổng Tham mưu trưởng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc mà không nói rõ lý do. Về sau, chính quyền Trung Quốc xác nhận ông Phòng bị điều tra vì tình nghi tham nhũng. Hàng chục quan chức và tướng lãnh Trung Quốc đã bị điều tra và bỏ tù trong thời gian vừa qua, bao gồm hai tướng Từ Tài Hậu (Xu Caihou) và Quách Bá Hùng (Guo Boxiong ). Hai ông đều là cựu Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc. Ông Quách lãnh án tù chung thân vào năm 2007, còn ông Từ chết vì ung thư vào năm 2015 trước khi ra tòa. Ngoài ra, tướng Trương Dương, cựu Chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị thuộc Quân ủy Trung ương Trung Quốc, đã tự sát vào tháng 11/2017, trong khi bị điều tra với cáo buộc tham nhũng và mối liên hệ với hai ông Quách và Từ. Vào tháng 10 năm ngoái, Trung Quốc đã khai trừ đảng đối với ông Trương Dương, dù đã chết, và Phòng Phong Huy, nói rằng sự bất trung và tham lam của họ đã làm hại quân đội. VOA, 20/02/2019 -------------------- |
 Ông Pedro Chirinos. (VOA): Phó Tùy viên quân sự Venezuela ở Liên Hợp Quốc, Đại tá Pedro Chirinos, tuyên bố trong một đoạn video phát trên mạng xã hội rằng ông công nhận lãnh tụ đối lập Juan Guaido là tổng thống lâm thời của Venezuela. Theo Reuters, động thái trên của quan chức quân sự Venezuela tại Liên Hợp Quốc sẽ gây thêm áp lực lên Tổng thống Nicolas Manduro. Trên Twitter hôm 20/2, cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Trump, ông John Bolton, nhắc lại tuyên bố của ông Chirinos. Trong khi đó, phát ngôn viên của Liên Hợp Quốc Stephane Dujarric cho biết ông không hay biết bất kỳ thông báo nào từ phái đoàn Venezuela về sự thay đổi nhân sự. Trong đoạn video được ông Bolton chia sẻ trên Twitter, ông Chirinos mặc quân phục và đứng trước lá cờ của Venezuela và Liên Hợp Quốc. Ông nói rằng chính phủ của ông Maduro “được thành lập bất hợp pháp". “Tôi công nhận, hậu thuẫn và phục tùng chính phủ chuyển tiếp do Tổng thống Juan Guaido lãnh đạo”, ông Chirinos nói, theo Reuters. Hoa Kỳ và nhiều nước khác đã công khai ủng hộ ông Guaido. Ông Maduro vẫn nhận được sự hậu thuẫn của Nga và Trung Quốc cũng như đang kiểm soát các cơ quan an ninh của Venezuela. Ông cáo buộc thủ lĩnh đối lập dẫn đầu một cuộc đảo chính cho Mỹ giật dây để chống lại mình. VOA, 21/02/2019 -------------------- |
 Chị gái của Shamima Begum đưa ảnh của em gái cho báo giới trong cuộc họp báo ở London vào năm 2015. (VOA): Quyết định của nước Anh trong việc tước quốc tịch của một nữ sinh trốn sang Syria để gia nhập Nhà nước Hồi giáo (ISIS) vì các lý do an ninh đang gây ra nhiều tranh cãi vì đã khiến cho bà mẹ 19 tuổi có đứa con với một chiến binh thánh chiến rơi vào tình trạng phải tự bảo vệ mình trong vùng chiến sự, theo Reuters. Số phận của Shamima Begum, người đã được tìm thấy trong một trại giam ở Syria vào tuần trước, đang đặt ra câu hỏi hóc búa về khía cạnh đạo đức, pháp lý và an ninh mà các chính phủ đang phải đối mặt khi đối phó với gia đình của những chiến binh đã thề tiêu diệt phương Tây. Trong tình hình Nhà nước Hồi giáo đã bị suy kiệt và lực lượng dân quân do người Kurd lãnh đạo đã sẵn sàng chiếm cứ điểm cuối cùng của ISIS ở miền đông Syria, các thủ đô phương Tây đang cố gắng tìm ra giải pháp xử lý các chiến binh thánh chiến nước ngoài và vợ con của họ. Begum, cựu nữ sinh Anh đã bỏ trốn sang Syria theo ISIS từ năm 15 tuổi và đã sinh đứa con thứ ba vào cuối tuần rồi, đang gây ra những phản ứng dữ dội ở Anh khi cô tỏ ra không hối hận về việc đã chứng kiến ISIS chặt đầu nhiều người và thậm chí tuyên bố vụ tấn công tự sát ở Manchester 2017 là hợp lý. Vụ tấn công này đã giết chết 22 người. Cô đã cầu xin được trở về Anh với gia đình ở London và nói rằng cô không phải là một mối đe dọa. Nhưng ITV News đã công bố một lá thư ngày 19/2 từ Bộ Nội vụ gửi cho mẹ cô nói rằng Bộ trưởng Nội vụ Sajid Javid đã quyết định tước quyền công dân Anh của con gái bà. Reuters trích dẫn bức thư nói: “Về hoàn cảnh của con gái bà, xin thông báo về quyết định của Bộ trưởng Nội vụ đã được đưa ra trong hồ sơ hôm nay và lệnh tước quyền công dân Anh của cô đã được đưa ra sau đó”. Bức thư yêu cầu mẹ của Begum phải thông báo cho con gái về quyết định này và cũng đưa ra quy trình kháng cáo. Khi được hỏi về quyết định này, một phát ngôn viên cho biết ưu tiên của ông Javid là “an toàn và an ninh của nước Anh và người dân sống tại đây”. Begum là một trong ba nữ sinh đã bỏ trốn khỏi London vào tháng 2 năm 2015 để bay tới Thổ Nhĩ Kỳ và sau đó vượt qua biên giới vào Syria. Từ London đến Syria Các video tuyên truyền của Nhà nước Hồi giáo đã dụ dỗ cô đổi London lấy Raqqa, một bước đi mà cô vẫn nói là không hối hận. Cô bỏ trốn khỏi “Vương quốc Hồi giáo” tự phong chỉ vì muốn được sinh con bên ngoài vòng chiến. “Khi tôi nhìn thấy cái đầu đầu tiên bị chặt đứt bỏ trong một cái thùng, điều đó không hề khiến tôi bối rối. Đó là một chiến binh bị bắt trên chiến trường, một kẻ thù của Hồi giáo”, Reuters dẫn lại lời Begum nói với tờ Times, tờ báo đầu tiên phát hiện ra cô trong trại ở Syria. Cô cũng gay gắt không kém khi mô tả về các video mà cô đã thấy về những con tin phương Tây bị chặt đầu, vẫn theo Times. Begum đã đặt tên đứa con mới sinh của mình là Jerah, theo ý muốn của người chồng cô là chiến binh thánh chiến tên Yago Riedijk, một người Hà Lan ở thành phố Arnhem đã cải đạo sang Hồi giáo. Ông đã bị ISIS tra tấn vì nghi ngờ là gián điệp, nhưng sau đó được thả ra. Một đứa con trai khác của Begum, cũng được đặt tên là Jerah, đã chết khi mới 8 tháng tuổi. Con gái Begum, tên Sarayah, cũng chết khi được 1 tuổi 9 tháng, Times cho biết. Luật sư của gia đình cô cho biết sẽ tìm cách kháng cáo quyết định của chính phủ Anh về việc tước quyền công dân của cô. “Chúng tôi đang xem xét tất cả các con đường hợp pháp để thách thức quyết định này”, Reuters dẫn lời luật sư Tasnime Akunjee nói. Luật Anh không cho phép Bộ trưởng Nội vụ tước quyền công dân Anh của một người vì lợi ích của công chúng, mặc dù quyết định như vậy không làm cho người đó rơi vào tình trạng vô tổ quốc nếu họ được sinh ra là công dân Anh. Cảnh sát Bangladesh cho biết họ đang kiểm tra xem Begum có phải là công dân Bangladesh hay không, và Đảng Lao động đối lập của Anh nói rằng quyết định của chính phủ là sai. “Nếu chính phủ đề xuất biến Shamima Begum rơi vào tình trạng vô tổ quốc thì đó không chỉ là vi phạm luật nhân quyền quốc tế mà còn không đáp ứng các nghĩa vụ về an ninh của chúng ta đối với cộng đồng quốc tế”, phát ngôn viên của đảng Lao động nói về các vấn đề gia đình. Ken Clarke, cựu Bộ trưởng thuộc đảng Bảo thủ, cho biết ông rất ngạc nhiên khi các luật sư của ông Javid đã cho ông lời khuyên như vậy. “Điều chúng ta không thể làm là cứ để mặc họ ở trong trại ở Syria... cho đến khi họ phân tán ra khắp thế giới và tìm đường quay trở lại đây”, ông nói. “Tôi nghĩ rằng người Đức, người Pháp và chính chúng ta phải tìm ra cách đối phó với vấn đề khó khăn và, tôi đồng ý, là nguy hiểm này”, ông nói. VOA, 20/02/2019 -------------------- |
 Cô Hoda Muthana. (VOA): Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 20/2 nói rằng một cô gái sinh ra ở Mỹ, từng gia nhập tổ chức khủng bố ở Syria, không đủ điều kiện làm công dân Mỹ và không có cơ sở pháp lý nào để trở lại Hoa Kỳ. Cô Hoda Muthana, 24 tuổi, tới Syria 4 năm trước để gia nhập Nhà nước Hồi giáo. Theo Reuters, cô đã cưới nhiều chiến binh của tổ chức này và lên Twitter kêu gọi tấn công phương Tây. Trả lời truyền thông trong tuần này từ một trại giam ở Syria, cô Muthana ngỏ lời xin lỗi vì hành động của mình và muốn trở về với gia đình ở tiểu bang Alabama với cậu con trai mới chập chững biết đi. Ông Pompeo nói rằng cô Muthana không phải là công dân Mỹ và sẽ không được nhập cảnh vào Hoa Kỳ. “Cô ấy không có cơ sở pháp lý nào, không có hộ chiếu Mỹ hợp lệ, không có hộ chiếu, hay visa để nhập cảnh vào Mỹ”, Ngoại trưởng Mỹ nói trong một tuyên bố. Viết trên Twitter, ông Trump cho biết đã yêu cầu ông Pompeo “không cho phép Hoda Muthana trở lại” Mỹ. Tuyên bố của ông Pompeo không giải thích lý do vì sao Bộ Ngoại giao không coi cô Muthana là một công dân Mỹ. Bước đi trên của Hoa Kỳ tiếp theo sau việc Anh tước quốc tịch của một thiếu nữ vì lý do an ninh sau khi cô gia nhập Nhà nước Hồi giáo. VOA, 21/02/2019 -------------------- |
 Tổng thống Trump tại Nhà Trắng hôm 20/2. (VOA): Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 20/2 nói rằng ông dự kiến sẽ gặp lại lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un sau hội nghị thượng đỉnh dự kiến diễn ra vào tuần tới ở Hà Nội. Phát biểu tại Nhà Trắng, theo Reuters, ông Trump nói rằng ông muốn dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với Bắc Hàn, nhưng nói thêm rằng ông cần chứng kiến Bình Nhưỡng phải có hành động trước về vấn đề phi hạt nhân hóa. Tổng thống Mỹ nói rằng ông “không nghĩ đây sẽ là cuộc gặp cuối cùng”. Mỹ đã yêu cầu Bắc Hàn từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân đe dọa Hoa Kỳ. Trong khi đó, Triều Tiên yêu cầu phải dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt do Mỹ khởi xướng, chính thức chấm dứt Cuộc chiến Triều Tiên 1950-53 cũng như các bảo đảm về an ninh. Theo Reuters, ông Trump nóng lòng tới tham dự hội nghị thượng đỉnh ở Việt Nam vào ngày 27 và 28/2, dù cuộc gặp đầu tiên ở Singapore vào tháng Sáu năm ngoái chỉ mang lại các cam kết mơ hồ và từ đó tới nay chưa dẫn tới các tiến bộ cụ thể nào. “Tôi nghĩ rằng họ muốn làm điều gì đó. Chúng ta phải chờ xem chuyện gì xảy ra”, ông Trump nói. Ông cũng cho hay rằng ông cần phải thấy tiến bộ “có ý nghĩa” từ phía Triều Tiên trước khi đưa ra bất kỳ thay đổi nào về các biện pháp từng phạt. Hôm 19/2, ông Trump nhấn mạnh rằng ông muốn Bắc Hàn chấm dứt chương trình hạt nhân, nhưng nói thêm rằng ông không vội vã cũng như không có khung thời gian cấp bách đặt ra cho Bình Nhưỡng. VOA, 21/02/2019 -------------------- |
 Thượng nghị sĩ Bernie Sanders - bang Vermont. (VOA): Trong phần lớn các giai đoạn của lịch sử Hoa Kỳ, chủ nghĩa xã hội luôn được coi là một từ dơ bẩn - thường được dùng như một cách mỉa mai chính trị, hơn là để miêu tả lý tưởng chính trị của một ai đó. Chủ nghĩa xã hội thường bị nhầm lẫn với việc quốc hữu hóa phương tiện sản xuất, chủ nghĩa cộng sản, hay thậm chí còn bị nhầm lẫn với chế độ độc tài. Các ứng viên của đảng Xã hội ở Mỹ chật vật thu hút sự ủng hộ của công chúng. Năm 1920, thời cực thịnh của những người theo chủ nghĩa xã hội ở Mỹ, ứng viên Eugene V.Debs chỉ nhận được vỏn vẹn 915.000 phiếu trong cuộc đua Tổng thống. Tuy nhiên, theo kết quả các cuộc thăm dò dư luận gần đây, những ý tưởng của chủ nghĩa xã hội đang ngày càng trở nên phổ biến tại Hoa Kỳ, phổ biến tới mức các ứng viên Dân chủ trong cuộc đua để được đảng Dân chủ đề cử làm ứng viên Tổng thống năm 2020 đều đang áp dụng những cương lĩnh về kinh tế, thuế, và chính sách xã hội có liên hệ mật thiết với lí tưởng của chủ nghĩa xã hội. “Cảm giác là chúng ta đang gặp rắc rối lớn, khi mà dân Mỹ không được hưởng những thứ đáng lí ra phải sẵn có trong một quốc gia giàu có như Hoa Kỳ,” Giáo sư kinh tế Richard D.Wolff và là tác giả cuốn “Hiểu về Chủ nghĩa Mác” nói với VOA. “Vậy nên mới có những người như Jeff Bezos [tỷ phú chủ nhân Amazon … và số còn lại như chúng ta thì không biết làm cách nào để chu cấp đủ tiền cho con học hết đại học.” Có khoảng 44 triệu người Mỹ đang phải gánh trên vai món nợ tiền học đại học, theo ước tính của giáo sư Wolff- đây là thực tế mà ngày càng có nhiều ứng viên Dân chủ đề cập đến trong chiến dịch tranh cử của mình. Trong chiến dịch tranh cử Tổng thống năm 2016, thượng nghị sĩ Bernie Sanders của bang Vermont, người tự xưng theo chủ nghĩa xã hội dân chủ, đã huy động được một lượng lớn cử tri, những người ủng hộ các chính sách cấp tiến như miễn học phí đại học và bảo hiểm y tế toàn dân. Mặc dù thất bại trước cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton (không được đảng Dân chủ đề cử làm ứng viên Tổng thống), sức thu hút từ những chính sách của ông Sanders đã buộc đảng Dân chủ xem xét lại những chính sách dòng chính của họ. Ngay cả trước khi ông Sanders tuyên bố ra tái tranh cử Tổng thống vào năm 2020 với tư cách là ứng viên của đảng Dân chủ, những ứng viên khác cũng đã bắt đầu trở nên thiên tả hơn với những hứa hẹn như mở rộng chương trình chăm sóc sức khỏe, chính sách về thuế và biến đổi khí hậu. Năm trong số sáu thượng nghị sĩ Dân chủ tuyên bố tranh cử như Cory Booker đến từ New Jersey, Kirsten Gillibrand từ New York, Kamala Harris từ California, Elizabeth Warren của bang Massachusetts và Sanders đều hứa sẽ mưu tìm “Bảo hiểm sức khỏe cho mọi người,” một chính sách từng được rất nhiều thành viên phe Dân Chủ coi là không tưởng bởi chi phí quá đắt đỏ. Chỉ duy nhất thượng nghị sĩ Amy Klobuchar của bang Minnesota là không tán đồng quan niệm này. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump và các thành viên đảng Cộng hòa liên tục sử dụng từ chủ nghĩa xã hội như một cách miệt thị - lên án và móc mỉa những đề xuất của các nhà lập pháp mới như dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez, một cựu nhân viên trong chiến dịch tranh cử của ông Sanders.  Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez, D-N.Y Mới đây ông Trump có viết trên trang Twitter của mình rằng “Tôi nghĩ phe Dân chủ cần phải thúc đẩy cho Thỏa thuận Xanh Mới. Đối với cái gọi là “Khí thải hiệu ứng nhà kính này”, sẽ thật tuyệt nếu chúng ta có thể loại bỏ vĩnh viễn tất cả Máy bay, Xe hơi, Bò, Dầu khí, Gas và cả Quân đội nữa - ngay cả khi không một quốc gia nào khác làm điều tương tự. Thật xuất sắc!” “Nước Mỹ sẽ không bao giờ trở thành một quốc gia Xã hội Chủ nghĩa,” ông Trump tuyên bố hôm 05/02 trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang. Tuy nhiên, bất chấp sự phản đối của cánh hữu nhắm vào ý thức hệ này, 57% đảng viên Dân chủ lại ủng hộ cách nhìn của chủ nghĩa xã hội, theo một cuộc thăm dò ý kiến của Gallup năm 2018. “Rõ ràng, chiến dịch tranh cử năm 2016 của ông Bernie Sanders đã góp phần quan trọng cho việc lấy lại danh dự cho cụm từ xã hội chủ nghĩa,” Lial Harrison, tình nguyện viên cho tổ chức Socialist Alternative, một mạng lưới trên toàn quốc bao gồm các tổ chức nhỏ hơn với tôn chỉ “đấu tranh chống bất công” tại các cộng đồng địa phương. “Người dân, giới lao động phổ thông đều nghĩ rằng ‘Tôi cần lương tối thiểu 15 đô la một giờ. Tôi cần Bảo hiểm y tế cho mọi người. Tôi cần đại học miễn phí. Tôi đoán tôi là một người theo chủ nghĩa xã hội,” cô nói với VOA. Kể từ khi ông Trump đắc cử vào năm 2016, tổ chức Chủ nghĩa xã hội Dân chủ Hoa Kỳ, tổ chức hàng đầu qui tụ những người tự nhận theo chủ nghĩa xã hội, khoe đã có được gần 60.000 thành viên so với con số chỉ 5.000 vào năm 2015, trước khi ông Sanders lần đầu tiên ra tranh cử Tổng thống. Y tế cho mọi người Một trong những vấn đề quan trọng nhất đối với những cử tri tự xưng theo xã hội chủ nghĩa dân chủ và những cử tri của đảng Dân chủ nói chung, đó chính là y tế miễn phí cho toàn dân. Khi ông Sanders giới thiệu dự luật Bảo hiểm Sức khỏe Toàn dân vào năm 2013, không một đồng nghiệp nào cùng đứng tên với ông. Tới thời điểm hiện tại, một dự luật tương tự, được đưa ra bởi dân biểu cấp tiến Pramila Jayapal, dự kiến sẽ nhận được hơn 100 chữ kí ủng hộ khi được chính thức đệ trình. Bảo hiểm y tế toàn dân đã trở thành một phép thử cho những ứng viên tiềm năng của đảng Dân chủ chứng tỏ cam kết của mình với những ý tưởng cấp tiến, các nhà phân tích chính trị cho biết. “Rõ ràng thời thế đã khác so với lúc ông Bernie ra tranh cử, chạy đua với nhà Clinton khốn khổ,” ông Bob Muehlenkamp, đồng chủ tịch chiến dịch tranh cử cho Bernie năm 2016 tại Maryland, nói với VOA. “Lúc đó, không khó để cử tri lựa chọn. Còn giờ đây thì có rất nhiều ứng viên xuất sắc tranh cử,” ông nói, ám chỉ số lượng lớn ứng viên Dân Chủ đã tuyên bố chạy đua cho kì bầu cử Tổng thống 2020, hoặc đang thành lập các ủy ban thăm dò. Có một sự chia rẽ lớn trong dư luận Mỹ về ý nghĩa của chủ nghĩa nghĩa xã hội đối với chính trị Mỹ. Bất chấp việc phe Cộng hòa đánh đồng chủ nghĩa xã hội với một ngước Nga theo chủ nghĩa Stalin, cái chủ nghĩa xã hội mà những ứng viên thiên tả đề nghị không hề thu hẹp những quyền tự do chính trị, mà thay vào đó, cổ súy tăng thuế người giàu để có tiền hỗ trợ các chính sách như Bảo hiểm Y tế Toàn dân, chi trả học phí đại học cho dân, và tăng lương tối thiểu cho người lao động. “Những người trẻ, đặc biệt là lớp người không sống qua thời kì Chiến tranh lạnh, không được nuôi dạy trong nỗi sợ hãi rằng một quả bom nguyên tử sẽ được những tay người Nga xấu xa ném xuống,” ông Wolff nói. Một cuộc thăm dò dư luận do Axios thực hiện hồi tháng 1 vừa qua cho thấy cử tri thế hệ Z, tức là những người từ 18-24 tuổi, thực tế có cảm tình với chủ nghĩa xã hội (61%) hơn là chủ nghĩa tư bản (41%). Tỉ lệ này cao hơn rất nhiều so với tỉ lệ trung bình trên toàn quốc. Tỷ lệ trung bình toàn quốc là 39% thích chủ nghĩa xã hội và 61% nghiêng về chủ nghĩa tư bản. “Phe Cộng hòa… đã lạm dụng những đòn tấn công nhắm vào người ta như những người chủ nghĩa xã hội, hay những người cộng sản, hay những người Marxist, hay bất kì từ ngữ nào tương tự như vậy … trong suốt nửa thế kỉ qua tại Hoa Kỳ,” Wolff nói.” Và giống như tất cả mọi thứ, chiến thuật đó đã lỗi thời.” Nhiều cuộc thăm dò dư luận cho thấy người dân dành nhiều sự ủng hộ cho các chính sách xã hội chủ nghĩa hơn là xác nhận thuật ngữ chủ nghĩa xã hội. Ví dụ, một cuộc thăm dò của Fox News hồi tháng 1 cho thấy 70% cử tri đăng kí đi bầu ủng hộ việc tăng thuế áp lên những gia đình có thu nhập trên 10 triệu đô một năm. “Tôi muốn tất cả mọi người đều được tiếp cận chăm sóc y tế,” Adriana Ortiz, một sinh viên cao học trường đại học Pennsylvania, người không nhận mình theo chủ nghĩa xã hội, nói với VOA. “Khi tôi 26 tuổi, tôi không còn được bảo hiểm của mẹ chi trả nữa, tôi phát điên để tìm hiểu về hệ thống bệnh viện, cũng như y tế, cho tới mức tôi không còn muốn đi khám bệnh nữa,” cô nói. VOA, 21/02/2019 -------------------- |
 Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu trước Quốc hội ở Moscow vào ngày 20/2/2019. (VOA): Tổng thống Putin hôm 20/2 nói Nga sẽ đáp trả với bất kỳ việc triển khai vũ khí hạt nhân tầm trung nào ở châu Âu bằng cách nhắm mục tiêu không chỉ vào các quốc gia nơi các hoả tiễn đó được lắp đặt, mà cả vào Hoa Kỳ, theo Reuters. Trong bài phát biểu thường niên trước quốc hội, ông Putin nói rằng Nga không tìm kiếm sự đối đầu và sẽ không chủ động đi trước trong việc triển khai hoả tiễn nhằm đáp trả việc Mỹ rút khỏi Hiệp ước các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF). Nhưng ông nói rằng phản ứng của Nga đối với bất kỳ việc triển khai nào sẽ được thực hiện và các nhà hoạch định chính sách của Hoa Kỳ nên tính toán rủi ro trước khi thực hiện bất kỳ bước nào. VOA, 20/02/2019 -------------------- |
 Nhà máy của Honda ở Swindon, Anh Quốc. Ảnh 18/02/2019.REUTERS/Eddie Keogh (RFI): Giữa lúc hồ sơ Brexit đang bế tắc, chính phủ Anh đôn đáo tìm mọi cách dàn xếp lại thỏa thuận với Liên Hiệp Châu Âu, một loạt các công ty lớn của Nhật, từ Sony, Panasonic, Nissan, đến Honda, ở các mức độ khác nhau, đang nói lời chia tay sớm với Anh Quốc. Những cảnh báo đang trở thành hiện thực khi điều kiện thỏa thuận Brexit vẫn còn mù mờ, không chắc chắn. Ngày 19/02/2018, nước Anh thực sự choáng váng sau thông báo của hãng xe hơi Honda quyết định đóng cửa vào năm 2021 nhà máy duy nhất của hãng tại Swindon, miền nam đất nước. Như vậy, 3.500 lao động của cơ sở sản xuất và hàng nghìn lao động của những doanh nghiệp thầu phụ cho nhà máy Honda trên đất Anh bị đe dọa. Thông tín viên Muriel Delcroix tại Luân Đôn cho thông tin: "Đóng tại Swindon từ hơn 30 năm nay, riêng nhà máy Honda này chiếm 10% lượng xe hơi chế tạo tại Vương Quốc Anh. Thông báo đóng cửa nhà máy đã khiến người dân trong vùng nháo nhác. Đại diện công đoàn Unite, ông Alan Tomala, lo ngại kinh tế địa phương sẽ bị tàn phá. Ông nói: «Honda không chỉ là chủ lao động lớn nhất của Swindon, mà còn cả của vùng tây nam này. Mất một công việc trong nhà máy này là kéo theo mất 2 đến 3 việc khác trong dây chuyền sản xuất. Thực sự đây là một tai họa mới…» Nếu người ta tính tới các công việc bị tác động thì sẽ có khoảng 10.000 chỗ làm bị đe dọa. Honda nhấn mạnh quyết định của hãng không liên quan gì đến Brexit, nhưng nhiều chuyên gia trong lĩnh vực sản xuất xe hơi đã nghĩ ngược lại. Ông Jim Holder, giám đốc tạp chí về xe hơi «What Car?», nhận định: «Rõ ràng là Brexit đã có vai trò trong quyết định này, cho dù có thể không phải là lý do chính. Nhưng khi ra quyết định dài hạn trong ngành xe hơi đầu tư hàng tỷ đô la cho sản xuất trong 10 năm, thì một chút bất trắc cũng dẫn đến vấn đề lớn…» Thông báo của Honda được đưa ra không lâu sau khi các hãng xe như Nissan, Jaguar Rover và Ford thông báo cắt giảm sản xuất tại Vương Quốc Anh và rất nhiều người Anh đang mong chính phủ thoát khỏi nhanh nhất bế tắc hiện nay trong hồ sơ Brexit." Ban lãnh đạo Honda và các dân biểu địa phương đã nhanh chóng thanh minh rằng quyết định của Honda không liên quan gì đến hồ sơ Brexit và giải thích sự lựa chọn của hãng xe là do nhu cầu phải tổ chức lại cho thích ứng với những thay đổi của thị trường toàn cầu. Thế nhưng, việc đóng cửa một nhà máy lớn, chiếm một tỷ trọng đáng kể trong nền kinh tế Anh, được thông báo khi mà chỉ còn 38 ngày nữa tới hạn nước Anh phải rời khỏi Liên Hiệp Châu Âu mà vẫn còn chưa biết ra đi theo cách nào. Đây rõ ràng là một tín hiệu rất xấu cho chính phủ bảo thủ của bà Theresa May. Trong khi đó các chuyên gia kinh tế khẳng định viễn ảnh Brexit, và đặc biệt là Brexit không thỏa thuận, đang ám ảnh các nhà đầu tư Nhật Bản tại Anh, buộc họ phải khẩn trương hơn tính đến giải pháp rời bỏ thị trường Anh. Hiện có khoảng 1.000 doanh nghiệp Nhật hoạt động tại Anh và sử dụng khoảng 140.000 lao động của đảo quốc này. Các nhà đầu tư Nhật đến cắm chân ở nước Anh khá sớm. Theo ông Seiji Sugiura, nhà phân tích thuộc Viện Nghiên Cứu Tokai Tokyo, các nhà chế tạo xe hơi Nhật hồi thập niên 1980 đã chọn nước Anh làm căn cứ chính của họ ở châu Âu bởi nước Anh có một môi trường đầu tư thuận lợi, thuận tiện cho việc đưa hàng vào Âu lục. Nhưng tình hiện nay đã hoàn toàn khác, nhà phân tích Sugiura nhấn mạnh, các nhà đầu tư Nhật cũng có tính toán khác. Không chỉ có các hãng xe hơi Nhật cắt giảm sự hiện diện, nhiều ngân hàng lớn của của Nhật đang rút dần khỏi Luân Đôn. Các tập đoàn công nghiệp lớn như Toshiba, Hitachi cũng lần lượt cắt giảm các hoạt động trong các dự án lớn ở Anh Quốc trong thời gian gần đây, với lý do khó khăn tài chính. Rồi đến lượt Sony và Panasonic, hai biểu tượng của công nghiệp điện tử Nhật, trong năm ngoái, cũng lần lượt dời trụ sở ở Anh sang các nước châu Âu, vì lý do hành chính hoặc thuế khóa. Cho dù Brexit có phải là lý do chính dẫn đến các quyết định như vậy hay không, nhưng nó cho thấy một điều chung là các nhà đầu tư Nhật giờ đây nhìn nước Anh như là mảnh đất đầu tư ẩn chứa nhiều rủi ro. Thực trạng này báo hiệu sẽ còn nhiều công ty từng lấy Anh làm căn cứ ở châu Âu rất có thể sẽ rút lui khỏi xứ sở sương mù, nhất là khi các điều kiện Anh chia tay với Liên Hiệp mù mờ hoặc không thỏa thuận. Chuyên gia Sugiura quả quyết: «Brexit không rõ ràng đang ngăn cản đầu tư mới. Đầu tư vào Vương Quốc Anh dường như giờ không còn hấp dẫn nữa». Anh Vũ 20-02-2019 -------------------- |
 Cảnh người đến tưởng niệm ông Lý Nhuệ (Li Rui) ở nghĩa trang Bảt Bảo Sơn (Babaoshan). Ảnh ngày 20/02/2019.RFI (RFI): Tang lễ ông Lý Nhuệ (Li Rui), thư ký riêng của Mao Trạch Đông trước khi trở thành nhà phản kháng, từ trần hôm thứ Bảy thọ 101 tuổi, được cử hành ngày thứ tư 20/02/2019 tại Bát Bảo Sơn. Cho dù truyền thông nhà nước hoàn toàn im lặng, khoảng 1000 người đã đến nghiêng mình trước linh cữu của nhân vật cương nghị, từng lên án chính sách "đại nhảy vọt" sau đó bị đảng bức hại, bị nhốt 9 năm, bị đồng chí cướp vợ. Tang lễ, do chính quyền tổ chức tại nghĩa trang dành riêng cho lãnh đạo, đã bị thân nhân người quá cố tẩy chay. Định cư tại Hoa Kỳ, bà Lý Nam Anh, con gái của ông Lý Nhuệ chia sẻ với AFP: "Tôi tin rằng, linh hồn cha tôi sẽ khóc hận khi thấy thi thể của ông bị phủ lá cờ nhuộm máu nhân dân". Từ Bắc Kinh, thông tín viên Stephane Lagarde cho biết thêm chi tiết: Tiếng chân dẫm lên tuyết cùng những lời thì thầm của đám đông nhắc lại kỷ niệm cũ, hoa trắng cài trên khuy áo: tất cả lịch sử của đảng Cộng Sản Trung Quốc sống lại dưới hàng cây trong nghĩa trang cách mạng Bát Bảo Sơn, ngoại ô Bắc Kinh. Cựu sĩ quan, trí thức, cán bộ về hưu, khoảng một ngàn người đa số lớn tuổi, xếp hàng nối đuôi nhau bước về hướng hội trường tang lễ để tiễn đưa nhân vật một thời là cộng sự viên thân cận của Mao Trạch Đông trong cuộc Vạn Lý Trường Chinh, trước khi trở thành nạn nhân của chiến dịch cách mạng văn hóa chống phản động hữu khuynh. "Tôi bị đi cải tạo lao động cùng một nơi với Lý Nhuệ. Ông là một người can đảm dám nói lên sự thật trong chế độ Mao Trạch Đông". Một người tay cầm băng tang có ghi hàng chữ "Lý Nhuệ đi vào lịch sử", tâm sự như thế. Trong số những người dự tang lễ, có người từng là cán bộ trong bộ Thủy Lực, nơi mà Lý Nhuệ từng làm thứ trưởng trước khi phản đối dự án xây đập Tam Hiệp. Lý Nhụy còn là tiếng nói phản kháng trong chế độ Trung Quốc. Năm 2010, ông ký chung với nhiều người kêu gọi tôn trọng Hiến Pháp. Tú Anh 20-02-2019 -------------------- |
 Cuộc biểu tình lên án vụ tấn công nhắm vào lực lượng cảnh sát ở Kashmir ngày 14/02/2019. Ảnh chụp tại Ahmedabad, Án Độ, ngày 18/02/2019.REUTERS/Amit Dave (RFI): Tại Ấn Độ, đánh bom liều chết hôm 14/02 làm 40 dân quân thiệt mạng đã gây một cú sốc mạnh trong xã hội Ấn Độ. Ngay sau đó, tâm lý thù hận đã dấy lên trong dân chúng. Một bộ phận người Hindu giờ đây đang trút căm giận vào tất cả những người gốc Kashmir, với họ đó là những kẻ khủng bố. Một làn sóng truy bức, xua đuổi người Kashmir có chiều hướng lây lan ở nhiều nơi tại Ấn Độ. Sébastien Farcis từ New Delhi tường trình: "Chuyện bắt đầu từ hôm thứ Sáu tuần trước, ngay sau ngày xảy ra vụ tấn công vào lực lượng dân quân tại Kashmir. Tại bang Uttarakhand nằm trong vùng Himalaya, 12 sinh viên Kashmir vào trong một đền thờ Hồi Giáo thì bị những phần tử cực đoan theo Ấn Độ Giáo đánh đập. Theo họ, những thanh niên Kashmir theo Hồi Giáo trên là đồng lõa trong vụ tấn công khủng bố trước đó. Họ lấy cớ là vụ tấn công, đã được một tổ chức Pakistan nhận trách nhiệm, là do một người Ấn Độ trong Kashmir chỉ đạo. Từ đó làn sóng nhằm vào người Kashmir lan truyền. Hàng trăm sinh viên Kashmir bị sách nhiễu. Hai trường đại học bị buộc phải cam kết không nhận học sinh Kashmir nữa. Các sinh viên Kashmir phải chạy trốn khỏi vùng «chiến sự» để tiếp tục học. Tại Calcuta, những người Kashmir buôn bán cũng bị đe dọa, nhiều người bị chủ nhà đuổi khỏi căn hộ thuê. Hàng trăm người vội vàng đổ về sân bay để trở về nhà. Những ai không thể về được thì phải nhờ quân đội giúp đỡ. Một phong trào liên đới đã xuất hiện, nhiều nhân vật có tiếng tăm đã công khai tuyên bố sẽ đón về nhà những người Kashmir bị xua đuổi." Anh Vũ 20-02-2019 -------------------- |
 Ảnh tư liệu: Cựu phó đại sứ Bắc Triều Tiên tại Anh Quốc Thae Yong Ho nói chuyện ở Câu Lạc Bộ Báo Chí Ngoại Quốc tại Seoul (Hàn Quốc) ngày 25/01/2017.©REUTERS/Ed Jones/File Pool (RFI): Trong cuộc họp báo tại Seoul ngày 19/02/2019, cựu phó đại sứ Bắc Triều Tiên tại Luân Đôn Thae Yong Ho, đã đào thoát sang Hàn Quốc từ năm 2016, khẳng định: Lãnh đạo chế độ Bình Nhưỡng Kim Jong Un sẽ không bao giờ thật sự từ bỏ vũ khí hạt nhân. Lời cảnh báo được đưa ra trước cuộc họp thượng đỉnh giữa ông Kim Jong Un với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dự kiến tại Hà Nội trong hai ngày 27-28/02. Từ Seoul, thông tín viên Frédéric Ojardias tường trình: Kim Jong Un sẽ vẫn cần đến bom nguyên tử để duy trì chế độ của ông và để bù đắp sự yếu kém tương đối của các vũ khí quy ước Bắc Triều Tiên. Đó là tuyên bố trước báo chí tại Seoul của ông Thae Yong Ho, nguyên là nhân vật số hai của đại sứ quán Bắc Triều Tiên tại Luân Đôn. Ông Thae Yong Ho nói: "Bắc Triều Tiên sẽ không bao giờ từ bỏ vũ khí hạt nhân khi nào mà Kim Jong Un còn nắm quyền, cho dù có tặng cho ông ấy hàng tỷ đô la. Điều mà Kim Jong Un chờ đợi ở thượng đỉnh Hà Nội, đó là quốc tế bắt đầu giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt. Đổi lại, lãnh đạo Bắc Triều Tiên có thể từ bỏ một vài cơ sở hạt nhân cũ như Yongbyon hay Pungye-ri. Trong vòng đàm phán sáu bên hồi năm 2005, Bình Nhưỡng đã từng chấp nhận từ bỏ những cơ sở đó. Cũng giống như là họ bán lại một chiếc xe cũ chẳng còn dùng được, mà chỉ sơn lại cho mới mà thôi". Ông Thae Yong Ho nói thêm, chế độ Kim Jong Un cũng có thể sẽ tháo dỡ một số hoả tiễn liên lục địa, nhưng vẫn che giấu những hoả tiễn khác. Tại Seoul, những người chủ trương đối thoại với Bình Nhưỡng đã phản bác ý kiến của ông Thae Yong Ho, với lập luận rằng tháo dỡ dù là một phần cũng còn hơn là không tháo dỡ gì cả. Theo họ, việc đạt được một thỏa thuận có thể giúp kềm chế mối đe họa hạt nhân Bắc Triều Tiên. Về phần tổng thống Donald Trump, hôm qua ông đã bày tỏ hy vọng là cuộc họp thượng đỉnh giữa ông với lãnh đạo Bắc Triều Tiên sẽ giúp đạt được những bước tiến đáng kể, nhưng ông nhấn mạnh là khi nào mà Bình Nhưỡng chưa tiến hành các cuộc thử nghiệm hoả tiễn và hạt nhân mới, thì không có gì phải vội vã. Thanh Phương 20-02-2019 -------------------- |
 Các nhà sư Tây Tạng tụng kinh trong chùa Jokhang, tại Lhasa, khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc, ngày 28/01/2019.He Penglei/CNS via REUTERS (RFI): Các khóa học tiếng Tây Tạng do các nhà sư chủ trì là «bất hợp pháp». Các tu viện là «hiểm họa về an toàn» và «không được trang bị tốt» để đón học sinh. Trả lời AFP ngày 18/02/2019, tỉnh Thanh Hải tiếp tục bảo vệ lệnh cấm dạy thêm tiếng Tây Tạng cho trẻ em trong bối cảnh các tổ chức tôn giáo ngày càng bị thắt chặt trên quy mô quốc gia. Đối với nhiều bậc phụ huynh, học thêm tiếng Tây Tạng là cách duy trì thổ ngữ trong khi ngôn ngữ này đang dần bị mai một trước sức ép của tiếng Hoa, được giảng dạy trong trường học. Do các khóa dạy tiếng Tây Tạng phát triển trong vài năm gần đây, mùa hè 2018, chính quyền vùng tự trị Tây Tạng (tây nam Trung Quốc) đã cấm học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa tôn giáo trong kỳ nghỉ hè. Vào tháng 12/2018, đến lượt một địa phương ở tỉnh giáp danh Thanh Hải (Qinghai), nơi cộng đồng người Tây Tạng sinh sống đông đảo, đã ra lệnh cấm tất cả các chương trình dạy tiếng Tây Tạng do các nhà sư đảm nhiệm với lý do tốn kém cho các gia đình và làm học sinh vất vả hơn. Chính quyền lý giải: «Theo luật pháp Trung Quốc, giáo dục do chính phủ phụ trách. Không một tổ chức hoặc cá nhân nào có thể sử dụng tôn giáo làm phương tiện cản trở hệ thống giáo dục quốc gia». Từ vài năm gần đây, chính quyền Trung Quốc thắt chặt việc theo dõi và quản lý tôn giáo thông qua việc phá hủy nhiều nhà thờ Thiên Chúa Giáo bị cho là bất hợp pháp hoặc các cây thập tự quá cao và cấm chùm khăn đối với người Hồi Giáo ở Tân Cương. Thu Hằng 19-02-2019 -------------------- |
 Kiểm tra điện thoại cầm tay Hua Vi tại kho hàng ở Madrid, Tây Ban Nha ngày 07/02/2019. REUTERS/Juan Medina (RFI): Trước sức ép tiếp tục gia tăng của Mỹ trên Hoa Vi, một lần nữa, người sáng lập tập đoàn viễn thông hàng đầu của Trung Quốc lại lên tiếng. Trong một bài phỏng vấn được đài truyền hình Anh Quốc BBC phát đi vào hôm nay, 19/02/2019, tỷ phú Nhậm Chánh Phi không ngần ngại cho rằng Hoa Kỳ sẽ không thể “đè bẹp” tập đoàn của ông vì “thế giới không thể thiếu Hoa Vi”. Đối với nhà sáng lập tập đoàn Trung Quốc, sở dĩ thế giới cần đến Hoa Vi, đó là vì tập đoàn của ông “tiến bộ hơn” so với các đối thủ cạnh tranh. Dĩ nhiên là ông Nhậm không nói gì về các cáo buộc của bộ Tư Pháp Mỹ nhắm vào Hoa Vi liên quan đến các thủ đoạn ăn cắp bí mật thương mại của đối thủ, thậm chí còn nghiễm nhiên thiết lập một chế độ thưởng công cho những ai đánh cắp được bí mật công nghệ của đối thủ cạnh tranh. Trả lời phỏng vấn, nhà sáng lập Hoa Vi khẳng định: “Nếu đèn tắt ở phương Tây, phương Đông vẫn sẽ tỏa sáng” và Mỹ “không đại diện cho cả thế giới”. Về vụ bắt giữ con gái ông, bà Mạnh Vãn Châu, giám đốc tài chính Hoa Vi, ông Nhậm Chánh Phi đã tố cáo một hành vi mang “động cơ chính trị”. Theo nhận định của hãng tin Pháp AFP, thường khi rất kín đáo, nhà sáng lập Hoa Vi đã phải xuất đầu lộ diện trong những tháng gần đây trước áp lực ngày càng lớn trên tập đoàn của ông. Tại nhiều quốc gia, Hoa Vi bị nghi ngờ có quan hệ với tình báo Trung Quốc. Đây cũng là mục tiêu của một chiến dịch khốc liệt từ Washington, muốn thuyết phục các đồng minh từ bỏ việc sử dụng thiết bị của Hoa Vi. Vào cuối tuần trước, tại hội nghị an ninh Munich (Đức), phó tổng thống Mỹ Mike Pence đã kêu gọi các đồng minh châu Âu đề cao cảnh giác trước mối đe dọa đến từ Hoa Vi. Lời kêu gọi này vào hôm qua đã bị Bắc Kinh cực lực đả kích. Theo hãng tin Mỹ AP, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Cảnh Sảng đã lên án việc “chính quyền Mỹ cố tạo ra cái cớ để ngăn chặn sự phát triển chính đáng” của các doanh nghiệp Trung Quốc, dùng các “công cụ chính trị” để can thiệp vào hoạt động kinh tế, một hành vi “đạo đức giả và bắt nạt một cách bất công”. Dẫu sao thì nỗ lực của Hoa Kỳ có dấu hiệu chỉ thành công tương đối mà thôi. Một ví dụ cụ thể mới nhất liên quan đến New Zealand. Vào năm ngoái, chính quyền Wellington đã từ chối yêu cầu đầu tiên của Spark, tập đoàn viễn thông chính của đất nước này, xin được sử dụng thiết bị của Hoa Vi. Tuy nhiên vào hôm nay, thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern đã xác định trở lại rằng tập đoàn Trung Quốc “chưa hề” bị loại vĩnh viễn khỏi dự án triển khai mạng 5G tại quốc gia vùng châu Đại Dương này. Mai Vân 19-02-2019 |
 Chưởng lý Richard Donoghue vùng phía đông New York, Hoa Kỳ, thông báo các trừng phạt nhắm vào tập đoàn Hoa Vi (Huawei), Washington, ngày 28/01/2019REUTERS/Joshua Roberts (RFI): Cuộc đọ sức công nghệ 5G giữa Mỹ và Trung Quốc chưa biết hồi nào chấm dứt. Hoa Kỳ từ đầu cuộc chiến luôn ở thế thượng phong. Nhưng với thời gian, thế cờ đang bị đảo ngược, lợi thế đang nghiêng về phía Trung Quốc. Với việc Cơ quan an ninh mạng Anh Quốc trong một báo cáo cho rằng trang thiết bị viễn thông 5G của Hoa Vi không mang một rủi ro nghiêm trọng nào, tổng thống Mỹ «Donald Trump đang thua một ván trong cuộc chiến chống Hoa Vi của Trung Quốc». Trong bài «Siêu điệp viên James Bond không ngán Trung Quốc», nhà báo Jean-Michel Bezat trên phụ trang kinh tế báo Le Monde giải thích vì sao. Theo National Cyber Security Centre NCSC Anh Quốc, tập đoàn viễn thông hàng đầu chuyên cung cấp trang thiết bị viễn thông mà Hoa Kỳ cáo buộc là con ngựa thành Troie làm gián điệp cho Trung Quốc không mang tính đe dọa đến mức phải cấm hãng này gia nhập thị trường. Kết luận này khác hẳn với «những mối quan ngại sâu sắc» mà bộ trưởng Quốc Phòng Anh, Gavin Williamson đã bày tỏ hồi tháng 12/2018. Luân Đôn tuyên bố có khả năng kiểm soát và giảm nhẹ các rủi ro gián điệp hay tấn công mạng có liên quan đến các trang thiết bị do tập đoàn viễn thông Trung Quốc Hoa Vi cung cấp trong việc triển khai mạng 5G, mang yếu tố quyết định cho tương lai nền kinh tế kỹ thuật số (xe ô tô tự vận hành, vật dụng có kết nối, nhà máy thời 4.0, các ứng dụng quân sự...) Kết luận này được tờ báo Anh Financial Times tiết lộ hôm Chủ Nhật 17/02/2019. Đây quả là một cái tát dành cho ông Donald Trump hiện đang lao vào một cuộc xung đột thương mại Mỹ - Trung và Hoa Vi được xem như là biểu tượng của đế chế công nghệ Trung Quốc. Cú tát này còn mạnh mẽ hơn bởi vì Vương Quốc Anh có tham gia vào liên minh Five Eyes, mà nước này chia sẻ các thông tin cực kỳ nhậy cảm với Hoa Kỳ, Canada, Úc và New Zealand. Việc từ chối mọi kiểu báo động dọa dẫm trước đó đã được lãnh đạo cơ quan tình báo Anh Quốc (MI6) bày tỏ ngay tại Hội nghị An ninh Munich hôm thứ Sáu 15/02. Ông Alex Younger cho rằng vấn đề này «phức tạp hơn chuyện "ở trong hay ở ngoài"». Theo ông, điều trước tiên là nên tự bảo đảm chất lượng các tiêu chuẩn (kể cả cho vấn đề an ninh), «một điều chẳng liên quan gì với các nước xuất xứ». Thứ nữa là nên tránh chỉ có một nhà cung cấp duy nhất, trong lúc tại châu Âu cũng có nhiều nhà cung cấp khác nư Ericsson và Nokia hay Cisco của Mỹ. Washington đang tiến hành một chiến dịch gây áp lực mạnh mẽ buộc châu Âu cũng phải tẩy chay Hoa Vi. Sự cẩn trọng của Anh Quốc, vốn dĩ rất cảnh giác về vấn đề an ninh quốc gia, sẽ có một tác động mạnh đối với nhiều nước khác tại châu lục Già Cỗi này hiện đang phân vân khó xử. Theo tác giả, hiện có nhiều giải pháp kỹ thuật cho phép các cơ quan tình báo xâm nhập đến tận mã nguồn của Hoa Vi và nhiều đối thủ cạnh tranh của hãng này. Do vậy, các nước không thể bỏ qua các trang thiết bị của Hoa Vi, một tập đoàn đa quốc gia đã cắm rễ sâu tại châu Âu từ hơn 10 năm qua, và tại Pháp là 16 năm. Mặt khác, cũng không nên kìm hãm việc triển khai mạng 5G, trong khi mà châu Âu đã chậm bước so với châu Á và Mỹ. Hoa Vi đã mở một chiến dịch truyền thông để phản công. Chiến dịch này còn mạnh mẽ hơn khi mà ban lãnh đạo của hãng phê phán Hoa Kỳ sử dụng những phương pháp tồi tệ nhất và tuyên truyền thông tin giả (fake news). Ví dụ mới nhất Hoa Vi đưa ra là phát biểu của đại sứ Mỹ bên cạnh Liên Hiệp Châu Âu. Ông Gordon Sondland dường như khẳng định rằng từ Bắc Kinh người ta có thể điều khiển, làm cho một xe ô tô tự hành đang chạy tại châu Âu hay tại Mỹ lao ra ngoài đường và giết chết hành khách trong xe. Minh Anh 19-02-2019 -------------------- |
| (RFI) Chỉ còn hơn hai tháng nữa là diễn ra kỳ bầu cử Nghị Viện Châu Âu. Trào lưu dân túy có xu hướng đang lên và có hy vọng chiếm được nhiều ghế ở Nghị Viện. Tuy nhiên, Les Echos trên trang nhất lưu ý đến «những hạn chế của phe theo chủ nghĩa dân túy». Theo các thăm dò mới nhất, cánh hữu theo chủ nghĩa dân tộc và những đảng hoài nghi châu Âu có khả năng thu được 21% số ghế ở Nghị Viện. Cục diện chính trường châu Âu ít nhiều có những biến đổi. Tuy phe dân túy không thể ngăn chận được việc thông qua các dự luật nhưng thế mạnh của những lực lượng dân túy này cũng có thể tác động, ảnh hưởng lên nhiều định chế. Minh Anh 19-02-2019 -------------------- |
| (RFI): Làm thế nào xử lý số công dân tham gia thánh chiến? Châu Âu đang vật vã tìm giải pháp là nhận định chính trên trang nhất của Le Figaro. Tổng thống Donald Trump ngày thứ Bảy 16/02/2019 lên tiếng thúc ép các đồng minh châu Âu phải cho hồi hương số quân thánh chiến phương Tây bị binh sĩ Kurdistan bắt giữ tại Syria để đưa ra xét xử ở trong nước, bằng không ông sẽ cho trả tự do. Thái độ này của tổng thống Mỹ khiến Le Figaro, trong bài xã luận ngao ngán thốt lên «đồng minh gì mà lạ đời». Pháp, Đức và nhiều nước châu Âu khác ngày thứ Hai 18/02 phải hội kiến để tìm kiếm một giải pháp ứng phó với các áp lực của Donald Trump và lực lượng Kurdistan tại Syria. Le Figaro trích dẫn cảnh báo của một quan chức Kurdistan cho rằng số quân thánh chiến này chẳng khác gì như những «quả bom nổ chậm» và những nước có công dân tham gia thánh chiến phải gánh lấy trách nhiệm. Trong khi thành trì cuối cùng của quân thánh chiến Daech đang bị tiêu diệt dần dần ở phía đông Syria, tư pháp của nhiều nước châu Âu đang «rối trí» không biết xử lý ra sao với những kẻ mà Le Figaro gọi là «hồn ma». Tư pháp nước Pháp đang nghiên cứu nhiều kịch bản. Hiện tại Pháp chưa đáp trả các mệnh lệnh của Hoa Kỳ và duy trì chính sách tiếp nhận «theo từng trường hợp» theo như phát biểu của bộ trưởng Tư Pháp, bà Nicole Belloubet. Minh Anh 19-02-2019 -------------------- |
| (RFI): Không hẹn mà nên, châu Phi lại được hai tờ báo Les Echos và Liberation cùng quan tâm đến. Nhật báo kinh tế Les Echos có bài phóng sự dài giải thích «Làm thế nào Trung Quốc chiếm ưu thế ở châu Phi». Tiền Trung Quốc đổ vào châu Phi như thác chảy. Chính sách này của Bắc Kinh khiến nhiều định chế quốc tế và các nước phương Tây phải gióng chuông báo động. Nếu như trong những thập niên 1980-1990, việc nhiều nước giầu xóa nợ cho các nước châu Phi dưới sự giám sát của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF và Ngân Hàng Thế Giới đã cho phép rút ngắn lại tỷ lệ nợ từ 100% so với GDP xuống còn ở mức 30% vào năm 2013. Thế nhưng, tỷ lệ mắc nợ này lại có xu hướng tăng lên trong vài năm gần đây. Tháng Giêng năm 2019, Ngân Hàng Thế Giới đưa ra con số báo động là 50% trong năm 2017. Còn theo IMF, khoảng 40% quốc gia có thu nhập thấp, chủ yếu là châu Phi có mức nợ siêu cao. Tình hình châu Phi có thể nói ngày càng trở nên xấu đi mà thủ phạm chính không ai khác là Trung Quốc, nguồn tài trợ chính cho châu lục với những phương pháp cho vay đáng ngờ và mờ ám. Tuy nhiên, chuyên gia Jean-Joseph Boillot, Viện Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế IRIS trên Les Echos có giải thích rằng vì sao phương Tây không thể lên án Trung Quốc. «Trung Quốc chỉ sao chép lại những gì Pháp đã làm với Françafrique hay như Mỹ với vùng châu Mỹ Latinh.» Hàng tỷ đô la mà Trung Quốc đổ vào châu Phi cho phép hỗ trợ tăng trưởng cho châu lục. «Nhờ Trung Quốc, châu Phi đã thoát cảnh lệ thuộc vào nguồn nguyên nhiên liệu của mình». Về phần mình, «Thổ Nhĩ Kỳ cũng hướng đến châu Phi và xa hơn thế nữa». Theo Liberation, trong những năm gần đây, Ankara không ngừng gia tăng sự hiện diện của mình tại châu Phi trong nhiều lĩnh vực: Thương mại, quốc phòng, hợp tác... Thổ Nhĩ Kỳ tạo dựng một «quyền lực mềm» riêng của mình được cho là cân bằng hơn so với «quyền lực mềm» của phương Tây và ít khắt khe hơn so với Ả Rập Xê Út. Theo giải thích của ông Sedat Ahmet Aybar, giáo sư trường đại học Aydin ở Istanbul, «lợi ích của Thổ Nhĩ Kỳ ở châu Phi ngày càng trở nên mang tính chiến lược và Liên Hiệp Châu Phi cũng đã xem Thổ Nhĩ Kỳ như là một đối tác chiến lược». Trong vòng có 20 năm gần đây, trao đổi mậu dịch giữa hai bên đã tăng từ 100 triệu đô la lên thành 20 tỷ đô la trong năm 2018. Đương nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn còn đứng phía sau, cách xa Trung Quốc hay Pháp, nhưng cường quốc kinh tế thứ 17 trên thế giới đang dần khẳng định như là tác nhân không thể thiếu tại châu lục đen này. Minh Anh 19-02-2019 |
| (RFI): Trong lĩnh vực sức khỏe và môi trường, báo Le Monde thông báo «Glyphosate: Một nghiên cứu cho thấy rõ mức tăng nguy cơ mắc chứng Lymphoma». Theo kết quả một nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ, rủi ro mắc chứng Lymphoma Không Hodgkin NHL, một dạng ung thư máu tăng 41% đối với những người thường xuyên tiếp xúc với thuốc diệt cỏ Roundup do tập đoàn Monsanto chế tạo. Rủi ro mắc chứng ung thư máu tăng đối với những người thường xuyên phơi nhiễm không chỉ với chất Glyphosate mà cả với tất cả các sản phẩm được chế biến từ glyphosate trong điều kiện có sử dụng và phơi nhiễm thật sự. Minh Anh 19-02-2019
|